लिङ्गपुराणम्

भवन्ति दुःखिताः सर्वे निर्दया मुनिसत्तमाः भक्तिहीना नराः सर्वे भवे परमकारणे

मुनिश्रेष्ठांनो, ज्या लोकांमध्ये भक्ती नाही, ते सर्वजण संसाराच्या या मोठ्या कारणात दुःखी आणि निर्दयी होतात.

ये भक्ता देवदेवस्य शिवस्य परमेष्ठिनः भाग्यवन्तो विमुच्यन्ते भुक्त्वा भोगानिहैव ते

जे लोक देवांचा देव, परब्रह्म शिव यांचे भक्त आहेत, ते खरेच भाग्यवान आहेत; या जगात सर्व सुख उपभोगून ते शेवटी मुक्त होतात.

पुत्रेषु दारेषु गृहेषु नॄणां भक्तं यथा चित्तमथादिदेवे सकृत्प्रसंगाद्यतितापसानां तेषां न दूरः परमेशलोकः

माणसांचे मन जसे मुलांमध्ये, बायकोमध्ये किंवा घरात जाईल, तसेच एकदाच का होईना, परब्रह्माच्या सहवासाने ज्या कोणाची भक्ती होते, त्याला अगदी मोठ्या तपस्व्यांनाही परमहेश्वराचा लोक दूर राहत नाही.

कथं पूज्यो महादेवो मर्त्यैर्मन्दैर्महामते कल्पायुषैर् अल्पवीर्यैर् अल्पसत्त्वैः प्रजापतिः

महामती, ज्यांचे सामर्थ्य आणि स्थैर्य थोडे आहे, आयुष्य जरी कल्पाएवढे असले तरी, अशा सामान्य माणसांनी महादेवाची, सर्व सृष्टीच्या अधिपतीची पूजा कशी करावी?

संवत्सरसहस्रैश् च तपसा पूज्य शङ्करम् न पश्यन्ति सुराश्चापि कथं देवं यजन्ति ते

द्विजांनो, हजारो वर्षे कठोर तप करूनही देवतांनी शंकराची पूजा केली तरी त्यांना तो दिसत नाही; मग ते देवाची पूजा कशी करतात?

कथितं तथ्यम् एवात्र युष्माभिर् मुनिपुङ्गवाः तथापि श्रद्धया दृश्यः पूज्यः संभाष्य एव च

मुनिश्रेष्ठांनो, तुम्ही जे काही सांगितले ते खरे आहे; तरीही, श्रद्धेने त्याला पाहता येते, पूजा करता येते आणि संवादही साधता येतो.

प्रसंगाच्चैव सम्पूज्य भक्तिहीनैरपि द्विजाः भावानुरूपफलदो भगवानिति कीर्तितः

द्विजांनो, जरी भक्ती नसली तरी, योगायोगाने कोणी त्याची पूजा केली, तरी भगवान प्रत्येकाच्या भावानुसार फळ देतो, असे म्हटले आहे.

उच्छिष्टः पूजयन्याति पैशाचं तु द्विजाधमः संक्रुद्धो राक्षसं स्थानं प्राप्नुयान् मूढधीर् द्विजाः

जो नीच द्विज अपवित्र अवस्थेत पूजा करतो, तो पिशाच्चांच्या लोकात जातो; आणि जो क्रोधी व मूढ आहे, तो राक्षसांच्या स्थानी पोहोचतो.

अभक्ष्यभक्षी सम्पूज्य याक्षं प्राप्नोति दुर्जनः गानशीलश् च गान्धर्वं नृत्यशीलस्तथैव च

जो वाईट माणूस निषिद्ध अन्न खाऊन पूजा करतो, त्याला यक्षत्व प्राप्त होते; गाण्याचा शौकिन गंधर्व लोकात जातो, आणि नृत्याचा शौकिनही तसाच जातो.

ख्यातिशीलस् तथा चान्द्रं स्त्रीषु सक्तो नराधमः मदार्तः पूजयन् रुद्रं सोमस्थानमवाप्नुयात्

कीर्तीमध्ये रमणारा चंद्रलोकात जातो; स्त्रियांमध्ये आसक्त आणि मद्यपान करणारा नीच पुरुष रुद्राची पूजा करून सोमलोकात पोहोचतो.

गायत्र्या देवमभ्यर्च्य प्राजापत्यमवाप्नुयात् ब्राह्मं हि प्रणवेनैव वैष्णवं चाभिनन्द्य च

गायत्रीने देवाची पूजा केल्यावर प्रजापतींचे लोक मिळते; प्रणवाने ब्रह्मलोक, आणि विष्णू म्हणून पूजन केल्यावर वैष्णव लोक प्राप्त होते.

श्रद्धया सकृदेवापि समभ्यर्च्य महेश्वरम् रुद्रलोकमनुप्राप्य रुद्रैः सार्धं प्रमोदते

श्रद्धेने एकदाच का होईना, कोणत्याही देवाने महेश्वराची पूजा केली, तरी त्याला रुद्रलोक मिळतो आणि तिथे रुद्रांसोबत आनंदाने वावरतो.

संशोध्य च शुभं लिङ्गम् अमरासुरपूजितम् जलैः पूतैस्तथा पीठे देवमावाह्य भक्तितः

देवतांनी आणि असुरांनी पूजलेले शुभ लिंग शुद्ध पाण्याने स्वच्छ करून, भक्तीने त्याला आसनावर आमंत्रित करावे.

दृष्ट्वा देवं यथान्यायं प्रणिपत्य च शङ्करम् कल्पिते चासने स्थाप्य धर्मज्ञानमये शुभे

देवाला योग्य प्रकारे पाहून, शंकराला वंदन करून, धर्मज्ञानाने युक्त अशा शुद्ध आसनावर त्याला बसवावे.

वैराग्यैश्वर्यसम्पन्ने सर्वलोकनमस्कृते ओङ्कारपद्ममध्ये तु सोमसूर्याग्निसंभवे

वैराग्य आणि ऐश्वर्याने संपन्न, सर्व लोकांनी वंदन केलेल्या, सोम, सूर्य आणि अग्नि यांच्यापासून उत्पन्न झालेल्या ओंकाराच्या कमळाच्या मध्यभागी त्याला स्थान द्यावे.

पाद्यमाचमनं चार्घ्यं दत्त्वा रुद्राय शंभवे स्नापयेद्दिव्यतोयैश् च घृतेन पयसा तथा

रुद्र, शंभू यांना पाय धुण्यासाठी, आचमनासाठी आणि अर्घ्य म्हणून पाणी द्यावे; मग दिव्य पाणी, तूप आणि दूध यांनी स्नान घालावे.

दध्ना च स्नापयेद्रुद्रं शोधयेच्च यथाविधि ततः शुद्धांबुना स्नाप्य चन्दनाद्यैश् च पूजयेत्

दहीने रुद्राला स्नान घालावे आणि योग्य पद्धतीने शुद्ध करावे; त्यानंतर शुद्ध पाण्याने स्नान घालून, चंदन वगैरेने पूजा करावी.

रोचनाद्यैश् च सम्पूज्य दिव्यपुष्पैश् च पूजयेत् बिल्वपत्रैरखण्डैश् च पद्मैर्नानाविधैस् तथा

रोजनासारख्या सुगंधी द्रव्यांनी, दिव्य फुलांनी, अखंड बिल्वपत्रांनी आणि विविध जातीच्या कमळांनी भक्तीपूर्वक पूजा करावी.

नीलोत्पलैश् च राजीवैर् नद्यावर्तैश् च मल्लिकैः चम्पकैर् जातिपुष्पैश्च बकुलैः करवीरकैः

नील कमळ, राजीव, नद्यावर्त, मल्लिका, चंपक, जातीचे फुल, बकुळ, करवीर अशा फुलांनीही पूजा करावी.

शमीपुष्पैर् बृहत्पुष्पैर् उन्मत्तागस्त्यजैरपि अपामार्गकदम्बैश् च भूषणैरपि शोभनैः

शमीच्या फुलांनी, बृहद फुलांनी, वनातील अगस्त्याच्या फुलांनी, अपामार्ग, कदंब आणि सुंदर अलंकारांनीही पूजा करावी.

दत्त्वा पञ्चविधं धूपं पायसं च निवेदयेत् दधिभक्तं च मध्वाज्यपरिप्लुतमतः परम्

पाच प्रकारच्या धुपांनी अर्पण करून, पायस, दहीभात आणि मध-तुपात भिजवलेले अन्न नंतर अर्पण करावे.

शुद्धान्नं चैव मुद्गान्नं षड्विधं च निवेदयेत् अथ पञ्चविधं वापि सघृतं विनिवेदयेत्

शुद्ध भात, मूगाचा भात आणि सहा प्रकारचे अन्न अर्पण करावे; किंवा पाच प्रकारचे तुपासह अन्न अर्पण करावे.

केवलं चापि शुद्धान्नम् आढकं तण्डुलं पचेत् कृत्वा प्रदक्षिणं चान्ते नमस्कृत्य मुहुर्मुहुः

फक्त शुद्ध भाताचा एक आढका शिजवावा; त्यानंतर प्रदक्षिणा घालून, शेवटी वारंवार नमस्कार करावा.

स्तुत्वा च देवमीशानं पुनः सम्पूज्य शङ्करम् ईशानं पुरुषं चैव अघोरं वाममेव च

ईशान देवतेचे स्तवन करून, पुन्हा शंकराची पूजा करावी; तसेच ईशान, पुरुष, अघोर आणि वाम यांचीही भक्तीने पूजा करावी.

सद्योजातं जपंश्चापि पञ्चभिः पूजयेच्छिवम् अनेन विधिना देवः प्रसीदति महेश्वरः

सद्योजात मंत्राचा जप करून, या पाचांनी शिवाची पूजा करावी. या पद्धतीने महेश्वर प्रसन्न होतो.

वृक्षाः पुष्पादिपत्राद्यैर् उपयुक्ताः शिवार्चने गावश्चैव द्विजश्रेष्ठाः प्रयान्ति परमां गतिम्

ज्या झाडांच्या फुलांनी व पानांनी शिवाची पूजा होते, तसेच गायी आणि श्रेष्ठ ब्राह्मण, हे सर्व उच्च अवस्था प्राप्त करतात.

पूजयेद्यः शिवं रुद्रं शर्वं भवमजं सकृत् स याति शिवसायुज्यं पुनरावृत्तिवर्जितम्

जो कोणी शिव, रुद्र, शर्व, भव किंवा अज यांची एकदाही पूजा करतो, तो शिवाशी एकरूप होतो आणि पुन्हा जन्म घेत नाही.

अर्चितं परमेशानं भवं शर्वमुमापतिम् सकृत्प्रसंगाद्वा दृष्ट्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते

जो कोणी परमेशान, भव, शर्व किंवा उमापती यांची पूजा करतो किंवा योगायोगाने त्यांचे दर्शन घेतो, तो सर्व पापांतून मुक्त होतो.

पूजितं वा महादेवं पूज्यमानमथापि वा दृष्ट्वा प्रयाति वै मर्त्यो ब्रह्मलोकं न संशयः

जो कोणी महादेवाची पूजा करतो किंवा त्याची पूजा होताना पाहतो, तो मनुष्य नक्कीच ब्रह्मलोकाला जातो—यात शंका नाही.