लिङ्गपुराणम्

स तां गतिम् अवाप्नोति स्वाश्रमैर् दुर्लभां स्थिराम् दीपवृक्षं पार्थिवं वा दारवं वा शिवालये

तो अशी अवस्था प्राप्त करतो, जी स्वतःच्या आश्रमातील लोकांनाही दुर्लभ आणि स्थिर असते; दिवा लाकडाचा असो, मातीचा असो किंवा कुठल्याही वस्तूचा, शिवाच्या मंदिरात लावावा.

दत्त्वा कुलशतं साग्रं शिवलोके महीयते आयसं ताम्रजं वापि रौप्यं सौवर्णिकं तथा

आपल्या कुटुंबासह अर्पण केल्यावर, तो शिवलोकात सन्मानित होतो; दिवा लोखंडाचा, तांब्याचा, चांदीचा किंवा सोन्याचा असू शकतो.

शिवाय दीपं यो दद्याद् विधिना वापि भक्तितः सूर्यायुतसमैः श्लक्ष्णैर् यानैः शिवपुरं व्रजेत्

जो कोणी शिवाला विधिपूर्वक किंवा भक्तीने दिवा अर्पण करतो, तो दहा हजार सूर्यांसारख्या तेजस्वी वाहनांनी शिवाच्या नगरीत जातो.

कार्तिके मासि यो दद्याद् घृतदीपं शिवाग्रतः सम्पूज्यमानं वा पश्येद् विधिना परमेश्वरम्

जो कोणी कार्तिक महिन्यात शिवासमोर तुपाचा दिवा लावतो किंवा परमेश्वराची विधिपूर्वक पूजा होताना पाहतो—

स याति ब्रह्मणो लोकं श्रद्धया मुनिसत्तमाः आवाहनं सुसान्निध्यं स्थापनं पूजनं तथा

तो श्रद्धेने ब्रह्मलोकात जातो, हे श्रेष्ठ मुनीहो; आवाहन, सन्निधी, स्थापना आणि पूजा ह्याही तशाच प्रकारे कराव्यात.

सम्प्रोक्तं रुद्रगायत्र्या आसनं प्रणवेन वै पञ्चभिः स्नपनं प्रोक्तं रुद्राद्यैश् च विशेषतः

रुद्र गायत्री आणि ॐकाराने आसन सांगितले आहे; स्नान पाच वेळा करावे, विशेषतः रुद्र व इतर देवतांनी.

एवं सम्पूजयेन्नित्यं देवदेवमुमापतिम् ब्रह्माणं दक्षिणे तस्य प्रणवेन समर्चयेत्

अशा प्रकारे रोज उमापती, देवांचा देव याची पूजा करावी. त्याच्या उजवीकडे ब्रह्माला ॐकाराने विशेष सन्मान द्यावा.

उत्तरे देवदेवेशं विष्णुं गायत्रिया यजेत् वह्नौ हुत्वा यथान्यायं पञ्चभिः प्रणवेन च

उत्तरेकडे देवांचा स्वामी विष्णूची गायत्रीने पूजा करावी; आणि यथानियम अग्नीत पाच वेळा ॐकाराने होम करावा.

स याति शिवसायुज्यम् एवं सम्पूज्य शङ्करम् इति संक्षेपतः प्रोक्तो लिङ्गार्चनविधिक्रमः

अशा प्रकारे शंकराची पूजा केल्याने शिवाशी एकरूपता मिळते; या प्रकारे लिंगार्चनाची पद्धत संक्षिप्त सांगितली आहे.

व्यासेन कथितः पूर्वं श्रुत्वा रुद्रमुखात्स्वयम्

हे पूर्वी व्यासांनी सांगितले होते, त्यांनी स्वतः रुद्राच्या मुखातून ऐकले होते.

कथं पशुपतिं दृष्ट्वा पशुपाशविमोक्षणम् पशुत्वं तत्यजुर्देवास् तन्नो वक्तुमिहार्हसि

पशुपतीचे दर्शन घेऊन देवांनी आपली पशुसारखी बंधने कशी सोडली? त्यांनी कसे मुक्ती मिळवली, ते आम्हाला येथे सांगावे.

पुरा कैलासशिखरे भोग्याख्ये स्वपुरे स्थितम् समेत्य देवाः सर्वज्ञम् आजग्मुस्तत्प्रसादतः

पूर्वी कैलास शिखरावर, भोग्य नावाच्या आपल्या नगरीत, सर्व देव एकत्र आले आणि सर्वज्ञ परमेश्वराकडे त्याच्या कृपेने गेले.

हिताय सर्वदेवानां ब्रह्मणा च जनार्दनः गरुडस्य तथा स्कन्धम् आरुह्य पुरुषोत्तमः

सर्व देवांच्या कल्याणासाठी जनार्दन आणि ब्रह्मा, गरुडाच्या खांद्यावर बसून, परमपुरुषासोबत निघाले.

जगाम देवताभिर् वै देवदेवान्तिकं हरिः सर्वे सम्प्राप्य देवस्य सार्धं गिरिवरं शुभम्

हरी आणि सर्व देव, देवांचा देव याच्या समोर गेले; सर्वजण त्या शुभ पर्वतावर पोहोचून त्याच्यासोबत थांबले.

सेन्द्राः ससाध्याः सयमाः प्रणेमुर् गिरिमुत्तमम् भगवान् वासुदेवो ऽसौ गरुडाद् गरुडध्वजः अवतीर्य गिरिं मेरुम् आरुरोह सुरोत्तमैः

इंद्र, साध्य, यम यांच्यासह सर्वांनी उत्तम पर्वताला वंदन केले; भगवंत वासुदेव, गरुडध्वज, गरुडावरून उतरून, श्रेष्ठ देवांसह मेरू पर्वतावर गेले.

सकलदुरितहीनं सर्वदं भोगमुख्यं मुदितकुररवृन्दं नादितं नागवृन्दैः मधुररणितगीतं सानुकूलान्धकारं पदरचितवनान्तं कान्तवातान्ततोयम्

सर्व दुःखापासून मुक्त, नेहमी आनंद देणारे, आनंदी कुररांच्या आवाजाने गूंजणारे, नागांच्या गाण्याने भरलेले, मधुर संगीताने निनादलेले, सौम्य अंधाराने छायायुक्त, सुंदर वाऱ्याने आणि थंड पाण्याने नटलेले असे ते स्थान होते.

भवनशतसहस्रैर् जुष्टम् आदित्यकल्पैर् ललितगतिविदग्धैर् हंसवृन्दैश् च भिन्नम् धवखदिरपलाशैश् चन्दनाद्यैश् च वृक्षैर् द्विजवरगणवृन्दैः कोकिलाद्यैर्द्विरेफैः

शेकडो हजारो राजवाड्यांनी, सूर्यासारख्या तेजाने उजळलेले, चपळ हंसांच्या थव्यांनी, धव, खदिर, पळस, चंदन व इतर वृक्षांनी, तसेच श्रेष्ठ पक्षी, कोकिळा आणि मधमाशांनी भरलेले होते.

क्वचिदशेषसुरद्रुमसंकुलं कुरबकैः प्रियकैस्तिलकैस् तथा बहुकदम्बतमाललतावृतं गिरिवरं शिखरैर्विविधैस् तथा

कुठे कुठे सर्व प्रकारच्या दिव्य वृक्षांनी, कुरबक, प्रियक, तिलक तसेच अनेक कदंब, तमाळ आणि वेलींनी व्यापलेले, विविध शिखरांनी सजलेले ते महान पर्वत होते.

गिरेः पृष्ठे परं शार्वं कल्पितं विश्वकर्मणा क्रीडार्थं देवदेवस्य भवस्य परमेष्ठिनः

त्या पर्वताच्या शिखरावर, विश्वकर्म्याने देवांचा देव, भव, परमेठ्याच्या क्रीडेसाठी एक उत्तम शैव निवास तयार केला होता.

अपश्यंस्तत्पुरं देवाः सेन्द्रोपेन्द्राः समाहिताः प्रणेमुर्दूरतश्चैव प्रभावादेव शूलिनः

इंद्र आणि उपेंद्रासह सर्व देवांनी त्या नगरीचे दर्शन घेतले; त्यांच्या मनात एकाग्रता होती आणि शूलधारीच्या प्रभावामुळे त्यांनी दूरूनच वंदन केले.

सहस्रसूर्यप्रतिमं महान्तं सहस्रशः सर्वगुणैश् च भिन्नम् जगाम कैलासगिरिं महात्मा मेरुप्रभागे पुरमादिदेवः

हजार सूर्यांसारखा तेजस्वी, असंख्य गुणांनी युक्त, महात्मा कैलासगिरीचा अधिपती, आदिदेव, मेरूच्या उतारावर असलेल्या त्या नगरीत प्रवेश केला.

ततो ऽथ नारिगजवाजिसंकुलं रथैर् अनेकैर् अमरारिसूदनः गणैर्गणेशैश् च गिरीन्द्रसंनिभं महापुरद्वारमजो हरिश् च

तेव्हा, स्त्रिया, हत्ती, घोडे आणि अनेक रथांनी भरलेली, अमरारिशत्रूचा संहार करणारा, गण व गणेशांसह, अजा व हरी यांच्यासोबत, पर्वतासारख्या त्या महान नगरीच्या प्रवेशद्वाराजवळ पोहोचला.

अथ जांबूनदमयैर् भवनैर्मणिभूषितैः विमानैर्विविधाकारैः प्राकारैश् च समावृतम्

नंतर, सोन्याच्या आणि रत्नांनी सजवलेल्या राजवाड्यांनी, विविध आकाराच्या विमानांनी आणि किल्ल्याच्या भिंतींनी वेढलेली ती नगरी त्यांनी पाहिली.

दृष्ट्वा शंभोः पुरं बाह्यं देवैः सब्रह्मकैर्हरिः प्रहृष्टवदनो भूत्वा प्रविवेश ततः पुरम्

शंभूचे बाह्य नगर पाहून, ब्रह्मा आणि इतर देवांसह हरि आनंदित झाला आणि मग त्या नगरीत प्रवेश केला.

हर्म्यप्रासादसम्बाधं महाट्टालसमन्वितम् द्वितीयं देवदेवस्य चतुर्द्वारं सुशोभनम्

देवांचा देव असलेल्या त्या दुसऱ्या नगरीत मोठमोठ्या हवेल्या, राजवाडे आणि उंच मनोरे होते, चारही बाजूंना सुंदर दरवाजे होते.

वज्रवैडूर्यमाणिक्यमणिजालैः समावृतम् दोलाविक्षेपसंयुक्तं घण्टाचामरभूषितम्

ती नगरी हिरा, वैडूर्य, माणिक आणि इतर मौल्यवान रत्नांच्या जाळ्यांनी झाकलेली होती, झुलत्या झोपाळ्यांनी सजलेली होती, घंटा आणि चामरांनी शोभली होती.

मृदङ्गमुरजैर्जुष्टं वीणावेणुनिनादितम् नृत्यद्भिर् अप्सरःसंघैर् भूतसंघैश् च संवृतम् देवेन्द्रभवनाकारैर् भवनैर् दृष्टिमोहनैः

मृदंग आणि मुरज यांच्या गजराने, वीणा आणि बासरीच्या सुरांनी ती नगरी निनादत होती. नाचणाऱ्या अप्सरा आणि भूतगणांनी ती वेढलेली होती. इंद्राच्या राजवाड्यासारख्या भव्य आणि डोळ्यांना मोहून टाकणाऱ्या इमारतींनी ती सजलेली होती.

प्रासादशृङ्गेष्वथ पौरनार्यः सहस्रशः पुष्पफलाक्षताद्यैः स्थिताः करैस्तस्य हरेः समन्तात् प्रचिक्षिपुर्मूर्ध्नि यथा भवस्य

मग राजवाड्यांच्या कळसांवर हजारो नगरातील स्त्रिया फुलं, फळं आणि अक्षता हातात घेऊन उभ्या राहिल्या आणि त्या सर्वांनी हरिच्या डोक्यावर, जशी त्या भवाच्या डोक्यावर टाकतात तशी, अक्षता टाकल्या.

दृष्ट्वा नार्यस्तदा विष्णुं मदाघूर्णितलोचनाः

त्या वेळी, विष्णूला पाहून स्त्रियांच्या डोळ्यांत मदाने झिंग उमटली होती.