भृग्वाद्यैर्भूतसंघैश् च संवृतं परमेश्वरम् शैलजासहितं साक्षाद् वृषभध्वजमीश्वरम्
भृगु वगैरे भूतगणांनी वेढलेला, पर्वतपुत्रीसह, वृषध्वज असलेला परमेश्वर तो प्रत्यक्ष पाहतो.
ब्रह्मेन्द्रविष्णुसोमाद्यैः सदा सर्वैर्नमस्कृतम् मातृभिर् मुनिभिश्चैव संवृतं परमेश्वरम्
ब्रह्मा, इंद्र, विष्णू, सोम आणि इतरांनी नेहमी वंदन केलेला, मातृका आणि ऋषी यांनी वेढलेला परमेश्वर तो पाहतो.
कृत्वा भक्त्या प्रतिष्ठाप्य यत्फलं तद्वदाम्यहम् सर्वयज्ञतपोदानतीर्थदेवेषु यत् फलम्
भक्तीने स्थापना केल्यावर जे फळ मिळतं, ते मी सांगतो—सर्व यज्ञ, तप, दान, तीर्थयात्रा आणि देवपूजेत जे मिळतं, तेवढंच हे फळ आहे.
तत्फलं कोटिगुणितं लब्ध्वा याति शिवं पदम् तत्र भुक्त्वा महाभोगान् यावद् आभूतसंप्लवम्
ते फळ कोटीपट मिळवून तो शिवपदाला पोहोचतो; तिथे तो महाभोगांचा उपभोग घेतो, जोपर्यंत सृष्टीचा संहार होत नाही.
सृष्ट्यन्तरे पुनः प्राप्ते मानवं पदमाप्नुयात् नग्नं चतुर्भुजं श्वेतं त्रिनेत्रं सर्पमेखलम्
नव्या सृष्टीत पुन्हा जन्म घेऊन, तो माणूस नग्न, चार हातांचा, पांढरा, तीन डोळ्यांचा आणि सर्पांची मेखला घातलेला होतो.
कपालहस्तं देवेशं कृष्णकुञ्चितमूर्धजम् कृत्वा भक्त्या प्रतिष्ठाप्य शिवसायुज्यमाप्नुयात्
कपाळ हातात असलेला, काळी कुरळ्या केसांचा देवेश्वर भक्तीने स्थापन केल्यावर, तो शिवाशी एकरूपता मिळवतो.
इभेन्द्रदारकं देवं सांबं सिद्धार्थदं प्रभुम् सुधूम्रवर्णं रक्ताक्षं त्रिनेत्रं चन्द्रभूषणम्
हत्तींच्या अधिपतीचा पुत्र, अंबेसह, सिद्धी देणारा प्रभू, गडद धुरकट वर्णाचा, लाल डोळ्यांचा, तीन डोळ्यांचा आणि चंद्रमौळी असा आहे.
काकपक्षधरं मूर्ध्ना नागटङ्कधरं हरम् सिंहाजिनोत्तरीयं च मृगचर्मांबरं प्रभुम्
कावळ्याच्या पिसांसारखे केस डोक्यावर असलेला, नागांच्या कुंडल्या घातलेला, सिंहाच्या कातडीचं उपरणं आणि मृगचर्म वस्त्र परिधान केलेला प्रभू आहे.
तीक्ष्णदंष्ट्रं गदाहस्तं कपालोद्यतपाणिनम् हुंफट्कारे महाशब्दशब्दिताखिलदिङ्मुखम्
तीक्ष्ण दात असलेला, हातात गदा आणि कपाळ उंचावलेला, 'हुं' आणि 'फट्' असे उच्चार करत, मोठ्या आवाजाने सर्व दिशांना दुमदुमवणारा.
पुण्डरीकाजिनं दोर्भ्यां बिभ्रन्तं कम्बुकं तथा हसन्तं च नदन्तं च पिबन्तं कृष्णसागरम्
दोन्ही हातांनी कमळाच्या कातडीचे वस्त्र परिधान केलेला, शंखही धरलेला, हसणारा, गर्जना करणारा आणि कृष्ण समुद्र पिणारा.
नृत्यन्तं भूतसंघैश् च गणसंघैस् त्वलंकृतम् कृत्वा भक्त्या प्रतिष्ठाप्य यथाविभवविस्तरम्
भूतांच्या आणि गणांच्या समूहांनी सुशोभित, भक्तीने आणि आपल्या सामर्थ्यानुसार स्थापना करून, नृत्य करणारा.
सर्वविघ्नान् अतिक्रम्य शिवलोके महीयते तत्र भुक्त्वा महाभोगान् यावदाभूतसंप्लवम्
सर्व विघ्नांवर मात करून, शिवलोकात मान मिळतो; तेथे महाभोग उपभोगून, सृष्टीच्या समाप्तीपर्यंत राहतो.
ज्ञानं विचारतो लब्ध्वा रुद्रेभ्यस्तत्र मुच्यते अर्धनारीश्वरं देवं चतुर्भुजमनुत्तमम्
विचारपूर्वक ज्ञान मिळवून, रुद्रांकडून मुक्ती मिळते; तोच चार हातांचा, अद्वितीय, अर्धनारीश्वर देव.
वरदाभयहस्तं च शूलपद्मधरं प्रभुम् स्त्रीपुंभावेन संस्थानं सर्वाभरणभूषितम्
वरद आणि अभय हात असलेला, त्रिशूल आणि कमळ धारण केलेला, स्त्री-पुरुष रूपात, सर्व अलंकारांनी सुशोभित असा प्रभु.
कृत्वा भक्त्या प्रतिष्ठाप्य शिवलोके महीयते तत्र भुक्त्वा महाभोगान् अणिमादिगुणैर्युतः
भक्तीने स्थापना केल्यावर, शिवलोकात मान मिळतो; तेथे अणिमा इत्यादी सिद्धींसह महाभोग उपभोगतो.
आचन्द्रतारकं ज्ञानं ततो लब्ध्वा विमुच्यते यः कुर्याद्देवदेवेशं सर्वज्ञं लकुलीश्वरम्
चंद्र-ताऱ्यांपर्यंतचे ज्ञान मिळवून, मुक्ती मिळते; जो देवदेवेश्वर, सर्वज्ञ, लकुलीश्वराची पूजा करतो.
वृतं शिष्यप्रशिष्यैश् च व्याख्यानोद्यतपाणिनम् कृत्वा भक्त्या प्रतिष्ठाप्य शिवलोकं स गच्छति
शिष्य आणि त्यांच्या शिष्यांनी वेढलेला, स्पष्टीकरणासाठी हात उंचावलेला, भक्तीने स्थापना करून, शिवलोकात जातो.
भुक्त्वा तु विपुलांस्तत्र भोगान् युगशतं नरः ज्ञानयोगं समासाद्य तत्रैव च विमुच्यते
तेथे शंभर युगे विपुल भोग उपभोगून, ज्ञानयोग प्राप्त करून, त्याच ठिकाणी मुक्ती मिळते.
पूर्वदेवामराणां च यत्स्थानं सकलेप्सितम् कृतमुद्रस्य देवस्य चिताभस्मानुलेपिनः
पूर्वीचे देव आणि अमरांना ज्या स्थानाची इच्छा आहे, त्या देवासाठी—जो मुद्रा धारण करतो आणि चितेच्या भस्माने अंगाला लावतो.
त्रिपुण्ड्रधारिणस्तेषां शिरोमालाधरस्य च ब्रह्मणः केशकेनैकम् उपवीतं च बिभ्रतः
त्रिपुंड धारण करणाऱ्यांसाठी, शिरमाळा घालणाऱ्यांसाठी, आणि ब्रह्मासाठी—जो आपल्या केसांनी एकच उपवित धारण करतो.
बिभ्रतो वामहस्तेन कपालं ब्रह्मणो वरम् विष्णोः कलेवरं चैव बिभ्रतः परमेष्ठिनः
डाव्या हातात ब्रह्माचा वर असलेले कपाळ, आणि परमेठी—जो विष्णूचे शरीरही धारण करतो.
कृत्वा भक्त्या प्रतिष्ठाप्य मुच्यते भवसागरात् ओंनमो नीलकण्ठाय इति पुण्याक्षराष्टकम्
भक्तीने स्थापना केल्यावर, भवसागरातून मुक्ती मिळते; 'ॐ नमो नीलकंठाय' हे पुण्य आठ अक्षरी मंत्र.
मन्त्रमाह सकृद्वा यः पातकैः स विमुच्यते मन्त्रेणानेन गन्धाद्यैर् भक्त्या वित्तानुसारतः
जो हा मंत्र एकदाही म्हणतो, तो पापांपासून मुक्त होतो; या मंत्राने, गंध वगैरे अर्पण करून, आपल्या सामर्थ्यानुसार भक्ती करावी.
सम्पूज्य देवदेवेशं शिवलोके महीयते जालन्धरान्तकं देवं सुदर्शनधरं प्रभुम्
देवदेवेश्वराची पूजा करून, शिवलोकात मान मिळतो; जलंधराचा अंत करणारा, सुदर्शन धारण करणारा तो प्रभु.
कृत्वा भक्त्या प्रतिष्ठाप्य द्विधाभूतं जलंधरम् प्रयाति शिवसायुज्यं नात्र कार्या विचारणा
भक्तीने दोन भागांत विभागलेला जलंधर स्थापन करून, शिवसायुज्य प्राप्त होते; येथे काहीच विचार करण्याची गरज नाही.
सुदर्शनप्रदं देवं साक्षात्पूर्वोक्तलक्षणम् अर्चमानेन देवेन चार्चितं नेत्रपूजया
सुदर्शन देणारा, पूर्वी सांगितलेल्या गुणांचा देव, भक्ताने नेत्रपूजेद्वारे पूजा करावी.
कृत्वा भक्त्या प्रतिष्ठाप्य शिवलोके महीयते तिष्ठतो ऽथ निकुम्भस्य पृष्ठतश्चरणांबुजम्
भक्तीने तयार करून, निकुंभाच्या पाठीमागे उभा राहून त्याच्या चरणकमळांजवळ ठेवले, तर तो शिवाच्या लोकात मोठा मान मिळवतो.
वामेतरं सुविन्यस्य वामे चालिङ्ग्य चाद्रिजाम् शूलाग्रे कूर्परं स्थाप्य किङ्किणीकृतपन्नगम्
डावं पाऊल नीट ठेवून, डाव्या बाजूला पर्वतराजकन्येला मिठी मारून, त्रिशूळाच्या टोकावर कोपर ठेवून, घंट्यांसारखा सर्प घालून, तो उभा असतो.
सम्प्रेक्ष्य चान्धकं पार्श्वे कृताञ्जलिपुटं स्थितम् रूपं कृत्वा यथान्यायं शिवसायुज्यमाप्नुयात्
शेजारी उभ्या असलेल्या अंधकाकडे हात जोडून पाहून, योग्य असा रूप धारण केल्यावर, मनुष्य शिवासोबत एकरूप होतो.
यः कुर्याद्देवदेवेशं त्रिपुरान्तकमीश्वरम् धनुर्बाणसमायुक्तं सोमं सोमार्धभूषणम्
जो कोणी देवांचा देव, त्रिपुरांचा संहार करणारा ईश्वर, धनुष्य-बाण घेतलेला, चंद्र आणि सोमाने अलंकृत असा शिव तयार करतो,