लिङ्गपुराणम्

विश्वेदेवास् तथा रौप्यं वसवः कान्तिकं शुभम् आरकूटमयं वायुर् अश्विनौ पार्थिवं सदा

विश्वदेवांनी चांदीचं लिंग, वसूंनी तेजस्वी आणि सुंदर लिंग, वायूने हरिताळाचं, अश्विनीकुमारांनी नेहमी मातीचं लिंग पूजलं.

स्फाटिकं वरुणो राजा आदित्यास्ताम्रनिर्मितम् मौक्तिकं सोमराड् धीमांस् तथा लिङ्गमनुत्तमम्

राजा वरुणाने स्फटिकाचं लिंग, आदित्यांनी तांब्याचं, आणि बुद्धिमान सोमराजाने अतुल्य मोत्याचं लिंग पूजलं.

अनन्ताद्या महानागाः प्रवालकमयं शुभम् दैत्या ह्ययोमयं लिङ्गं राक्षसाश् च महात्मनः

अनंतादी महानागांनी सुंदर प्रवाळाचं लिंग, दैत्यांनी लोखंडाचं लिंग, आणि महात्मा राक्षसांनीही त्याची पूजा केली.

त्रैलोहिकं गुह्यकाश् च सर्वलोहमयं गणाः चामुण्डा सैकतं साक्षान् मातरश् च द्विजोत्तमाः

गुह्यकांनी त्रिमिश्र धातूचं लिंग, गणांनी सर्व धातूंचं लिंग, चामुंडेने वाळूचं लिंग, आणि मातांनी, हे श्रेष्ठ द्विजांनो,

दारुजं नैरृतिर् भक्त्या यमो मारकतं शुभम् नीलाद्याश् च तथा रुद्राः शुद्धं भस्ममयं शुभम्

नैऋतीने भक्तीने लाकडाचं लिंग, यमाने सुंदर पाचूचं लिंग, आणि नीलादी रुद्रांनी शुद्ध भस्माचं पवित्र लिंग पूजलं.

लक्ष्मीवृक्षमयं लक्ष्मीर् गुहो वै गोमयात्मकम् मुनयो मुनिशार्दूलाः कुशाग्रमयम् उत्तमम्

लक्ष्मीने लक्ष्मीवृक्षाचं लिंग, गुहाने गोमयाचं लिंग, आणि मुनिशार्दूल मुनिंनी कुशाग्राचं उत्तम लिंग पूजलं.

वामाद्याः पुष्पलिङ्गं तु गन्धलिङ्गं मनोन्मनी सरस्वती च रत्नेन कृतं रुद्रस्य वाग्भवा

वामा इत्यादी देवींनी फुलांचं लिंग, मनोन्मनीने सुगंधी लिंग, आणि सरस्वतीने रुद्रासाठी रत्नाचं लिंग, हे वाग्भव, पूजलं.

दुर्गा हैमं महादेवं सवेदिकमनुत्तमम् उग्रा पिष्टमयं सर्वे मन्त्रा ह्याज्यमयं शुभम्

दुर्गा सुवर्णाची, महादेवासह वेदी असलेली, उग्र आणि पिठापासून बनवलेली, सर्व मंत्र आणि शुभ तुपाच्या नैवेद्याने युक्त अशी आहे.

वेदाः सर्वे दधिमयं पिशाचाः सीसनिर्मितम् लेभिरे च यथायोग्यं प्रसादाद्ब्रह्मणः पदम्

सर्व वेद दह्याचे बनलेले आहेत; पिशाच्ये शिसापासून घडवलेले; प्रत्येकाला ब्रह्माच्या कृपेने योग्य त्या स्थानाची प्राप्ती झाली.

बहुनात्र किमुक्तेन चराचरमिदं जगत् शिवलिङ्गं समभ्यर्च्य स्थितमत्र न संशयः

इथे जास्त बोलण्याची गरज नाही; हे सर्व चराचर जग शिवलिंगाची पूजा करून इथेच स्थिर आहे—यात शंका नाही.

षड्विधं लिङ्गमित्याहुर् द्रव्याणां च प्रभेदतः तेषां भेदाश्चतुर्युक्तचत्वारिंशदिति स्मृताः

लिंग सहा प्रकारचे असते, ते त्यांच्या द्रव्यांनुसार वेगळे ओळखले जातात; त्यांचे विभाग चार प्रकारांनी सांगितलेले एकूण चव्वेचाळीस आहेत.

शैलजं प्रथमं प्रोक्तं तद्धि साक्षाच्चतुर्विधम् द्वितीयं रत्नजं तच्च सप्तधा मुनिसत्तमाः

पहिले शिलापासून बनलेले लिंग सांगितले आहे, ते चार प्रकारचे आहे; दुसरे रत्नापासून बनलेले असून, ते सात प्रकारचे आहे, हे श्रेष्ठ मुनींनो.

तृतीयं धातुजं लिङ्गम् अष्टधा परमेष्ठिनः तुरीयं दारुजं लिङ्गं तत्तु षोडशधोच्यते

तिसरे धातूपासून बनलेले लिंग परमेश्वराच्या मते आठ प्रकारचे आहे; चौथे लाकडापासून बनलेले असून, ते सोळा प्रकारचे सांगितले आहे.

मृन्मयं पञ्चमं लिङ्गं द्विधा भिन्नं द्विजोत्तमाः षष्ठं तु क्षणिकं लिङ्गं सप्तधा परिकीर्तितम्

पाचवे मातीचे लिंग दोन प्रकारचे आहे, हे श्रेष्ठ ब्राह्मणांनो; सहावे क्षणिक लिंग असून, ते सात प्रकारे ओळखले जाते.

श्रीप्रदं रत्नजं लिङ्गं शैलजं सर्वसिद्धिदम् धातुजं धनदं साक्षाद् दारुजं भोगसिद्धिदम्

रत्नापासून बनलेले लिंग श्री देते; शिलापासून बनलेले सर्व सिद्धी देते; धातूपासून बनलेले थेट धन देते; लाकडाचे लिंग भोगसिद्धी मिळवून देते.

मृन्मयं चैव विप्रेन्द्राः सर्वसिद्धिकरं शुभम् शैलजं चोत्तमं प्रोक्तं मध्यमं चैव धातुजम्

मातीचे लिंग, हे श्रेष्ठ ब्राह्मणांनो, शुभ आणि सर्व सिद्धी देणारे आहे; शिलापासून बनलेले श्रेष्ठ मानले आहे, आणि धातूपासून बनलेले मध्यम समजले जाते.

बहुधा लिङ्गभेदाश् च नव चैव समासतः मूले ब्रह्मा तथा मध्ये विष्णुस्त्रिभुवनेश्वरः

लिंगांचे अनेक प्रकार आहेत, आणि एकूण नऊ संक्षिप्तपणे सांगितले आहेत; मुळाशी ब्रह्मा आहे, आणि मधोमध विष्णू, त्रिभुवनाचा स्वामी आहे.

रुद्रोपरि महादेवः प्रणवाख्यः सदाशिवः लिङ्गवेदी महादेवी त्रिगुणा त्रिमयांबिका

वरती रुद्र, महादेव, प्रणव नावाचा सदाशिव आहे; लिंगाची वेदी ही महादेवी आहे, ती त्रिगुणयुक्त आणि त्रिमूर्ती स्वरूपाची अंबिका आहे.

तया च पूजयेद्यस्तु देवी देवश् च पूजितौ शैलजं रत्नजं वापि धातुजं वापि दारुजम्

ज्याने तिच्यासह पूजा केली, त्याने देवी आणि देव दोघांचीही पूजा केली, मग ते शिलापासून, रत्नापासून, धातूपासून किंवा लाकडापासून बनलेले असो.

मृन्मयं क्षणिकं वापि भक्त्या स्थाप्य फलं शुभम् सुरेन्द्राम्भोजगर्भाग्नियमाम्बुपधनेश्वरैः

मातीचे किंवा क्षणिक लिंग जरी भक्तीने स्थापन केले, तरी शुभ फळ मिळते, हे देवराज, कमळ, अग्नी, पाणी आणि धनाचे स्वामी यांच्याद्वारे.

सिद्धविद्याधराहीन्द्रैर् यक्षदानवकिन्नरैः स्तूयमानः सुपुण्यात्मा देवदुन्दुभिनिःस्वनैः

सिद्ध, विद्याधर, नागराज, यक्ष, दानव, किन्नर यांच्या स्तुतीने, आणि देवदुंदुभीच्या निनादात, तो परम पुण्यात्मा गौरविला जातो.

भूर्भूवःस्वर्महर्लोकान् क्रमाद् वै जनतः परम् तपः सत्यं पराक्रम्य भासयन् स्वेन तेजसा

तो आपला तेजाने पृथ्वी, आकाश, स्वर्ग आणि उच्च लोक असे सर्व लोक उजळवतो, आणि तप व सत्य यांना मागे टाकतो.

लिङ्गस्थापनसन्मार्गनिहितस्वायतासिना आशु ब्रह्माण्डमुद्भिद्य निर्गच्छन्निर्विशङ्कया

लिंगस्थापनेच्या योग्य मार्गावर स्वतःला ठेवून, आपल्या लांब तलवारीने तो लवकरच ब्रह्मांडाचा कवच फोडून निर्भयपणे बाहेर पडतो.

शैलजं रत्नजं वापि धातुजं वापि दारुजम् मृन्मयं क्षणिकं त्यक्त्वा स्थापयेत्सकलं वपुः

शिलापासून, रत्नापासून, धातूपासून, लाकडापासून, मातीचे आणि क्षणिक लिंग सोडून, सर्व रूप स्थापन करावे.

विधिना चैव कृत्वा तु स्कन्दोमासहितं शुभम् कुन्दगोक्षीरसंकाशं लिङ्गं यः स्थापयेन्नरः

स्कंदमासासह विधीपूर्वक शुभ लिंग स्थापन केल्यावर, जो मनुष्य कुंद आणि गायीच्या दुधासारखे तेजस्वी लिंग स्थापन करतो, तो शुभ फळ प्राप्त करतो.

नृणां तनुं समास्थाय स्थितो रुद्रो न संशयः दर्शनात्स्पर्शनात्तस्य लभन्ते निर्वृतिं नराः

रुद्र नक्कीच माणसाचे रूप घेऊन इथे वावरतो; त्याला पाहिल्यानं आणि स्पर्श केल्यानं लोकांना पूर्ण समाधान मिळतं.

तस्य पुण्यं मया वक्तुं सम्यग्युगशतैरपि शक्यते नैव विप्रेन्द्रास् तस्माद् वै स्थापयेत् तथा

त्याच्या पुण्याचं खरं वर्णन मी शेकडो युगं जरी बोलत राहिलो, तरीही पूर्णपणे सांगता येणार नाही; म्हणूनच त्याला तसंच प्रतिष्ठित करावं.

सर्वेषामेव मर्त्यानां विभोर्दिव्यं वपुः शुभम् सकलं भावनायोग्यं योगिनामेव निष्कलम्

सर्व माणसांसाठी प्रभूचं दिव्य आणि शुभ रूप ध्यानासाठी योग्य आहे; पण योग्यांसाठी मात्र ते निर्गुण असतं.

निष्कलो निर्मलो नित्यः सकलत्वं कथं गतः वक्तुमर्हसि चास्माकं यथा पूर्वं यथा श्रुतम्

तो निर्गुण, निर्मळ आणि शाश्वत आहे; मग त्याला रूप कसं आलं? आम्हाला पूर्वी ऐकल्याप्रमाणे ते सांगावं.