लिङ्गपुराणम्

सकलं मुनयः केचित् सदा संसारवर्तिनः एवमभ्यर्चयन्त्येव सदाराः ससुता नराः

काही मुनी, जे नेहमी संसारात गुंतलेले असतात, ते फक्त गुणयुक्त रूपाचीच पूजा करतात; अशाच प्रकारे पत्नी आणि मुलांसह असणारे पुरुष नेहमी पूजा करतात.

यथा शिवस् तथा देवी यथा देवी तथा शिवः तस्मादभेदबुद्ध्यैव सप्तविंशत्प्रभेदतः

जसा शंकर तशीच देवी, आणि जशी देवी तसाच शंकर. म्हणून, एकरूपतेची समज ठेवून, त्या सत्तावीस भेदांचा विचार करावा.

यजन्ति देहे बाह्ये च चतुष्कोणे षडस्रके दशारे द्वादशारे च षोडशारे त्रिरस्रके

ते देहात आणि बाहेर, चौकोनी, सहाकोनी, दहा आरांनी, बारा आरांनी, सोळा आरांनी आणि त्रिकोणी अशा विविध रूपांत पूजा करतात.

स स्वेच्छया शिवः साक्षाद् देव्या सार्धं स्थितः प्रभुः संतारणार्थं च शिवः सदसद्व्यक्तिवर्जितः

शंकर आपल्या इच्छेने, देवीसोबत, मुक्तीसाठी, साक्षात तिथे वास करतो. तो शंकर अस्तित्व आणि अनस्तित्व या दोन्हींच्या पलीकडे आहे.

तमेकमाहुर्द्विगुणं च केचित् केचित्तमाहुस्त्रिगुणात्मकं च ऊचुस् तथा तं च शिवं तथान्ये संसारिणं वेदविदो वदन्ति

कोणी त्याला एक म्हणतात, काही दोन म्हणतात, तर काही त्याला त्रैगुण्यस्वरूप मानतात. वेद जाणणारे काही लोक म्हणतात की शंकरच संसारात फिरणारा जीव आहे.

भक्त्या च योगेन शुभेन युक्ता विप्राः सदा धर्मरता विशिष्टाः यजन्ति योगेशम् अशेषमूर्तिं षडस्रमध्ये भगवन्तमेव

जे ब्राह्मण नेहमी धर्मात रमलेले, भक्ती आणि योगाने युक्त असतात, ते योगेश्वराची, सर्व रूपांचा धनी असलेल्या भगवंताची, सहाकोणी आकृतीच्या मध्यभागी पूजा करतात.

ये तत्र पश्यन्ति शिवं त्रिरस्रे त्रितत्त्वमध्ये त्रिगुणं त्रियक्षम् ते यान्ति चैनं न च योगिनो ऽन्ये तया च देव्या पुरुषं पुराणम्

जे त्रिकोणी आकृतीत, तीन तत्त्वांच्या मध्ये, त्रिगुणी आणि त्रिनेत्री अशा शंकराचे दर्शन करतात, ते त्याला प्राप्त होतात; इतर योगींना तसे होत नाही. आणि त्या देवीमुळेच, प्राचीन पुरुष प्राप्त होतो.

अतः परं प्रवक्ष्यामि स्वेच्छाविग्रहसंभवम् प्रतिष्ठायाः फलं सर्वं सर्वलोकहिताय वै

आता मी पुढे, आपल्या इच्छेने निर्माण झालेल्या मूर्तीची स्थापना केल्याने मिळणारे संपूर्ण फळ, सर्व लोकांच्या कल्याणासाठी सांगतो.

स्कन्दोमासहितं देवम् आसीनं परमासने कृत्वा भक्त्या प्रतिष्ठाप्य सर्वान्कामानवाप्नुयात्

स्कंदासह देवाला, परमासनावर बसवून, भक्तीने स्थापना केल्यास, सर्व इच्छा पूर्ण होतात.

स्कन्दोमासहितं देवं सम्पूज्य विधिना सकृत् यत्फलं लभते मर्त्यस् तद्वदामि यथाश्रुतम्

स्कंदासह देवाची योग्य पद्धतीने एकदाच पूजा केली, तरी माणसाला जे फळ मिळते, ते मी ऐकले तसे सांगतो.

सूर्यकोटिप्रतिकाशैर् विमानैः सार्वकामिकैः रुद्रकन्यासमाकीर्णैर् गेयनाट्यसमन्वितैः

दहा कोटी सूर्यांसारखी तेजस्वी, सर्व इच्छा पूर्ण करणारी, रुद्रकन्यांनी भरलेली, गाणे आणि नृत्याने युक्त अशी विमाने मिळतात.

शिववत्क्रीडते योगी यावदाभूतसंप्लवम् तत्र भुक्त्वा महाभोगान् विमानैः सार्वकामिकैः

योगी शंकरासारखा, सृष्टीच्या समाप्तीपर्यंत खेळतो; तिथे तो त्या सर्व इच्छा पूर्ण करणाऱ्या विमानांतून मोठ्या आनंदाचा उपभोग घेतो.

औमं कौमारमैशानं वैष्णवं ब्राह्ममेव च प्राजापत्यं महातेजा जनलोकं महस् तथा

तो औम, कौमार, ऐशान, वैष्णव, ब्रह्मा आणि प्रजापती यांच्या तेजस्वी लोकांना, तसेच जनलोक आणि महर्लोकही प्राप्त करतो.

ऐन्द्रम् आसाद्य चैन्द्रत्वं कृत्वा वर्षायुतं पुनः भुक्त्वा चैव भुवर्लोके भोगान् दिव्यान् सुशोभनान्

इंद्रलोक मिळवून, दहा हजार वर्षे इंद्रपद भोगतो आणि नंतर भुवर्लोकात दिव्य, सुंदर सुखांचा अनुभव घेतो.

मेरुमासाद्य देवानां भवनेषु प्रमोदते एकपादं चतुर्बाहुं त्रिनेत्रं शूलसंयुतम्

मेरू पर्वतावर पोहोचून, देवांच्या निवासस्थानी तो आनंद करतो; त्याला एक पाय, चार हात, तीन डोळे आणि त्रिशूल असते.

सृष्ट्वा स्थितं हरिं वामे दक्षिणे चतुराननम् अष्टाविंशतिरुद्राणां कोटिः सर्वाङ्गसुप्रभम्

डाव्या बाजूला उभा असलेला हरि, उजव्या बाजूला चतुर्मुख ब्रह्मा, आणि अठ्ठावीस कोटी रुद्र, यांच्या सर्व अंगांमध्ये तेज असलेले, तो निर्माण करतो.

पञ्चविंशतिकं साक्षात् पुरुषं हृदयात्तथा प्रकृतिं वामतश्चैव बुद्धिं वै बुद्धिदेशतः

पंचविंशती पुरुष थेट हृदयातून उत्पन्न होतो, प्रकृती डाव्या बाजूला असते, आणि बुद्धी बुद्धीच्या स्थानावर असते.

अहङ्कारमहङ्कारात् तन्मात्राणि तु तत्र वै इन्द्रियाणीन्द्रियादेव लीलया परमेश्वरम्

अहंकारापासून अहंकार, त्यातून तन्मात्रा, इंद्रियांनी इंद्रियांचे विषय, हे सर्व परमेश्वराच्या लीलेंतून निर्माण होते.

पृथिवीं पादमूलात्तु गुह्यदेशाज्जलं तथा नाभिदेशात् तथा वह्निं हृदयाद्भास्करं तथा

पायांच्या तळव्यांतून पृथ्वी, गुप्त भागातून पाणी, नाभीतून अग्नी, आणि हृदयातून सूर्य उत्पन्न होतो.

कण्ठात्सोमं तथात्मानं भ्रूमध्यान्मस्तकाद्दिवम् सृष्टैवं संस्थितं साक्षाज् जगत्सर्वं चराचरम्

कंठातून सोम, भुवयांच्या मधून आत्मा, आणि डोक्याच्या टोकातून स्वर्ग निर्माण झाला; अशा प्रकारे हे सगळं चराचर जग प्रत्यक्ष प्रकट झालं आहे.

सर्वज्ञं सर्वगं देवं कृत्वा विद्याविधानतः प्रतिष्ठाप्य यथान्यायं शिवसायुज्यमाप्नुयात्

सर्वज्ञ, सर्वत्र असलेल्या देवाचं ज्ञान आणि विधीप्रमाणे स्थापन केल्यावर, माणूस शिवाशी एकरूपता प्राप्त करतो.

त्रिपादं सप्तहस्तं च चतुःशृङ्गं द्विशीर्षकम् कृत्वा यज्ञेशमीशानं विष्णुलोके महीयते

यज्ञाचा स्वामी तीन पायांचा, सात हातांचा, चार शिंगांचा आणि दोन डोक्यांचा असा घडवून, तो विष्णूच्या लोकात सन्मान मिळवतो.

तत्र भुक्त्वा महाभोगान् कल्पलक्षं सुखी नरः क्रमादागत्य लोके ऽस्मिन् सर्वयज्ञान्तगो भवेत्

तेथे लाखो कल्पपर्यंत मोठ्या आनंदाचा उपभोग घेऊन, तो सुखी माणूस नंतर या जगात परत येतो आणि सर्व यज्ञांचा शेवट होतो.

वृषारूढं तु यः कुर्यात् सोमं सोमार्धभूषणम् हयमेधायुतं कृत्वा यत्पुण्यं तद् अवाप्य सः

जो वृषारूढ, सोमाचा अर्धचंद्र भूषवलेला शिव स्थापन करतो, त्याला दहा हजार अश्वमेध यज्ञांचे पुण्य मिळते.

काञ्चनेन विमानेन किङ्किणीजालमालिना गत्वा शिवपुरं दिव्यं तत्रैव स विमुच्यते

कांस्याच्या विमानात, घंटांच्या जाळ्यांनी सजवलेल्या, तो दिव्य शिवपुरीत पोहोचतो आणि तिथेच मुक्त होतो.

नन्दिना सहितं देवं साम्बं सर्वगणैर्वृतम् कृत्वा यत्फलमाप्नोति वक्ष्ये तद्वै यथाश्रुतम्

नंदी, अंबा आणि सर्व गणांसह देवाची स्थापना केल्यावर जे फळ मिळतं, ते मी ऐकल्याप्रमाणे सांगतो.

सूर्यमण्डलसंकाशैर् विमानैर् वृषसंयुतैः अप्सरोगणसंकीर्णैर् देवदानवदुर्लभैः

सूर्याच्या तेजासारख्या, वृषांनी जोडलेल्या, अप्सरांच्या समूहांनी भरलेल्या आणि देव-दानवांसाठीही दुर्मिळ अशा विमानांतून—

नृत्यद्भिर् अप्सरःसंघैः सर्वतः सर्वशोभितैः गत्वा शिवपुरं दिव्यं गाणपत्यमवाप्नुयात्

सर्व बाजूंनी नृत्य करणाऱ्या अप्सरांच्या समूहांनी वेढलेला, सर्व प्रकारे शोभिवंत, तो दिव्य शिवपुरीत पोहोचतो आणि गणपतीपद प्राप्त करतो.

नृत्यन्तं देवदेवेशं शैलजासहितं प्रभुम् सहस्रबाहुं सर्वज्ञं चतुर्बाहुम् अथापि वा

तो देवांचा देव, पर्वतपुत्रीसह नृत्य करणारा, हजार हातांचा, सर्वज्ञ, किंवा चार हातांचा प्रभू पाहतो.