कर्मेन्द्रियाणि पञ्चैव तथा बुद्धीन्द्रियाणि च उत्तरे विधिवत्पूज्य षडस्रे चैव पूजयेत्
उत्तर दिशेला पाच कर्मेंद्रिये आणि पाच ज्ञानेंद्रिये यांची योग्य प्रकारे पूजा करावी; अशा प्रकारे षट्कोणात पूजा करावी.
आत्मानं चान्तरात्मानं युगलं बुद्धिमेव च अहङ्कारं च महता सर्वयज्ञफलं लभेत्
स्वतःचे आत्मा, अंतरात्मा, युगल, बुद्धी, अहंकार आणि महत्त्व या सर्वांचीही पूजा करावी; त्यामुळे सर्व यज्ञांचे फळ मिळते.
एवं वः कथितं सर्वं प्राकृतं मण्डलं परम् अतो वक्ष्यामि विप्रेन्द्राः सर्वकामार्थसाधनम्
अशा प्रकारे मी तुम्हाला संपूर्ण नैसर्गिक मंडळ सांगितले; आता, श्रेष्ठ ब्राह्मणांनो, मी सर्व इच्छा पूर्ण करण्याचे साधन सांगतो.
गोचर्ममात्रमालिख्य मण्डलं गोमयेन तु चतुरश्रं विधानेन चाद्भिर् अभ्युक्ष्य मन्त्रवित्
गायीच्या कातडीएवढ्या आकाराचे मंडळ गोमयाने रेखाटावे, नियमानुसार चौकोनी करावे आणि पाण्याने शिंपडावे; मग मंत्र जाणणाऱ्याने पुढील विधी करावा.
अलंकृत्य वितानाद्यैश् छत्रैर् वापि मनोरमैः बुद्बुदैरर्धचन्द्रैश् च हैमैरश्वत्थपत्रकैः
त्याला छत्र, सुंदर पताका, फुग्यांसारखे बुडबुडे, अर्धचंद्र, आणि सोन्याच्या अश्वत्थाच्या पानांनी सजवावे.
सितैर्विकसितैः पद्मै रक्तैर् नीलोत्पलैस् तथा मुक्तादामैर् वितानान्ते लम्बितस्तु सितैर्ध्वजैः
पांढऱ्या उमललेल्या कमळांनी, लाल आणि निळ्या निलकमळांनी, मोत्यांच्या माळांनी, छत्राच्या कडेवर पांढऱ्या ध्वजांनी लटकवावे.
सितमृत्पात्रकैश्चैव सुश्लक्ष्णैः पूर्णकुम्भकैः फलपल्लवमालाभिर् वैजयन्तीभिर् अंशुकैः
पांढऱ्या मातीच्या भांड्यांनी, गुळगुळीत पूर्ण कलशांनी, फळांच्या आणि कोवळ्या पानांच्या माळांनी, वैजयंत्या आणि वस्त्रांनी सजवावे.
पञ्चाशद्दीपमालाभिर् धूपैः पञ्चविधैस् तथा पञ्चाशद्दलसंयुक्तम् आलिखेत्पद्ममुत्तमम्
पन्नास दिव्यांच्या माळांनी, पाच प्रकारच्या धुपांनी, आणि पन्नास पाकळ्यांचे उत्तम कमळ रेखाटावे.
तत्तद्वर्णैस् तथा चूर्णैः श्वेतचूर्णैरथापि वा एकहस्तप्रमाणेन कृत्वा पद्मं विधानतः
वेगवेगळ्या रंगांच्या चूर्णांनी किंवा पांढऱ्या चूर्णांनी, नियमानुसार एक हातभर रुंदीचे कमळ तयार करावे.
कर्णिकायां न्यसेद् देवं देव्या देवेश्वरं भवम् वर्णानि च न्यसेत्पत्रे रुद्रैः प्रागाद्यनुक्रमात्
कमळाच्या मधल्या भागात देवीसह देवेश्वर भवाची स्थापना करावी; आणि पाकळ्यांवर, पूर्वेकडून क्रमाने, अक्षरे आणि रुद्रांची स्थापना करावी.
प्रणवादिनमो ऽन्तानि सर्ववर्णानि सुव्रताः सम्पूज्यैवं मुनिश्रेष्ठा गन्धपुष्पादिभिः क्रमात्
सर्व अक्षरे, प्रणवापासून 'नम:' पर्यंत, सुवासिक, फुले इत्यादींनी, श्रेष्ठ ऋषींनो, योग्य क्रमाने पूजावावी.
ब्राह्मणान् भोजयेत्तत्र पञ्चाशद्विधिपूर्वकम् अक्षमालोपवीतं च कुण्डलं च कमण्डलुम्
तेथे, नियमपूर्वक पन्नास ब्राह्मणांना जेवू घालावे आणि त्यांना जपमाळ, यज्ञोपवीत, कुंडले आणि कमंडलू द्यावे.
आसनं च तथा दण्डम् उष्णीषं वस्त्रमेव च दत्त्वा तेषां मुनीन्द्राणां देवदेवाय शंभवे
तसेच, त्यांना आसन, दंड, पागोटे आणि वस्त्रही द्यावे; हे सर्व मुनिश्रेष्ठांसाठी, देवांचा देव शंभू याच्या निमित्ताने करावे.
महाचरुं निवेद्यैवं कृष्णं गोमिथुनं तथा अन्ते च देवदेवाय दापयेच्चूर्णमण्डलम्
अशा प्रकारे महाचरू आणि कृष्णवर्णी गायींचे जोड अर्पण करावे; शेवटी, देवांचा देव याला चूर्णमंडळ अर्पण करावे.
यागोपयोगद्रव्याणि शिवाय विनिवेदयेत् ओङ्काराद्यं जपेद्धीमान् प्रतिवर्णम् अनुक्रमात्
यज्ञासाठी लागणारी सर्व सामग्री शिवाला अर्पण करावी. बुद्धिमान माणसाने 'ॐ' पासून सुरू होणारे प्रत्येक अक्षर योग्य क्रमाने जपावे.
एवमालिख्य यो भक्त्या सर्वमण्डलमुत्तमम् यत्फलं लभते मर्त्यस् तद्वदामि समासतः
जो भक्तीने हे संपूर्ण श्रेष्ठ मण्डल रेखाटतो, त्याला जे फळ मिळते ते मी थोडक्यात सांगतो.
साङ्गान् वेदान् यथान्यायम् अधीत्य विधिपूर्वकम् इष्ट्वा यज्ञैर्यथान्यायं ज्योतिष्टोमादिभिः क्रमात्
विधीपूर्वक सर्व अंगांसह वेदांचा अभ्यास करून, योग्य त्या पद्धतीने ज्योतिष्टोमासारखे यज्ञ केले,
ततो विश्वजिदन्तैश् च पुत्रानुत्पाद्य तादृशान् वानप्रस्थाश्रमं गत्वा सदारः साग्निरेव च
त्यानंतर विश्वजितसारख्या विधींनी पुत्रप्राप्ती करून, पत्नी आणि अग्नी घेऊन वानप्रस्थाश्रमात प्रवेश करावा,
चान्द्रायणादिकाः सर्वाः कृत्वा न्यस्य क्रिया द्विजाः ब्रह्मविद्यामधीत्यैव ज्ञानमासाद्य यत्नतः
चंद्रायणासारख्या सर्व विधी करून, सर्व कर्मे सोडून, द्विजांनो, ब्रह्मविद्या शिकावी आणि प्रयत्नपूर्वक ज्ञान मिळवावे.
ज्ञानेन ज्ञेयम् आलोक्य योगी यत्काममाप्नुयात् तत्फलं लभते सर्वं वर्णमण्डलदर्शनात्
ज्ञानाने जे जाणण्यासारखे आहे ते जाणून, योगी ज्या गोष्टीची इच्छा करतो ते सर्व फळ अक्षरमण्डलाचे दर्शन केल्याने मिळते.
येन केनापि वा मर्त्यः प्रलिप्यायतनाग्रतः उत्तरे दक्षिणे वापि पृष्ठतो वा द्विजोत्तमाः
कोणीही, द्विजश्रेष्ठांनो, मंदिरासमोर, उत्तर, दक्षिण किंवा मागे कुठेही लेप लावला,
चतुष्कोणं तु वा चूर्णैर् अलंकृत्य समन्ततः पुष्पाक्षतादिभिः पूज्य सर्वपापैः प्रमुच्यते
चौकोनी जागा सर्व बाजूंनी चूर्णांनी सजवून, फुलं, अक्षता इत्यादींनी पूजा केली, तर सर्व पापांतून मुक्ती मिळते.
यस्तु गर्भगृहं भक्त्या सकृदालिप्य सर्वतः चन्दनाद्यैः सकर्पूरैर् गन्धद्रव्यैः समन्ततः
जो भक्तीने एकदा तरी संपूर्ण गर्भगृह चंदन, कर्पूर आणि सुगंधी द्रव्यांनी लेपतो,
विकीर्य गन्धकुसुमैर् धूपैर्धूप्य चतुर्विधैः प्रार्थयेद्देवमीशानं शिवलोकं स गच्छति
सुगंधी फुलं विखुरून, चार प्रकारच्या धूपांनी पूजा करून, ईशान देवतेची प्रार्थना केल्यास, तो शिवलोकाला जातो.
तत्र भुक्त्वा महाभोगान् कल्पकोटिशतं नरः स्वदेहगन्धकुसुमैः पूरयञ्छिवमन्दिरम्
तेथे, मनुष्य कोट्यवधी कल्पेपर्यंत महान सुखे भोगतो आणि आपल्या देहाच्या सुगंध व फुलांनी शिवमंदिर भरतो.
क्रमाद्गान्धर्वमासाद्य गन्धर्वैश् च सुपूजितः क्रमादागत्य लोके ऽस्मिन् राजा भवति वीर्यवान्
नंतर तो गंधर्वलोक प्राप्त करतो, गंधर्वांकडून पूजिला जातो आणि पुन्हा या लोकात येऊन बलवान राजा होतो.
आदिदेवो महादेवः प्रलयस्थितिकारकः सर्गश् च भुवनाधीशः शर्वव्यापी सदाशिवः शिवब्रह्मामृतं ग्राह्यं मोक्षसाधनम् उत्तमम्
आदिदेव, महादेव, जो सृष्टी, स्थिती आणि प्रलयाचा कारण आहे, जो सर्व जगांचा स्वामी, सर्वव्यापी शर्व, आणि सदा शिव आहे. शिवब्रह्माचा अमृत हेच सर्वोच्च मुक्तिमार्ग मानावे.
व्यक्ताव्यक्तं सदा नित्यम् अचिन्त्यम् अर्चयेत् प्रभुम्
सदैव प्रकट आणि अप्रकट, नित्य आणि अकल्पनीय अशा प्रभूची पूजा करावी.
वस्त्रपूतेन तोयेन कार्यं चैवोपलेपनम् शिवक्षेत्रे मुनिश्रेष्ठा नान्यथा सिद्धिरिष्यते
शिवक्षेत्रात, उत्तम ऋषीहो, वस्त्राने शुद्ध केलेल्या पाण्यानेच लेपन करावे; अन्यथा सिद्धी मिळत नाही.
आपः पूता भवन्त्येता वस्त्रपूताः समुद्धृताः अफेना मुनिशार्दूला नादेयाश् च विशेषतः
हे पाणी वस्त्राने गाळून घेतल्यावर शुद्ध होते. ऋषिश्रेष्ठा, फेसाळलेले पाणी विशेषतः देऊ नये.