लिङ्गपुराणम्

गन्धो रसस् तथा रूपं शब्दः स्पर्शस्तथैव च प्रत्येकमष्टधा सिद्धं पञ्चमे तच्छतक्रतोः

गंध, रस, रूप, शब्द आणि स्पर्श — हे प्रत्येक आठ प्रकारांनी स्थिर आहेत; पाचव्या लोकात हे शतकर्मधारी देवतेचं साध्य मानतात.

तथाष्टचत्वारिंशच् च षट्पञ्चाशत्तथैव च चतुःषष्टिगुणं ब्राह्मं लभते द्विजसत्तमाः

अशीच अठ्ठेचाळीस, मग छप्पन्न, आणि शेवटी चौसष्ट गुणांची ब्राह्मी सिद्धी प्राप्त होते, हे श्रेष्ठ द्विजांनो.

औपसर्गिकम् आ ब्रह्म भुवनेषु परित्यजेत् लोकेष्वालोक्य योगेन योगवित्परमं सुखम्

सर्व अडथळ्यांपासून निर्माण झालेलं, अगदी ब्रह्मलोकापर्यंत, सोडावं; योगाने सर्व लोकांचा अनुभव घेत, योग जाणणारा श्रेष्ठ आनंद मिळवतो.

स्थूलता ह्रस्वता बाल्यं वार्धक्यं यौवनं तथा नानाजातिस्वरूपं च चतुर्भिर् देहधारणम्

स्थूलपणा, लहानपण, बाल्य, वार्धक्य, तारुण्य आणि विविध रूपे — या चार गोष्टींनी शरीराची धारणा होते.

पार्थिवांशं विना नित्यं सुरभिर् गन्धसंयुतः एतदष्टगुणं प्रोक्तम् ऐश्वर्यं पार्थिवं महत्

पृथ्वीचा अंश नसतानाही, तो नेहमी सुगंधित आणि गंधयुक्त असतो; हे आठ गुणांचं मोठं ऐश्वर्य पृथ्वीवरील श्रेष्ठ मानलं जातं.

जले निवसनं यद्वद् भूम्यामिव विनिर्गमः इच्छेच्छक्तः स्वयं पातुं समुद्रमपि नातुरः

जसं पाण्यात राहून जमिनीवर सहज बाहेर पडता येतं, तसं इच्छाशक्तीने, कोणीही समुद्रही सहज प्यायला शकतो, त्याला काही त्रास होत नाही.

यत्रेच्छति जगत्यस्मिंस् तत्रास्य जलदर्शनम् यद्यद्वस्तु समादाय भोक्तुमिच्छति कामतः

या जगात जिथे तो इच्छतो, तिथे त्याला पाणी दिसतं; आणि जे काही वस्तू तो घ्याव्या आणि उपभोगाव्या असं वाटतं, ते तो इच्छेप्रमाणे करू शकतो.

तत्तद्रसान्वितं तस्य त्रयाणां देहधारणम् भाण्डं विनाथ हस्तेन जलपिण्डस्य धारणम्

त्या तिघांच्या देहांना त्यांच्या त्यांच्या गुणांनी युक्त ठेवणे, हे जणू काही भांडे नसताना हाताने पाण्याचा गोळा धरून ठेवण्यासारखे आहे.

अव्रणत्वं शरीरस्य पार्थिवेन समन्वितम् एतत् षोडशकं प्रोक्तम् आप्यमैश्वर्यमुत्तमम्

शरीराला इजा न होणे हे पृथ्वीच्या गुणांमुळे होते, आणि हे सोळा प्रकारचे श्रेष्ठ जलतत्त्वाचे सामर्थ्य आहे असे सांगितले आहे.

देहादग्निविनिर्माणं तत्तापभयवर्जितम् लोकं दग्धमपीहान्यद् अदग्धं स्वविधानतः

अग्नीपासून शरीराची निर्मिती होते, पण त्यात जळण्याची भीती नसते; जरी हा जग जळून गेले तरी, त्याच्या स्वतःच्या व्यवस्थेने दुसरे अजळलेले राहते.

जलमध्ये हुतवहं चाधाय परिरक्षणम् अग्निनिग्रहणं हस्ते स्मृतिमात्रेण चागमः

पाण्याच्या मध्ये अग्नी ठेवला तर तो सुरक्षित राहतो; अग्नीला हाताने आवरता येते, आणि केवळ आठवणीने तो बोलावता येतो, असे शिकवले आहे.

भस्मीभूतविनिर्माणं यथापूर्वं सकामतः द्वाभ्यां रूपविनिष्पत्तिर् विना तैस्त्रिभिर् आत्मनः

पूर्वीप्रमाणे इच्छेने राखेची निर्मिती करता येते; दोन तत्त्वांनी रूप प्रकट होते, पण त्यांशिवाय, तीन तत्त्वांनी स्वतःहून प्रकट होते.

चतुर्विंशात्मकं ह्येतत् तैजसं मुनिपुङ्गवाः मनोगतित्वं भूतानाम् अन्तर्निवसनं तथा

हे चोवीस तत्त्वांनी बनलेले तेजस्वी सामर्थ्य आहे, हे श्रेष्ठ ऋषींनो; यात सर्व भूतांच्या मनाचा वेग आणि त्यांच्या अंतर्यामी वास आहे.

पर्वतादिमहाभारस्कन्धेनोद्वहनं पुनः लघुत्वं च गुरुत्वं च पाणिभ्यां वायुधारणम्

पुन्हा, मोठ्या पर्वतांचे भार उचलणे, तसेच हलकेपणा आणि जडपणा, हे सर्व हातांनी वायूचे सामर्थ्य धारण केल्याने शक्य होते.

अङ्गुल्यग्रनिघातेन भूमेः सर्वत्र कंपनम् एकेन देहनिष्पत्तिर् वातैश्वर्यं स्मृतं बुधैः

बोटांच्या टोकांनी ठोके दिल्यास पृथ्वीवर सर्वत्र कंप निर्माण होतो; एकाच गोष्टीने शरीराची निर्मिती होते, आणि वायूवर प्रभुत्व मिळवणे हे ज्ञानी लोक ओळखतात.

छायाविहीननिष्पत्तिर् इन्द्रियाणां च दर्शनम् आकाशगमनं नित्यम् इन्द्रियार्थैः समन्वितम्

छाया नसलेली निर्मिती, इंद्रियांचे दर्शन, अवकाशातून सतत गती, आणि इंद्रियांच्या विषयांसह असणे.

दूरे च शब्दग्रहणं सर्वशब्दावगाहनम् तन्मात्रलिङ्गग्रहणं सर्वप्राणिनिदर्शनम्

दूरवरचे शब्द ऐकणे, सर्व शब्दांमध्ये एकरूप होणे, सूक्ष्म चिन्हे जाणणे, आणि सर्व जीवांचे दर्शन करणे.

ऐन्द्रम् ऐश्वर्यम् इत्युक्तम् एतैरुक्तः पुरातनः यथाकामोपलब्धिश् च यथाकामविनिर्गमः

हे ऐंद्र सामर्थ्य म्हणून ओळखले जाते; प्राचीन काळी असेच सांगितले आहे, आणि इच्छेनुसार प्राप्ती व इच्छेनुसार निर्गमन होते.

सर्वत्राभिभवश्चैव सर्वगुह्यनिदर्शनम् कामानुरूपनिर्माणं वशित्वं प्रियदर्शनम्

सर्वत्र विजय मिळवणे, सर्व गुपितांचा उलगडा करणे, इच्छेनुसार निर्मिती करणे, वशता आणि प्रियदर्शन.

संसारदर्शनं चैव मानसं गुणलक्षणम् छेदनं ताडनं बन्धं संसारपरिवर्तनम्

संसाराचे दर्शन, मनाचे गुणधर्म, छेदणे, मारणे, बांधणे आणि संसाराचा बदल.

सर्वभूतप्रसादश् च मृत्युकालजयस् तथा प्राजापत्यमिदं प्रोक्तम् आहङ्कारिकमुत्तमम्

सर्व जीवांना संतोष मिळवून देणे, मृत्यूच्या वेळेवर विजय मिळवणे; हे प्रजापतीचे श्रेष्ठ अहंकारजन्य सामर्थ्य आहे असे सांगितले आहे.

अकारणजगत्सृष्टिस् तथानुग्रह एव च प्रलयश्चाधिकारश् च लोकवृत्तप्रवर्तनम्

कारण नसताना जगाची निर्मिती, तसेच कृपा, संहार, अधिकार आणि लोकांच्या व्यवहाराची सुरुवात.

असादृश्यमिदं व्यक्तं निर्माणं च पृथक्पृथक् संसारस्य च कर्तृत्वं ब्राह्मम् एतद् अनुत्तमम्

ही अद्वितीय प्रकटता, वेगवेगळी निर्मिती, आणि संसारातील कर्तेपणा, हे सर्वश्रेष्ठ ब्रह्म सामर्थ्य आहे.

एतावत्तत्त्वमित्युक्तं प्राधान्यं वैष्णवं पदम् ब्रह्मणा तद्गुणं शक्यं वेत्तुमन्यैर्न शक्यते

इतकेच तत्त्व सांगितले आहे, हे मुख्य वैष्णव स्थान आहे; त्याची गुणे ब्रह्मदेव जाणू शकतो, पण इतरांना ती समजत नाहीत.

विद्यते तत्परं शैवं विष्णुना नावगम्यते असंख्येयगुणं शुद्धं को जानीयाच्छिवात्मकम्

ते श्रेष्ठ शैव सामर्थ्य आहे, पण विष्णूला ते समजत नाही; त्या शुद्ध, अनंत गुणांचे आणि शिवस्वरूपाचे खरे ज्ञान कोणाला आहे?

व्युत्थाने सिद्धयश्चैता ह्य् उपसर्गाश् च कीर्तिताः निरोद्धव्याः प्रयत्नेन वैराग्येण परेण तु

जाणिवेच्या अवस्थेनंतर मिळणाऱ्या सिद्धी आणि अडथळे हे मोठ्या प्रयत्नाने, श्रेष्ठ वैराग्याने आवरावे लागतात.

नाशातिशयतां ज्ञात्वा विषयेषु भयेषु च अश्रद्धया त्यजेत्सर्वं विरक्त इति कीर्तितः

इंद्रियांच्या विषयांमध्ये किंवा संकटांमध्ये काहीच मोठेपण नाही हे समजून, सर्व गोष्टींना उदासीनतेने सोडावे; असा माणूसच खरा विरक्त मानला जातो.

वैतृष्ण्यं पुरुषे ख्यातं गुणवैतृष्ण्यमुच्यते वैराग्येणैव संत्याज्याः सिद्धयश्चौपसर्गिकाः

माणसामध्ये इच्छा नसणे म्हणजे गुणांपासून वैराग्य असणे होय; फक्त वैराग्यानेच सिद्धी आणि अडथळे सोडता येतात.

औपसर्गिकम् आ ब्रह्मभुवनेषु परित्यजेत् निरुध्यैव त्यजेत्सर्वं प्रसीदति महेश्वरः

ब्रह्मलोकापर्यंतचे सर्व अडथळे पूर्णपणे सोडावेत; सर्व गोष्टी आवरून, त्याग केल्यावर महादेव प्रसन्न होतो.