लिङ्गपुराणम्

कः पुमान्सिद्धिमाप्नोति देवो वा दानवो ऽपि वा ततस्तस्मिन् क्षणादेव देवकार्ये सुरेश्वराः

'माणूस, देव किंवा दानव — कोणालाही यश मिळणार नाही. म्हणून त्या क्षणीच देवांच्या कामासाठी सर्व देवाधिदेव,

विघ्नं करिष्ये देवेश कथं कर्तुं समुद्यताः ततः सेन्द्राः सुराः सर्वे भीताः सम्पूज्य तं प्रभुम्

'देवाधिदेव, मी अडथळे निर्माण करीन, जो कोणी कार्य करायला निघेल.' मग इंद्रासह सर्व देव घाबरले आणि त्या प्रभूची मनोभावे पूजा केली.

भक्ष्यभोज्यादिभिश्चैव उण्डरैश्चैव मोदकैः अब्रुवंस्ते गणेशानं निर्विघ्नं चास्तु नः सदा

अन्नपान, उंडा, मोदक यांसारख्या नैवेद्यांनी त्यांनी गणेशाला नमस्कार केला आणि म्हणाले, 'आमच्यावर नेहमी अडथळे येऊ नयेत.'

आलिङ्ग्य चाघ्राय सुतं तदानीमपूजयत्सर्वसुरेन्द्रमुख्यः

मग सर्व देवांचा प्रमुख आपल्या मुलाला मिठी मारून, त्याचा सुगंध घेत, त्याच क्षणी त्याची पूजा करू लागला.

सम्पूज्य पूज्यं सह देवसंघैर् विनायकं नायकमीश्वराणाम् गणेश्वरैरेव नगेन्द्रधन्वा पुरत्रयं दग्धुमसौ जगाम

सर्व देवसंघ, गणेश्वर आणि पर्वतराजाचा धनुष्य घेऊन, त्यांनी त्या पूज्य विनायकाची पूजा केली आणि तीन नगरे जाळायला निघाले.

तं देवदेवं सुरसिद्धसंघा महेश्वरं भूतगणाश् च सर्वे गणेश्वरा नन्दिमुखास्तदानीं स्ववाहनैरन्वयुरीशमीशाः

त्या वेळी देव, सिद्ध, भूतगण, नंदीप्रमुख गणेश्वर — सर्वजण आपल्या वाहनांसह त्या महेश्वराच्या मागे गेले.

अग्रे सुराणां च गणेश्वराणां तदाथ नन्दी गिरिराजकल्पम् विमानमारुह्य पुरं प्रहर्तुं जगाम मृत्युं भगवानिवेशः

त्या वेळी देव आणि गणेश्वरांच्या पुढे नंदी, पर्वतराजासारखा, दिव्य विमानावर बसून, मृत्युलोक असलेल्या त्या नगरावर आक्रमण करण्यास गेला.

यान्तं तदानीं तु शिलादपुत्रम् आरुह्य नागेन्द्रवृषाश्ववर्यान् देवास्तदानीं गणपाश् च सर्वे गणा ययुः स्वायुधचिह्नहस्ताः

त्या वेळी शिलादाचा पुत्र, उत्तम हत्ती, वृषभ आणि घोड्यावर बसून, सर्व देव, गणनायक आणि गण आपापली शस्त्रे व चिन्हे घेऊन निघाले.

जगाम जगतां हिताय पुरत्रयं दग्धुमलुप्तशक्तिः

त्याने आपली शक्ती कमी न होता, सर्व जगाच्या कल्याणासाठी, तीन नगरे जाळायला प्रस्थान केले.

सुरासुरेशं सहस्ररश्मिर् भगवान् सुतीक्ष्णः

सहस्त्र किरणांचा, प्रखर तेजाचा, देवांचा आणि दानवांचा स्वामी असा तो भगवंत,

रराज मध्ये भगवान्सुराणां विवाहनो वारिजपत्रवर्णः यथा सुमेरोः शिखराधिरूढः सहस्ररश्मिर् भगवान् सुतीक्ष्णः

तो भगवंत देवांच्या मध्ये आपल्या वाहनावर बसून, कमळाच्या पाकळीप्रमाणे वर्ण असलेला, जणू सुमेरूच्या शिखरावर चढणारा सहस्त्रकिरणांचा तेजस्वी प्रभू तसा शोभू लागला.

सहस्रनेत्रः प्रथमः सुराणां गजेन्द्रमारुह्य च दक्षिणे ऽस्य जगाम रुद्रस्य पुरं निहन्तुं यथोरगांस्तत्र तु वैनतेयः

सहस्त्र डोळ्यांचा, देवांचा प्रमुख, गजेंद्रावर बसून रुद्राच्या उजव्या बाजूने त्या नगरीचा नाश करायला गेला, आणि तिथे गरुडही सर्पांप्रमाणे गेला.

तं सिद्धगन्धर्वसुरेन्द्रवीराः सुरेन्द्रवृन्दाधिपम् इन्द्रम् ईशम् समन्ततस्तुष्टुवुरिष्टदं ते जयेति शक्रं वरपुष्पवृष्ट्या

सिद्ध, गंधर्व, वीर, देवांचे प्रमुख — सर्वांनी इंद्राची सर्व बाजूंनी स्तुती केली, 'जय हो!' असे म्हणत त्याच्यावर सुंदर फुलांचा वर्षाव केला.

प्रणेमुरालोक्य सहस्रनेत्रं सलीलमंबा तनयं यथेन्द्रम्

सहस्त्र डोळ्यांचा इंद्र पाहून, त्यांनी प्रेमाने व आदराने वाकून नमस्कार केला, जसे आई आपल्या मुलाला नमस्कार करते.

यमपावकवित्तेशा वायुर्निरृतिरेव च अपाम्पतिस् तथेशानो भवं चानु समागताः

यम, अग्नी, कुबेर, वायू, निरृति, जलाचा स्वामी, ईशान आणि भव — हे सर्व तेथे एकत्र आले.

वीरभद्रो रणे भद्रो नैरृत्यां वै रथस्य तु वृषभेन्द्रं समारुह्य रोमजैश् च समावृतः

वीरभद्र रणात शूर, दक्षिण-पश्चिम दिशेला रथावर वृषभराजावर बसला, आणि अंगावर रोमांच उभे करणाऱ्यांनी त्याला वेढले होते.

सेवां चक्रे पुरं हन्तुं देवदेवं त्रियंबकम् महाकालो महातेजा महादेव इवापरः

त्याने देवांचा देव त्र्यंबक, महाकाळ, प्रचंड तेजस्वी, दुसऱ्या महादेवासारखा, नगराचा नाश करण्यासाठी सेवा केली.

वायव्यां सगणैः सार्धं सेवां चक्रे रथस्य तु

उत्तर-पश्चिम दिशेला, आपल्या गणांसह त्याने रथाजवळ सेवा केली.

षण्मुखो ऽपि सह सिद्धचारणैः सेनया च गिरिराजसंनिभः देवनाथगणवृन्दसंवृतो वारणेन च तथाग्निसंभवः

षण्मुख म्हणजे स्कंद, सिद्ध आणि चारणांसह, आपल्या सैन्यासह, पर्वतराजासारखा, देवगणांच्या समूहांनी वेढलेला, हत्ती आणि अग्निपुत्र अशा रूपात होता.

विघ्नं गणेशो ऽप्यसुरेश्वराणां कृत्वा सुराणां भगवानविघ्नम् विघ्नेश्वरो विघ्नगणैश् च सार्धं तं देशमीशानपदं जगाम

गणेशाने असुरांच्या राजांना अडथळा निर्माण केला, आणि देवांसाठी, विघ्नांचा नाश करणारा भगवंत, विघ्नगणांसह ईशानाच्या प्रदेशात गेला.

काली तदा कालनिशाप्रकाशं शूलं कपालाभरणा करेण प्रकम्पयन्ती च तदा सुरेन्द्रान् महासुरासृङ्मधुपानमत्ता

त्या वेळी काळीसारखी काळोख्या रात्रीसारखा तेजस्वी त्रिशूळ हातात घेऊन, कवटींच्या दागिन्यांनी सजलेली, तो त्रिशूळ हलवत, मोठ्या असुरांचे व देवांचे रक्त प्यायल्याने मत्त झाली होती.

मत्तेभगामी मदलोलनेत्रा मत्तैः पिशाचैश् च गणैश् च मत्तैः मत्तेभचर्मांबरवेष्टिताङ्गी ययौ पुरस्ताच्च गणेश्वरस्य

ती मदमस्त हत्तीप्रमाणे चालत होती, डोळे मदाने फिरलेले, मत्त पिशाच्च आणि गणांसह, हत्तीच्या कातडीने अंग झाकलेले, ती गणेशाच्या पुढे गेली.

तां सिद्धगन्धर्वपिशाचयक्षविद्याधराहीन्द्रसुरेन्द्रमुख्याः प्रणेमुरुच्चैरभितुष्टुवुश् च जयेति देवीं हिमशैलपुत्रीम्

सिद्ध, गंधर्व, पिशाच्च, यक्ष, विद्याधर, नागराज आणि देवांचे प्रमुख, त्यांनी हिमालयकन्या देवीला मोठ्याने जयजयकार करत वंदन केले.

मातरः सुरवरारिसूदनाः सादरं सुरगणैः सुपूजिताः मातरं ययुरथ स्ववाहनैः स्वैर्गणैर्ध्वजधरैः समन्ततः

देवतांच्या शत्रूंचा नाश करणाऱ्या मातृका, देवगणांनी आदराने पूजिल्या, त्या आपल्या वाहनांसह, ध्वज आणि गणांनी वेढलेल्या, रथाकडे गेल्या.

दुर्गारूढमृगाधिपा दुरतिगा दोर्दण्डवृन्दैः शिवा बिभ्राणाङ्कुशशूलपाशपरशुं चक्रासिशङ्खायुधम् प्रौढादित्यसहस्रसदृशैर्नेत्रैर्दहन्ती पथं बालाबालपराक्रमा भगवती दैत्यान्प्रहर्तुं ययौ

दुर्गा, मृगराजावर आरूढ, जवळ न येता येणारी, बलशाली हातांनी, अंकुश, त्रिशूळ, पाश, कुऱ्हाड, चक्र, तलवार आणि शंखधारी, हजारो सूर्यांसारख्या डोळ्यांनी मार्ग जाळणारी, तरुण पण पराक्रमी, भगवती दैत्यांचा नाश करण्यास निघाली.

तं देवमीशं त्रिपुरं निहन्तुं तदा तु देवेन्द्ररविप्रकाशाः गजैर्हयैः सिंहवरै रथैश् च वृषैर्ययुस्ते गणराजमुख्याः

त्या वेळी त्रिपुराचा वध करण्यासाठी, इंद्र आणि सूर्याप्रमाणे तेजस्वी गणराजांचे प्रमुख, हत्ती, घोडे, सिंह, रथ आणि वृषभ घेऊन निघाले.

हलैश् च फालैर् मुसलैर् भुशुण्डैर् गिरीन्द्रकूटैर् गिरिसन्निभास्ते ययुः पुरस्ताद्धि महेश्वरस्य सुरेश्वरा भूतगणेश्वराश् च

नांगर, फाळ, मुसळ, गदा, पर्वतशिखरे, स्वतः पर्वतासारखे दिसणारे, असे शस्त्र घेऊन, देवांचे आणि भूतगणांचे प्रमुख महेश्वराच्या पुढे गेले.

तथेन्द्रपद्मोद्भवविष्णुमुख्याः सुरा गणेशाश् च गणेशमीशम् जयेति वाग्भिर् भगवन्तमूचुः किरीटदत्ताञ्जलयः समन्तात्

मग इंद्र, पद्मातून जन्मलेले, विष्णू व इतर, देव आणि गणांचे प्रमुख, सर्व बाजूंनी मुकुट ठेवून, जयजयकार करत भगवंताला वंदन करू लागले.

ननृतुर्मुनयः सर्वे दण्डहस्ता जटाधराः ववृषुः पुष्पवर्षाणि खेचराः सिद्धचारणाः पुरत्रयं च विप्रेन्द्राः प्राणदत्सर्वतस् तथा

सर्व ऋषी, हातात दंड घेऊन, जटाधारी, नृत्य करू लागले; आकाशात फिरणारे सिद्ध-चारणांनी फुलांचा वर्षाव केला, आणि श्रेष्ठ ब्राह्मणांनी सर्व बाजूंनी त्रिपुराला जीवन दिले.