लिङ्गपुराणम्

संत्यज्य देवदेवेशं लिङ्गमूर्तिमहेश्वरम् तारपौत्रो महातेजास् तारकस्य सुतो बली

देवांचा देव, लिंगमूर्ती महेश्वराला सोडून, तारकाचा नातू, तेजस्वी आणि बलवान तारकाचा पुत्र तिथेच राहिला.

तारकाक्षो ऽपि दितिजः कमलाक्षश् च वीर्यवान् विद्युन्माली च दैत्येशः अन्ये चापि सबान्धवाः

तारकाक्ष, दितीचा मुलगा, कमलाक्ष बलवान, विद्युन्माळी दैत्यांचा राजा आणि इतर सर्व त्यांच्या नातेवाईकांसह—

त्यक्त्वा देवं महादेवं मायया च हरेः प्रभोः सर्वे विनष्टाः प्रध्वस्ताः स्वपुरैः पुरसंभवैः

महादेव आणि हरी या प्रभूंना विसरून, मोहामुळे त्यांनी त्यांना सोडले आणि मग सर्वजण, त्यांच्या नगरांसह आणि रहिवाशांसह, नष्ट झाले.

तस्मात्सदा पूजनीयो लिङ्गमूर्तिः सदाशिवः यावत्पूजा सुरेशानां तावदेव स्थितिर्यतः

म्हणून सदा शिवाची लिंगमूर्ती नेहमी पूजावी; देवांची पूजा ज्या काळात होते, तोपर्यंत त्यांचे अस्तित्व टिकते.

पूजनीयः शिवो नित्यं श्रद्धया देवपुङ्गवैः सर्वलिङ्गमयो लोकः सर्वं लिङ्गे प्रतिष्ठितम्

शिवाची नेहमी, श्रद्धेने, देवांमध्ये श्रेष्ठ असणाऱ्यांनी पूजा करावी; सगळ्या जगात लिंग आहे आणि सर्व काही लिंगातच स्थिर आहे.

तस्मात् सम्पूजयेल्लिङ्गं य इच्छेत्सिद्धिमात्मनः सर्वे लिङ्गार्चनादेव देवा दैत्याश् च दानवाः

म्हणून जो कोणी स्वतःसाठी सिद्धी मिळवू इच्छितो, त्याने लिंगाची पूजा करावी; कारण सर्व देव, दैत्य आणि दानव फक्त लिंगपूजेनेच प्राप्त होतात.

यक्षा विद्याधराः सिद्धा राक्षसाः पिशिताशनाः पितरो मुनयश्चापि पिशाचाः किन्नरादयः

यक्ष, विद्याधर, सिद्ध, राक्षस, मांसाहारी, पितर, ऋषी, पिशाच, किन्नर आणि इतर—

अर्चयित्वा लिङ्गमूर्ति संसिद्धा नात्र संशयः तस्माल्लिङ्गं यजेन्नित्यं येन केनापि वा सुराः

लिंगमूर्तीची पूजा करून त्यांनी सिद्धी मिळवली—यात काहीच शंका नाही; म्हणून, कोणत्याही व्यक्तीने, नेहमी लिंगाची पूजा करावी, हे देवांनो.

पशवश् च वयं तस्य देवदेवस्य धीमतः पशुत्वं च परित्यज्य कृत्वा पाशुपतं ततः

आपण सर्व आणि ही सृष्टी त्या देवाधिदेवाच्या अधीन आहोत; पण आपले अधीनत्व सोडून, आपण पाशुपत मार्गाचे अनुयायी होतो.

पूजनीयो महादेवो लिङ्गमूर्तिः सनातनः विशोध्य चैव भूतानि पञ्चभिः प्रणवैः समम्

महादेव, सनातन लिंगमूर्ती, यांची पूजा करावी; आणि सर्व भूतांना पाच प्रणवांनी शुद्ध करावे.

प्राणायामैः समायुक्तैः पञ्चभिः सुरपुङ्गवाः चतुर्भिः प्रणवैश्चैव प्राणायामपरायणैः

देवांमध्ये श्रेष्ठ असणाऱ्यांनी पाच प्राणायामांसह, आणि चार प्रणवांसह, प्राणायामाला समर्पित होऊन, एकत्रितपणे युक्त व्हावे.

त्रिभिश् च प्रणवैर्देवाः प्राणायामैस्तथाविधैः द्विधा न्यस्य तथौंकारं प्राणायामपरायणः

तीन प्रणवांनी आणि तसेच प्राणायामांनी, ओंकार दोन प्रकारे ठेवून, प्राणायामाला समर्पित होऊन—

ततश्चौंकारम् उच्चार्य प्राणापानौ नियम्य च ज्ञानामृतेन सर्वाङ्गान्य् आपूर्य प्रणवेन च

मग ओंकार उच्चारून, प्राण आणि अपान नियंत्रित करून, ज्ञानरूपी अमृत आणि प्रणवाने सर्व अंगांना भरावे.

गुणत्रयं चतुर्धाख्यम् अहङ्कारं च सुव्रताः तन्मात्राणि च भूतानि तथा बुद्धीन्द्रियाणि च

तीन गुण, जे चार प्रकारे ओळखले जातात, अहंकार, सूक्ष्म तत्त्वे, स्थूल तत्त्वे आणि ज्ञानेंद्रिये—हे सर्व, हे सज्जनांनो—

कर्मेन्द्रियाणि संशोध्य पुरुषं युगलं तथा चिदात्मानं तनुं कृत्वा चाग्निर्भस्मेति संस्पृशेत्

कर्मेंद्रिये शुद्ध करून, द्वैत रूप असणाऱ्या पुरुषालाही, चैतन्यस्वरूप देह करून, अग्नीच्या भस्माने स्पर्श करावा.

वायुर्भस्मेति च व्योम तथाम्भः पृथिवी तथा त्रियायुषं त्रिसंध्यं च धूलयेद् भसितेन यः

वायूचे भस्म, आकाश, पाणी आणि पृथ्वीचे भस्म घेऊन, जो कोणी दिवस-रात्रीच्या तीन संध्याकाळी भस्म लावतो—

स योगी सर्वतत्त्वज्ञो व्रतं पाशुपतं त्विदम् भवेन पाशमोक्षार्थं कथितं देवसत्तमाः

तो योगी, सर्व तत्त्वांचा जाणणारा, हे पाशुपत व्रत भवाने पाशमुक्तीसाठी सांगितले आहे, हे श्रेष्ठ देवांनो.

एवं पाशुपतं कृत्वा सम्पूज्य परमेश्वरम् लिङ्गे पुरा मया दृष्टे विष्णुना च महात्मना

अशा प्रकारे पाशुपत व्रत करून, परमेश्वराची पूजा केली, तेव्हा प्राचीन काळी मी आणि विष्णू या महात्म्याने लिंगाचे दर्शन घेतले.

पशवो नैव जायन्ते वर्षमात्रेण देवताः अस्माभिः सर्वकार्याणां देवमभ्यर्च्य यत्नतः

देवतांनो, जेव्हा आपण सर्व कार्यांसाठी देवाची मनापासून पूजा करतो, तेव्हा एका वर्षात कुणीही पशू म्हणून जन्म घेत नाही.

बाह्ये चाभ्यन्तरे चैव मन्ये कर्तव्यमीश्वरम् प्रतिज्ञा मम विष्णोश् च दिव्यैषा सुरसत्तमाः

बाहेरून आणि आतून, मी नेहमीच परमेश्वराची पूजा करावी असं मानतो; हेच माझं आणि विष्णूचं वचन आहे, हे देवांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या.

मुनीनां च न संदेहस् तस्मात् सम्पूजयेच्छिवम् सा हानिस्तन्महच्छिद्रं स मोहः सा च मूकता

मुनिंना यात काहीच शंका नाही; म्हणूनच शंकराची पूजा करावी. त्याचं न करणं म्हणजे मोठं नुकसान, मोठी चूक, भ्रम आणि मुग्धपणा होय.

यत्क्षणं वा मुहूर्तं वा शिवमेकं न चिन्तयेत् भवभक्तिपरा ये च भवप्रणतचेतसः

ज्या क्षणी किंवा अगदी थोड्या वेळासाठी जरी कोणी शंकराचा विचार करत नाही, तेव्हा जे लोक भवाच्या भक्तीत मग्न असतात आणि ज्यांचं मन त्याच्याकडे समर्पित आहे,

भवसंस्मरणोद्युक्ता न ते दुःखस्य भाजनम् भवनानि मनोज्ञानि दिव्यमाभरणं स्त्रियः

ते भवाच्या आठवणीत राहतात, त्यांना दुःखाचा स्पर्शही होत नाही. सुंदर घरं, दिव्य दागिने, स्त्रिया,

धनं वा तुष्टिपर्यन्तं शिवपूजाविधेः फलम् ये वाञ्छन्ति महाभोगान् राज्यं च त्रिदशालये ते ऽर्चयन्तु सदा कालं लिङ्गमूर्तिं महेश्वरम्

समाधान होईपर्यंत मिळणारं धन हे शंकरपूजेचं फळ आहे. ज्यांना मोठ्या सुखांचा आणि देवांच्या लोकात राज्य करण्याचा मोह आहे, त्यांनी नेहमी महेश्वराच्या लिंगमूर्तीची पूजा करावी.

हत्वा भित्त्वा च भूतानि दग्ध्वा सर्वमिदं जगत्

सर्व भूतांना मारून, फोडून आणि हे सगळं जग जाळून,

यजेदेकं विरूपाक्षं न पापैः स प्रलिप्यते शैलं लिङ्गं मदीयं हि सर्वदेवनमस्कृतम्

फक्त विरूप डोळ्याच्या शंकराची पूजा करावी; त्याला पाप लागू शकत नाही. माझं शिलामय लिंग सर्व देवांनी वंदिलं आहे.

इत्युक्त्वा पूर्वमभ्यर्च्य रुद्रं त्रिभुवनेश्वरम् तुष्टाव वाग्भिर् इष्टाभिर् देवदेवं त्रियंबकम्

असं म्हणून, आधी त्रिभुवनाधीश रुद्राची पूजा करून, त्याने त्रिनेत्री देवदेवतेची निवडक शब्दांनी स्तुती केली.

तदाप्रभृति शक्राद्याः पूजयामासुरीश्वरम् साक्षात्पाशुपतं कृत्वा भस्मोद्धूलितविग्रहाः

त्या वेळेपासून इंद्र आणि इतर सर्वांनी, पाशुपत व्रत स्वीकारून, अंगावर भस्म लावून, परमेश्वराची पूजा सुरू केली.

लिङ्गानि कल्पयित्वैवं स्वाधिकारानुरूपतः विश्वकर्मा ददौ तेषां नियोगाद्ब्रह्मणः प्रभोः

अशा रीतीने, प्रत्येकाच्या अधिकारानुसार लिंग तयार करून, विश्वकर्म्याने ब्रह्मदेवाच्या आज्ञेने ती सर्वांना दिली.