लिङ्गपुराणम्

गायत्र्या देवमभ्यर्च्य प्राजापत्यमवाप्नुयात् ब्राह्मं हि प्रणवेनैव वैष्णवं चाभिनन्द्य च

गायत्रीने देवाची पूजा केल्यावर प्रजापतींचे लोक मिळते; प्रणवाने ब्रह्मलोक, आणि विष्णू म्हणून पूजन केल्यावर वैष्णव लोक प्राप्त होते.

श्रद्धया सकृदेवापि समभ्यर्च्य महेश्वरम् रुद्रलोकमनुप्राप्य रुद्रैः सार्धं प्रमोदते

श्रद्धेने एकदाच का होईना, कोणत्याही देवाने महेश्वराची पूजा केली, तरी त्याला रुद्रलोक मिळतो आणि तिथे रुद्रांसोबत आनंदाने वावरतो.

संशोध्य च शुभं लिङ्गम् अमरासुरपूजितम् जलैः पूतैस्तथा पीठे देवमावाह्य भक्तितः

देवतांनी आणि असुरांनी पूजलेले शुभ लिंग शुद्ध पाण्याने स्वच्छ करून, भक्तीने त्याला आसनावर आमंत्रित करावे.

दृष्ट्वा देवं यथान्यायं प्रणिपत्य च शङ्करम् कल्पिते चासने स्थाप्य धर्मज्ञानमये शुभे

देवाला योग्य प्रकारे पाहून, शंकराला वंदन करून, धर्मज्ञानाने युक्त अशा शुद्ध आसनावर त्याला बसवावे.

वैराग्यैश्वर्यसम्पन्ने सर्वलोकनमस्कृते ओङ्कारपद्ममध्ये तु सोमसूर्याग्निसंभवे

वैराग्य आणि ऐश्वर्याने संपन्न, सर्व लोकांनी वंदन केलेल्या, सोम, सूर्य आणि अग्नि यांच्यापासून उत्पन्न झालेल्या ओंकाराच्या कमळाच्या मध्यभागी त्याला स्थान द्यावे.

पाद्यमाचमनं चार्घ्यं दत्त्वा रुद्राय शंभवे स्नापयेद्दिव्यतोयैश् च घृतेन पयसा तथा

रुद्र, शंभू यांना पाय धुण्यासाठी, आचमनासाठी आणि अर्घ्य म्हणून पाणी द्यावे; मग दिव्य पाणी, तूप आणि दूध यांनी स्नान घालावे.

दध्ना च स्नापयेद्रुद्रं शोधयेच्च यथाविधि ततः शुद्धांबुना स्नाप्य चन्दनाद्यैश् च पूजयेत्

दहीने रुद्राला स्नान घालावे आणि योग्य पद्धतीने शुद्ध करावे; त्यानंतर शुद्ध पाण्याने स्नान घालून, चंदन वगैरेने पूजा करावी.

रोचनाद्यैश् च सम्पूज्य दिव्यपुष्पैश् च पूजयेत् बिल्वपत्रैरखण्डैश् च पद्मैर्नानाविधैस् तथा

रोजनासारख्या सुगंधी द्रव्यांनी, दिव्य फुलांनी, अखंड बिल्वपत्रांनी आणि विविध जातीच्या कमळांनी भक्तीपूर्वक पूजा करावी.

नीलोत्पलैश् च राजीवैर् नद्यावर्तैश् च मल्लिकैः चम्पकैर् जातिपुष्पैश्च बकुलैः करवीरकैः

नील कमळ, राजीव, नद्यावर्त, मल्लिका, चंपक, जातीचे फुल, बकुळ, करवीर अशा फुलांनीही पूजा करावी.

शमीपुष्पैर् बृहत्पुष्पैर् उन्मत्तागस्त्यजैरपि अपामार्गकदम्बैश् च भूषणैरपि शोभनैः

शमीच्या फुलांनी, बृहद फुलांनी, वनातील अगस्त्याच्या फुलांनी, अपामार्ग, कदंब आणि सुंदर अलंकारांनीही पूजा करावी.

दत्त्वा पञ्चविधं धूपं पायसं च निवेदयेत् दधिभक्तं च मध्वाज्यपरिप्लुतमतः परम्

पाच प्रकारच्या धुपांनी अर्पण करून, पायस, दहीभात आणि मध-तुपात भिजवलेले अन्न नंतर अर्पण करावे.

शुद्धान्नं चैव मुद्गान्नं षड्विधं च निवेदयेत् अथ पञ्चविधं वापि सघृतं विनिवेदयेत्

शुद्ध भात, मूगाचा भात आणि सहा प्रकारचे अन्न अर्पण करावे; किंवा पाच प्रकारचे तुपासह अन्न अर्पण करावे.

केवलं चापि शुद्धान्नम् आढकं तण्डुलं पचेत् कृत्वा प्रदक्षिणं चान्ते नमस्कृत्य मुहुर्मुहुः

फक्त शुद्ध भाताचा एक आढका शिजवावा; त्यानंतर प्रदक्षिणा घालून, शेवटी वारंवार नमस्कार करावा.

स्तुत्वा च देवमीशानं पुनः सम्पूज्य शङ्करम् ईशानं पुरुषं चैव अघोरं वाममेव च

ईशान देवतेचे स्तवन करून, पुन्हा शंकराची पूजा करावी; तसेच ईशान, पुरुष, अघोर आणि वाम यांचीही भक्तीने पूजा करावी.

सद्योजातं जपंश्चापि पञ्चभिः पूजयेच्छिवम् अनेन विधिना देवः प्रसीदति महेश्वरः

सद्योजात मंत्राचा जप करून, या पाचांनी शिवाची पूजा करावी. या पद्धतीने महेश्वर प्रसन्न होतो.

वृक्षाः पुष्पादिपत्राद्यैर् उपयुक्ताः शिवार्चने गावश्चैव द्विजश्रेष्ठाः प्रयान्ति परमां गतिम्

ज्या झाडांच्या फुलांनी व पानांनी शिवाची पूजा होते, तसेच गायी आणि श्रेष्ठ ब्राह्मण, हे सर्व उच्च अवस्था प्राप्त करतात.

पूजयेद्यः शिवं रुद्रं शर्वं भवमजं सकृत् स याति शिवसायुज्यं पुनरावृत्तिवर्जितम्

जो कोणी शिव, रुद्र, शर्व, भव किंवा अज यांची एकदाही पूजा करतो, तो शिवाशी एकरूप होतो आणि पुन्हा जन्म घेत नाही.

अर्चितं परमेशानं भवं शर्वमुमापतिम् सकृत्प्रसंगाद्वा दृष्ट्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते

जो कोणी परमेशान, भव, शर्व किंवा उमापती यांची पूजा करतो किंवा योगायोगाने त्यांचे दर्शन घेतो, तो सर्व पापांतून मुक्त होतो.

पूजितं वा महादेवं पूज्यमानमथापि वा दृष्ट्वा प्रयाति वै मर्त्यो ब्रह्मलोकं न संशयः

जो कोणी महादेवाची पूजा करतो किंवा त्याची पूजा होताना पाहतो, तो मनुष्य नक्कीच ब्रह्मलोकाला जातो—यात शंका नाही.

श्रुत्वानुमोदयेच्चापि स याति परमां गतिम् यो दद्याद् घृतदीपं च सकृल्लिङ्गस्य चाग्रतः

फक्त ऐकून किंवा अनुमोदन करूनही, तो उच्च अवस्था प्राप्त करतो. जो कोणी एकदाही शिवलिंगासमोर तुपाचा दिवा लावतो—

स तां गतिम् अवाप्नोति स्वाश्रमैर् दुर्लभां स्थिराम् दीपवृक्षं पार्थिवं वा दारवं वा शिवालये

तो अशी अवस्था प्राप्त करतो, जी स्वतःच्या आश्रमातील लोकांनाही दुर्लभ आणि स्थिर असते; दिवा लाकडाचा असो, मातीचा असो किंवा कुठल्याही वस्तूचा, शिवाच्या मंदिरात लावावा.

दत्त्वा कुलशतं साग्रं शिवलोके महीयते आयसं ताम्रजं वापि रौप्यं सौवर्णिकं तथा

आपल्या कुटुंबासह अर्पण केल्यावर, तो शिवलोकात सन्मानित होतो; दिवा लोखंडाचा, तांब्याचा, चांदीचा किंवा सोन्याचा असू शकतो.

शिवाय दीपं यो दद्याद् विधिना वापि भक्तितः सूर्यायुतसमैः श्लक्ष्णैर् यानैः शिवपुरं व्रजेत्

जो कोणी शिवाला विधिपूर्वक किंवा भक्तीने दिवा अर्पण करतो, तो दहा हजार सूर्यांसारख्या तेजस्वी वाहनांनी शिवाच्या नगरीत जातो.

कार्तिके मासि यो दद्याद् घृतदीपं शिवाग्रतः सम्पूज्यमानं वा पश्येद् विधिना परमेश्वरम्

जो कोणी कार्तिक महिन्यात शिवासमोर तुपाचा दिवा लावतो किंवा परमेश्वराची विधिपूर्वक पूजा होताना पाहतो—

स याति ब्रह्मणो लोकं श्रद्धया मुनिसत्तमाः आवाहनं सुसान्निध्यं स्थापनं पूजनं तथा

तो श्रद्धेने ब्रह्मलोकात जातो, हे श्रेष्ठ मुनीहो; आवाहन, सन्निधी, स्थापना आणि पूजा ह्याही तशाच प्रकारे कराव्यात.

सम्प्रोक्तं रुद्रगायत्र्या आसनं प्रणवेन वै पञ्चभिः स्नपनं प्रोक्तं रुद्राद्यैश् च विशेषतः

रुद्र गायत्री आणि ॐकाराने आसन सांगितले आहे; स्नान पाच वेळा करावे, विशेषतः रुद्र व इतर देवतांनी.

एवं सम्पूजयेन्नित्यं देवदेवमुमापतिम् ब्रह्माणं दक्षिणे तस्य प्रणवेन समर्चयेत्

अशा प्रकारे रोज उमापती, देवांचा देव याची पूजा करावी. त्याच्या उजवीकडे ब्रह्माला ॐकाराने विशेष सन्मान द्यावा.

उत्तरे देवदेवेशं विष्णुं गायत्रिया यजेत् वह्नौ हुत्वा यथान्यायं पञ्चभिः प्रणवेन च

उत्तरेकडे देवांचा स्वामी विष्णूची गायत्रीने पूजा करावी; आणि यथानियम अग्नीत पाच वेळा ॐकाराने होम करावा.

स याति शिवसायुज्यम् एवं सम्पूज्य शङ्करम् इति संक्षेपतः प्रोक्तो लिङ्गार्चनविधिक्रमः

अशा प्रकारे शंकराची पूजा केल्याने शिवाशी एकरूपता मिळते; या प्रकारे लिंगार्चनाची पद्धत संक्षिप्त सांगितली आहे.