केदारे च महाक्षेत्रे प्रयागे च विशेषतः कुरुक्षेत्रे च यः प्राणान् संत्यजेद्याति निर्वृतिम्
केदार, महाक्षेत्र, विशेषतः प्रयाग किंवा कुरुक्षेत्र येथे जो प्राणी प्राण सोडतो, त्याला मुक्ती मिळते.
प्रभासे पुष्करे ऽवन्त्यां तथा चैवामरेश्वरे वणीशैलाकुले चैव मृतो याति शिवात्मताम्
प्रभास, पुष्कर, अवंती, अमरेश्वर किंवा वणीच्या डोंगरात जो माणूस प्राण सोडतो, तो शिवस्वरूप होतो.
वाराणस्यां मृतो जन्तुर् न जातु जन्तुतां व्रजेत् त्रिविष्टपे विमुक्ते च केदारे संगमेश्वरे
वाराणसीमध्ये जो प्राणी मरतो, तो पुन्हा कधीच जन्म घेत नाही; त्रिविष्टप, मुक्त केदार किंवा संगमेश्वर येथेही तसेच होते.
शालङ्के वा त्यजेत्प्राणांस् तथा वै जम्बुकेश्वरे शुक्रेश्वरे वा गोकर्णे भास्करेशे गुहेश्वरे
शालंक, जंबुकेश्वर, शुक्रेश्वर, गोकर्ण, भास्करेश किंवा गुहेश्वर येथे जो प्राणी प्राण सोडतो.
हिरण्यगर्भे नन्दीशे स याति परमां गतिम् नियमैः शोष्य यो देहं त्यजेत्क्षेत्रे शिवस्य तु
हिरण्यगर्भ किंवा नंदीश्वर येथे जो प्राणी मरतो, तो परमगतीला पोहोचतो; तसेच, नियमाने शरीर शोषून शिवक्षेत्रात प्राण सोडला तरही.
स याति शिवतां योगी मानुषे दैविके ऽपि वा आर्षे वापि मुनिश्रेष्ठास् तथा स्वायंभुवे ऽपि वा
असा योगी मानव, देव, ऋषी, श्रेष्ठ मुनि किंवा स्वयंभू यांच्यात कुठेही असला, तरी शिवस्वरूप होतो.
स्वयंभूते तथा देवे नात्र कार्या विचारणा आधायाग्निं शिवक्षेत्रे सम्पूज्य परमेश्वरम्
स्वयंभू देवतेमध्येही विचार करण्याची गरज नाही; शिवक्षेत्रात अग्नी प्रज्वलित करून परमेश्वराची पूजा केल्यावर.
स्वदेहपिण्डं जुहुयाद् यः स याति परां गतिम् यावत्तावन्निराहारो भूत्वा प्राणान् परित्यजेत्
जो आपले शरीर अग्नीत अर्पण करतो, तो परमगतीला पोहोचतो; जेवढा वेळ शक्य तितका उपाशी राहून, मग प्राण सोडावा.
शिवक्षेत्रे मुनिश्रेष्ठाः शिवसायुज्यमाप्नुयात् छित्त्वा पादद्वयं चापि शिवक्षेत्रे वसेत्तु यः
हे श्रेष्ठ मुनिंनो, शिवक्षेत्रात राहणाऱ्याला शिवसायुज्य मिळते; दोन्ही पाय नसले तरी जो शिवक्षेत्रात राहतो.
स याति शिवतां चैव नात्र कार्या विचारणा क्षेत्रस्य दर्शनं पुण्यं प्रवेशस्तच्छताधिकः
तो शिवस्वरूप होतो; यात शंका नाही. त्या क्षेत्राचे दर्शन पुण्यदायी आहे, आणि प्रवेश केल्याने शंभरपट अधिक पुण्य मिळते.
तस्माच्छतगुणं पुण्यं स्पर्शनं च प्रदक्षिणम् तस्माच्छतगुणं पुण्यं जलस्नानमतः परम्
म्हणून त्या क्षेत्राला स्पर्श करणे आणि प्रदक्षिणा घालणे शंभरपट पुण्य देते; आणि त्या क्षेत्रातील पाण्यात स्नान केल्याने त्याहून अधिक पुण्य मिळते.
क्षीरस्नानं ततो विप्राः शताधिकमनुत्तमम् दध्ना सहस्रमाख्यातं मधुना तच्छताधिकम्
दूधाने स्नान केल्यास, हे ब्राह्मणहो, शंभरपट श्रेष्ठ पुण्य मिळते; दह्याने केल्यास हजारपट, आणि मधाने केल्यास शंभरपट अधिक पुण्य मिळते.
घृतस्नानेन चानन्तं शार्करे तच्छताधिकम् शिवक्षेत्रसमीपस्थां नदीं प्राप्यावगाह्य च
तुपाने स्नान केल्यास अंतहीन पुण्य मिळते; साखरेने केल्यास शंभरपट अधिक. शिवक्षेत्राजवळील नदीत जाऊन स्नान केल्यास.
त्यजेद्देहं विहायान्नं शिवलोके महीयते शिवक्षेत्रसमीपस्था नद्यः सर्वाः सुशोभनाः
तेथे अन्न सोडून शरीर त्यागल्यास, शिवलोकात मोठा सन्मान मिळतो. शिवक्षेत्राजवळील सर्व नद्या फार सुंदर आहेत.
वापीकूपतडागाश् च शिवतीर्था इति स्मृताः स्नात्वा तेषु नरो भक्त्या तीर्थेषु द्विजसत्तमाः
तलाव, विहिरी आणि तळी यांना शिवतीर्थ असे मानले जाते. त्यात भक्तीने स्नान केल्यास, हे श्रेष्ठ द्विजांनो, तीर्थात पुण्य मिळते.
ब्रह्महत्यादिभिः पापैर् मुच्यते नात्र संशयः प्रातः स्नात्वा मुनिश्रेष्ठाः शिवतीर्थेषु मानवः
ब्राह्मणहत्येसारख्या पापांपासून मुक्ती मिळते, यात शंका नाही. सकाळी शिवतीर्थात स्नान केल्यास, हे श्रेष्ठ मुनिंनो, माणसाला.
अश्वमेधफलं प्राप्य रुद्रलोकं स गच्छति मध्याह्ने शिवतीर्थेषु स्नात्वा भक्त्या सकृन्नरः
अश्वमेध यज्ञाचे फळ मिळते आणि तो रुद्रलोकात जातो; मध्यान्ही एकदा भक्तीने शिवतीर्थात स्नान केल्यास.
गङ्गास्नानसमं पुण्यं लभते नात्र संशयः अस्तं गते तथा चार्के स्नात्वा गच्छेच्छिवं पदम्
गंगास्नानासारखे पुण्य मिळते, यात शंका नाही. सूर्यास्ताला स्नान केल्यास शिवपद मिळते.
पापकञ्चुकमुत्सृज्य शिवतीर्थेषु मानवः द्विजास् त्रिषवणं स्नात्वा शिवतीर्थे सकृन्नरः
पापाचं आवरण सोडून, मनुष्य शिवाच्या पवित्र तीर्थांमध्ये स्नान करतो. द्विज जर दिवसात तीनदा स्नान करतो, किंवा अगदी एक मनुष्य जरी एकदाच शिवतीर्थात स्नान करतो,
शिवसायुज्यमाप्नोति नात्र कार्या विचारणा पुराथ सूकरः कश्चित् श्वानं दृष्ट्वा भयात्पथि
तो शिवाशी एकरूप होतो; यात काहीच शंका नाही. पूर्वी एक रानडुक्कर, वाटेवर कुत्रा पाहून घाबरून—
प्रसंगाद्वारमेकं तु शिवतीर्थे ऽवगाह्य च मृतः स्वयं द्विजश्रेष्ठा गाणपत्यमवाप्तवान्
योगायोगाने शिवतीर्थाजवळील एका दारातून आत गेला आणि तिथेच मेला; त्यामुळे, हे श्रेष्ठ द्विजांनो, त्याला गणांचा प्रमुखपद मिळालं.
यः प्रातर्देवदेवेशं शिवं लिङ्गस्वरूपिणम् पश्येत्स याति सर्वस्माद् अधिकां गतिमेव च
जो कोणी सकाळी देवांचा देव, शिव, ज्याचं रूप लिंग आहे, त्याचं दर्शन घेतो, तो सर्वांत श्रेष्ठ अशी अवस्था प्राप्त करतो.
मध्याह्ने च महादेवं दृष्ट्वा यज्ञफलं लभेत् सायाह्ने सर्वयज्ञानां फलं प्राप्य विमुच्यते
मध्यान्ही महादेवाचं दर्शन केल्यावर यज्ञाचं फळ मिळतं; संध्याकाळी सर्व यज्ञांचं फळ मिळून तो मुक्त होतो.
मानसैर्वाचिकैः पापैः कायिकैश् च महत्तरैः तथोपपातकैश्चैव पापैश्चैवानुपातकैः
मनाने, वाणीने आणि शरीराने केलेली पापं, मोठी अपराधं, तसेच उपपातक आणि लहान पापं—
संक्रमे देवमीशानं दृष्ट्वा लिङ्गाकृतिं प्रभुम् मासेन यत्कृतं पापं त्यक्त्वा याति शिवं पदम्
संक्रमणाच्या वेळी, प्रभू ईशानाचं लिंगरूप दर्शन केल्यावर, महिन्याभरात केलेली पापं सोडून तो शिवाच्या निवासस्थानी पोहोचतो.
अयने चार्धमासेन दक्षिणे चोत्तरायणे विषुवे चैव सम्पूज्य प्रयाति परमां गतिम्
उत्तरायण-दक्षिणायन किंवा विषुव काळात, अर्ध्या महिन्यात, भक्तीने पूजा केल्यावर, तो परम अवस्था प्राप्त करतो.
प्रदक्षिणत्रयं कुर्याद् यः प्रासादं समन्ततः सव्यापसव्यन्यायेन मृदुगत्या शुचिर्नरः
जो कोणी शुद्ध मनाने, मंद पावलांनी, उजव्या-डाव्या मार्गाने, मंदिराची तीन प्रदक्षिणा करतो—
पदे पदे ऽश्वमेधस्य यज्ञस्य फलमाप्नुयात् वाचा यस्तु शिवं नित्यं संरौति परमेश्वरम्
त्याला प्रत्येक पावलावर अश्वमेध यज्ञाचं फळ मिळतं; आणि जो नेहमी वाणीने परमेश्वर शिवाचं स्तवन करतो—
सो ऽपि याति शिवं स्थानं प्राप्य किं पुनरेव च कृत्वा मण्डलकं क्षेत्रं गन्धगोमयवारिणा
तोही शिवाच्या निवासस्थानी पोहोचतो; तिथे गेल्यावर आणखी काय सांगावं? तसेच, सुवासिक शेण-पाण्याने मंडळ किंवा क्षेत्र तयार केल्यावर—
मुक्ताफलमयैश्चूर्णैर् इन्द्रनीलमयैस् तथा पद्मरागमयैश्चैव स्फाटिकैश् च सुशोभनैः
मुक्ता, निळमणी, पद्मराग आणि सुंदर स्फटिक यांच्या चूर्णांनी—