लिङ्गपुराणम्

रथेन किं चेषुवरेण तस्य गणैश् च किं देवगणैश् च शंभोः पुरत्रयं दग्धुमलुप्तशक्तेः किमेतद् इत्याहुर् अजेन्द्रमुख्याः

त्याला रथाची, उत्तम बाणाची, आपल्या गणांची किंवा देवगणांची काहीच गरज नाही, शंभूला तीन पुरं जाळायला. इंद्रादी मुख्य देव म्हणाले, 'त्याची शक्ती कमी झाली आहे का?'

मन्वाम नूनं भगवान्पिनाकी लीलार्थमेतत्सकलं प्रवर्त्तुम् व्यवस्थितश्चेति तथान्यथा चेद् आडम्बरेणास्य फलं किमन्यत्

खरंच, मला वाटतं पिनाकधारी भगवान हे सगळं केवळ खेळ म्हणून करीत आहेत; नाहीतर एवढ्या देखाव्याचं दुसरं कारण काय असू शकेल?

पुरत्रयस्यास्य समीपवर्ती सुरेश्वरैर् नन्दिमुखैश् च नन्दी गणैर्गणेशस्तु रराज देव्या जगद्रथो मेरुरिवाष्टशृङ्गैः

त्या तीन नगरांच्या जवळ, देवांचा स्वामी नंदी आणि त्याच्या गणांसह, गणेश आणि त्याच्या गणांसह, आणि देवीसोबत, जगाचा रथ जसा आठ शिखरांनी असलेल्या मेरू पर्वतासारखा शोभून दिसतो, तसा तिथे तेजाने उजळून निघाला.

अथ निरीक्ष्य सुरेश्वरमीश्वरं सगणमद्रिसुतासहितं तदा त्रिपुररङ्गतलोपरि संस्थितः सुरगणो ऽनुजगाम स्वयं तथा

मग, देवांचा स्वामी, ईश्वर, आपल्या गणांसह आणि पार्वतीसोबत तिथे उभा असताना, सर्व देवगणही स्वतःच त्रिपुराच्या रणभूमीवर आले.

जगत्त्रयं सर्वमिवापरं तत् पुरत्रयं तत्र विभाति सम्यक् नरेश्वरैश्चैव गणैश् च देवैः सुरेतरैश् च त्रिविधैर्मुनीन्द्राः

तिथे ती तीन नगरं जणू दुसरं एक विश्वच भासत होती, राजे, गण, देव, इतर दिव्य प्राणी आणि तीन प्रकारचे मोठे ऋषी यांनी भरलेली.

अथ सज्यं धनुः कृत्वा शर्वः संधाय तं शरम् युक्त्वा पाशुपतास्त्रेण त्रिपुरं समचिन्तयत्

मग शर्वाने धनुष्य सजवलं, बाण लावला, त्याला पाशुपत अस्त्राचं सामर्थ्य दिलं आणि त्रिपुराचा विचार केला.

तस्मिन् स्थिते महादेवे रुद्रे विततकार्मुके पुराणि तेन कालेन जग्मुरेकत्वमाशु वै

महादेव, रुद्र, मोठं धनुष्य ताणून तिथे उभा असताना, त्या क्षणीच ती नगरं लगेच एकत्र झाली.

एकीभावं गते चैव त्रिपुरे समुपागते बभूव तुमुलो हर्षो देवतानां महात्मनाम्

त्रिपुर एकरूप होताच, महान आत्म्यांनी असलेल्या देवांमध्ये मोठा आनंद आणि जल्लोष पसरला.

ततो देवगणाः सर्वे सिद्धाश् च परमर्षयः जयेति वाचो मुमुचुः संस्तुवन्तो ऽष्टमूर्तिकम्

मग सर्व देवगण, सिद्ध आणि श्रेष्ठ ऋषी, आठ रूप असलेल्या प्रभूचं स्तुती करत 'जय' असा गर्जना करू लागले.

अथाह भगवान्ब्रह्मा भगनेत्रनिपातनम् पुष्ययोगे ऽपि सम्प्राप्ते लीलावशमुमापतिम्

मग भगवंत ब्रह्मदेव म्हणाले, 'भगाचा डोळा नष्ट झाला, पण पुष्य नक्षत्राचं शुभ संयोग आलं तरी, उमा-पती आपल्या इच्छेप्रमाणेच वागतो.'

स्थाने तव महादेव चेष्टेयं परमेश्वर पूर्वदेवाश् च देवाश् च समास्तव यतः प्रभो

हे महादेव, हे परमेश्वर, तुझं हे कृत्य अगदी योग्य आहे; कारण पूर्वीचे देव आणि आत्ताचे देव सर्व तुझ्यामुळेच आहेत, प्रभो.

तथापि देवा धर्मिष्ठाः पूर्वदेवाश् च पापिनः यतस्तस्माज्जगन्नाथ लीलां त्यक्तुमिहार्हसि

तरीही, हे जगन्नाथ, सध्याचे देव धर्मशील आहेत, आणि पूर्वीचे देव पापी होते; म्हणून इथे ही लीला सोडावी असं तुला योग्य आहे.

किं रथेन ध्वजेनेश तव दग्धुं पुरत्रयम् इषुणा भूतसंघैश् च विष्णुना च मया प्रभो

हे ईश्वरा, तुझ्या रथाची आणि ध्वजाची, किंवा बाण, भूतगण, विष्णू आणि माझ्या मदतीची गरजच काय आहे त्रिपुर दग्ध करण्यासाठी?

पुष्ययोगे त्वनुप्राप्ते पुरं दग्धुमिहार्हसि यावन्न यान्ति देवेश वियोगं तावदेव तु

पुष्य नक्षत्राचा शुभ संयोग आला की, हे देवाधिदेव, नगर जाळावं, पण तोपर्यंत देवगण अजून गेलेले नसावेत.

दग्धुमर्हसि शीघ्रं त्वं त्रीण्येतानि पुराणि वै अथ देवो महादेवः सर्वज्ञस्तदवैक्षत

तू लवकरच ही तीनही नगरं जाळावीत; मग सर्वज्ञ महादेवांनी त्यांच्याकडे पाहिलं.

पुरत्रयं विरूपाक्षस् तत्क्षणाद्भस्म वै कृतम् सोमश् च भगवान्विष्णुः कालाग्निर्वायुरेव च

विरूपाक्षाने त्या क्षणीच ती तीन नगरं राख केली; सोम, भगवंत विष्णू, काळ, अग्नी आणि वायू तिथे उपस्थित होते.

शरे व्यवस्थिताः सर्वे देवमूचुः प्रणम्य तम् दग्धमप्यथ देवेश वीक्षणेन पुरत्रयम्

सर्व देवगण बाणावर आपापली जागा घेऊन, त्या देवाला वंदन करून म्हणाले, 'हे देवाधिदेव, फक्त तुझ्या दृष्टिनेच त्रिपुर जळून गेलं.'

अस्मद्धितार्थं देवेश शरं मोक्तुमिहार्हसि अथ संमृज्य धनुषो ज्यां हसन् त्रिपुरार्दनः

आमच्या कल्याणासाठी, हे देवाधिदेव, तू बाण सोडावा; मग त्रिपुरार्दन हसत धनुष्याची दोरी पुसू लागला.

मुमोच बाणं विप्रेन्द्रा व्याकृष्याकर्णम् ईश्वरः तत्क्षणात्त्रिपुरं दग्ध्वा त्रिपुरान्तकरः शरः

हे श्रेष्ठ ब्राह्मणहो, ईश्वराने बाण कानापर्यंत ओढून सोडला; त्या क्षणीच त्रिपुराचा अंत करत तो बाण त्रिपुर जाळून टाकला.

देवदेवं समासाद्य नमस्कृत्वा व्यवस्थितः रेजे पुरत्रयं दग्धं दैत्यकोटिशतैर्वृतम्

देवांचा देव समोर येऊन, नमस्कार करून तो तिथे उभा राहिला. त्याच्या तेजाने तो झळकत होता. त्याने त्रिपुरांचे नगर जाळले होते आणि असंख्य दैत्यांनी त्याला वेढले होते.

इषुणा तेन कल्पान्ते रुद्रेणेव जगत्त्रयम् ये पूजयन्ति तत्रापि दैत्या रुद्रं सबान्धवाः

त्या काळाच्या शेवटी, रुद्राने जसा बाण सोडला, तसा जिथे जिथे लोक पूजा करतात, तिथे तिथे दैत्यसुद्धा आपल्या नातेवाईकांसह रुद्राची पूजा करतात.

गाणपत्यं तदा शंभोर् ययुः पूजाविधेर्बलात् न किंचिद् अब्रुवन् देवाः सेन्द्रोपेन्द्रा गणेश्वराः

त्या वेळी, पूजेच्या सामर्थ्याने त्यांनी गणपतीची पूजा स्वीकारली. इंद्र, उपेंद्र आणि गणांच्या प्रमुखांसह सर्व देवांनी काहीच बोलले नाही.

भयाद्देवं निरीक्ष्यैव देवीं हिमवतः सुताम् दृष्ट्वा भीतं तदानीकं देवानां देवपुङ्गवः

भीतीने, त्या देवाने आणि हिमवानच्या कन्येला पाहून, देवांची ती घाबरलेली सभा पाहून, देवांचा श्रेष्ठ—

किं चेत्याह तदा देवान् प्रणेमुस्तं समन्ततः

तेव्हा त्याने देवांना विचारले, 'हे काय?' आणि सर्व देवांनी त्याला सर्व बाजूंनी नमस्कार केला.

ववन्दिरे नन्दिनमिन्दुभूषणं ववन्दिरे पर्वतराजसंभवाम् ववन्दिरे चाद्रिसुतासुतं प्रभुं ववन्दिरे देवगणा महेश्वरम्

सर्वांनी चंद्रमाने सुशोभित नंदीला वंदन केले; पर्वतराजाच्या पोटी जन्मलेल्या देवीला वंदन केले; पर्वतकन्येच्या पुत्र असलेल्या प्रभूला वंदन केले; देवगणांनी महेश्वराला वंदन केले.

तुष्टाव हृदये ब्रह्मा देवैः सह समाहितः विष्णुना च भवं देवं त्रिपुरारातिमीश्वरम्

ब्रह्मा आणि सर्व देवांनी, मन एकाग्र करून, विष्णूसह त्रिपुरांचा शत्रू असलेल्या भवदेवाची स्तुती केली.

प्रसीद देवदेवेश प्रसीद परमेश्वर प्रसीद जगतां नाथ प्रसीदानन्ददाव्यय

देवांचा स्वामी, कृपा कर. परमेश्वरा, कृपा कर. सृष्टीच्या नाथा, कृपा कर. आनंद देणाऱ्या, अमर असलेल्या प्रभू, कृपा कर.

पञ्चास्यरुद्ररुद्राय पञ्चाशत्कोटिमूर्तये आत्मत्रयोपविष्टाय विद्यातत्त्वाय ते नमः

पंचमुखी रुद्र, पन्नास कोटी रूपे असलेले, तीन आत्म्यांमध्ये विराजमान असलेले, ज्ञानस्वरूप असलेल्या तुला नमस्कार.

शिवाय शिवतत्त्वाय अघोराय नमोनमः अघोराष्टकतत्त्वाय द्वादशात्मस्वरूपिणे

शिव आणि शिवतत्त्वाला, अघोर रूपाला, अघोराच्या आठ तत्त्वांना आणि बारा रूप असलेल्या तुला पुन्हा पुन्हा नमस्कार.