लिङ्गपुराणम्

काली तदा कालनिशाप्रकाशं शूलं कपालाभरणा करेण प्रकम्पयन्ती च तदा सुरेन्द्रान् महासुरासृङ्मधुपानमत्ता

त्या वेळी काळीसारखी काळोख्या रात्रीसारखा तेजस्वी त्रिशूळ हातात घेऊन, कवटींच्या दागिन्यांनी सजलेली, तो त्रिशूळ हलवत, मोठ्या असुरांचे व देवांचे रक्त प्यायल्याने मत्त झाली होती.

मत्तेभगामी मदलोलनेत्रा मत्तैः पिशाचैश् च गणैश् च मत्तैः मत्तेभचर्मांबरवेष्टिताङ्गी ययौ पुरस्ताच्च गणेश्वरस्य

ती मदमस्त हत्तीप्रमाणे चालत होती, डोळे मदाने फिरलेले, मत्त पिशाच्च आणि गणांसह, हत्तीच्या कातडीने अंग झाकलेले, ती गणेशाच्या पुढे गेली.

तां सिद्धगन्धर्वपिशाचयक्षविद्याधराहीन्द्रसुरेन्द्रमुख्याः प्रणेमुरुच्चैरभितुष्टुवुश् च जयेति देवीं हिमशैलपुत्रीम्

सिद्ध, गंधर्व, पिशाच्च, यक्ष, विद्याधर, नागराज आणि देवांचे प्रमुख, त्यांनी हिमालयकन्या देवीला मोठ्याने जयजयकार करत वंदन केले.

मातरः सुरवरारिसूदनाः सादरं सुरगणैः सुपूजिताः मातरं ययुरथ स्ववाहनैः स्वैर्गणैर्ध्वजधरैः समन्ततः

देवतांच्या शत्रूंचा नाश करणाऱ्या मातृका, देवगणांनी आदराने पूजिल्या, त्या आपल्या वाहनांसह, ध्वज आणि गणांनी वेढलेल्या, रथाकडे गेल्या.

दुर्गारूढमृगाधिपा दुरतिगा दोर्दण्डवृन्दैः शिवा बिभ्राणाङ्कुशशूलपाशपरशुं चक्रासिशङ्खायुधम् प्रौढादित्यसहस्रसदृशैर्नेत्रैर्दहन्ती पथं बालाबालपराक्रमा भगवती दैत्यान्प्रहर्तुं ययौ

दुर्गा, मृगराजावर आरूढ, जवळ न येता येणारी, बलशाली हातांनी, अंकुश, त्रिशूळ, पाश, कुऱ्हाड, चक्र, तलवार आणि शंखधारी, हजारो सूर्यांसारख्या डोळ्यांनी मार्ग जाळणारी, तरुण पण पराक्रमी, भगवती दैत्यांचा नाश करण्यास निघाली.

तं देवमीशं त्रिपुरं निहन्तुं तदा तु देवेन्द्ररविप्रकाशाः गजैर्हयैः सिंहवरै रथैश् च वृषैर्ययुस्ते गणराजमुख्याः

त्या वेळी त्रिपुराचा वध करण्यासाठी, इंद्र आणि सूर्याप्रमाणे तेजस्वी गणराजांचे प्रमुख, हत्ती, घोडे, सिंह, रथ आणि वृषभ घेऊन निघाले.

हलैश् च फालैर् मुसलैर् भुशुण्डैर् गिरीन्द्रकूटैर् गिरिसन्निभास्ते ययुः पुरस्ताद्धि महेश्वरस्य सुरेश्वरा भूतगणेश्वराश् च

नांगर, फाळ, मुसळ, गदा, पर्वतशिखरे, स्वतः पर्वतासारखे दिसणारे, असे शस्त्र घेऊन, देवांचे आणि भूतगणांचे प्रमुख महेश्वराच्या पुढे गेले.

तथेन्द्रपद्मोद्भवविष्णुमुख्याः सुरा गणेशाश् च गणेशमीशम् जयेति वाग्भिर् भगवन्तमूचुः किरीटदत्ताञ्जलयः समन्तात्

मग इंद्र, पद्मातून जन्मलेले, विष्णू व इतर, देव आणि गणांचे प्रमुख, सर्व बाजूंनी मुकुट ठेवून, जयजयकार करत भगवंताला वंदन करू लागले.

ननृतुर्मुनयः सर्वे दण्डहस्ता जटाधराः ववृषुः पुष्पवर्षाणि खेचराः सिद्धचारणाः पुरत्रयं च विप्रेन्द्राः प्राणदत्सर्वतस् तथा

सर्व ऋषी, हातात दंड घेऊन, जटाधारी, नृत्य करू लागले; आकाशात फिरणारे सिद्ध-चारणांनी फुलांचा वर्षाव केला, आणि श्रेष्ठ ब्राह्मणांनी सर्व बाजूंनी त्रिपुराला जीवन दिले.

गणेश्वरैर् देवगणैश् च भृङ्गी सहावृतः सर्वगणेन्द्रवर्यः जगाम योगी त्रिपुरं निहन्तुं विमानमारुह्य यथा महेन्द्रः

गणेश्वर, देवगण आणि भृंगी यांच्या सोबत, सर्व गणांचा श्रेष्ठ योगी, त्रिपुराचा नाश करण्यासाठी, महेंद्रासारखा आपले विमान चढून गेला.

केशो विगतवासाश् च महाकेशो महाज्वरः सोमवल्ली सवर्णश् च सोमपः सेनकस् तथा

केश, वस्त्ररहित, महाकेश, महाज्वर, सोमवल्ली, सवर्ण, सोमप आणि सेनक हेही होते.

सोमधृक् सूर्यवाचश् च सूर्यपेषणकस् तथा सूर्याक्षः सूरिनामा च सुरः सुन्दर एव च

सोमधृक, सूर्यवाच, सूर्यपेषणक, सूर्याक्ष, सूर्यनामा आणि सुंदर असा देव सुंदर.

प्रकुदः ककुदन्तश् च कम्पनश् च प्रकम्पनः इन्द्रश् चेन्द्रजयश्चैव महाभीर् भीमकस् तथा

प्रकुद, ककुदंत, कंपन, प्रकंपन, इंद्र, इंद्रजय, महाभीर आणि भीमक हेही होते.

शताक्षश्चैव पञ्चाक्षः सहस्राक्षो महोदरः यमजिह्वः शताश्वश् च कण्ठनः कण्ठपूजनः

शंभराजाला शंभर डोळे, पाच डोळे, हजार डोळे, मोठं पोट, यमाची जीभ, शंभर घोडे, गळा असलेला, आणि गळ्याजवळ पूजिला जाणारा असे अनेक रूपं आहेत.

द्विशिखस् त्रिशिखश्चैव तथा पञ्चशिखो द्विजाः मुण्डो ऽर्धमुण्डो दीर्घश् च पिशाचास्यः पिनाकधृक्

दोन शिखा, तीन शिखा, आणि पाच शिखा असलेले, हे द्विजांनो, मुंडण केलेला, अर्धमुंडण केलेला, उंच, पिशाच्चासारखा तोंड असलेला, आणि पिनाक धारण करणारा असेही त्याचे रूप आहेत.

पिप्पलायतनश्चैव तथा ह्यङ्गारकाशनः शिथिलः शिथिलास्यश् च अक्षपादो ह्यजः कुजः

पिंपळाच्या झाडाखाली वास करणारा, अंगार खाणारा, सैल, सैल तोंड असलेला, पायांवर डोळे असलेला, अजन्मा, आणि मंगळासारखा असेही त्याचे रूप आहेत.

अजवक्त्रो हयवक्त्रो गजवक्त्रो ऽर्ध्ववक्त्रकः इत्याद्याः परिवार्येशं लक्ष्यलक्षणवर्जिताः

बोकडाचं तोंड असलेला, घोड्याचं तोंड असलेला, हत्तीचं तोंड असलेला, वरच्या दिशेला तोंड असलेला — अशी अनेक रूपं, सर्व चिन्हे आणि गुण सोडून, त्या प्रभूला वेढून उभे आहेत.

वृन्दशस्तं समावृत्य जग्मुः सोमं गणैर्वृताः सहस्राणां सहस्राणि रुद्राणामूर्ध्वरेतसाम्

अशा असंख्य रूपांनी वेढून, ते सर्व सोमासोबत, हजारो हजार उर्ध्वरेता रुद्रांच्या समूहांसह पुढे गेले.

समावृत्य महादेवं देवदेवं महेश्वरम् दग्धुं पुरत्रयं जग्मुः कोटिकोटिगणैर्वृताः

महादेव, देवांचा देव, महेश्वर यांना वेढून, कोट्यवधी समूहांसह, त्यांनी तीन पुरं जाळायला प्रस्थान केलं.

त्रयस्त्रिंशत्सुराश्चैव त्रयश् च त्रिशतास् तथा त्रयश् च त्रिसहस्राणि जग्मुर्देवाः समन्ततः

त्र्यस्त्रिंशत देव, तसेच तीनशे, आणि तीन हजार देव, असे सर्व बाजूंनी निघून गेले.

मातरः सर्वलोकानां गणानां चैव मातरः भूतानां मातरश्चैव जग्मुर्देवस्य पृष्ठतः

सर्व लोकांच्या माता, गणांच्या माता, आणि भूतांचीही माता, त्या देवाच्या मागे गेल्या.

भाति मध्ये गणानां च रथमध्ये गणेश्वरः नभस्यमलनक्षत्रे तारामध्य इवोडुराट्

गणांच्या मध्ये, रथाच्या मध्यभागी, गणेश्वर तेजाने झळकत आहे, जसा निर्मळ आकाशात ताऱ्यांमध्ये चंद्र झळकतो.

रराज देवी देवस्य गिरिजा पार्श्वसंस्थिता तदा प्रभावतो गौरी भवस्येव जगन्मयी

त्या वेळी, देवी, देवाची पत्नी गिरिजा, त्याच्या बाजूला उभी राहून, आपल्या तेजाने उजळून निघाली, जशी भवाची सर्वव्यापी गौरी.

शुभावती तदा देवी पार्श्वसंस्था विभाति सा चामरासक्तहस्ताग्रा सा हेमांबुजवर्णिका

त्या शुभ्र देवीने, बाजूला उभी राहून, हातात चामर घेतले होते, आणि ती सोन्यासारख्या कमळासारखी तेजस्वी दिसत होती.

अथ विभाति विभोर्विशदं वपुर् भसितभासितमंबिकया तया सितमिवाभ्रमहो सह विद्युता नभसि देवपतेः परमेष्ठिनः

मग त्या सर्वशक्तिमानाचा निर्मळ देह, अंगावर भस्म लावलेला, अंबिकेसह, आकाशात विजेसह पांढऱ्या मेघासारखा उजळून गेला, हे देवाधिदेव, परब्रह्मा!

भातीन्द्रधनुषाकाशं मेरुणा च यथा जगत् हिरण्यधनुषा सौम्यं वपुः शंभोः शशिद्युति

इंद्रधनुष्याने सजलेल्या आकाशासारखे, मेरू पर्वताने जसे जग उजळते तसे, शंभूचे शांत रूप, चंद्रासारखे तेजस्वी, आणि सोन्याच्या धनुष्याने शोभून दिसत होते.

सितातपत्रं रत्नांशुमिश्रितं परमेष्ठिनः यथोदये शशाङ्कस्य भात्यखण्डं हि मण्डलम्

परमेश्वराच्या पांढऱ्या छत्रावर रत्नांचे किरण मिसळलेले, जसे चंद्राच्या उदयावेळी अखंड वर्तुळ झळकते, तसे ते छत्र चमकत होते.

सदुकूला शिवे रक्ता लम्बिता भाति मालिका छत्रान्ता रत्नजाकाशात् पतन्तीव सरिद्वरा

शिवाच्या अंगावर सुंदर वस्त्रांसह लाल माळ लटकलेली, छत्राच्या टोकापर्यंत पोहोचलेली, रत्नमय शिखरावरून जणू काही पवित्र नदी वाहते आहे, असे दिसत होते.

अथ महेन्द्रविरिञ्चिविभावसुप्रभृतिभिर् नतपादसरोरुहः सह तदा च जगाम तयांबया सकललोकहिताय पुरत्रयम्

मग इंद्र, ब्रह्मा, अग्नी आणि इतरांनी त्याच्या कमळासारख्या पायांवर वाकून, अंबिकेसह, सर्व लोकांच्या हितासाठी, त्या तीन पुरांकडे प्रस्थान केले.