लिङ्गपुराणम्

दुद्रुवुस्ते भयाविष्टा देवा हाहेतिवादिनः अपतन्मुनयश्चान्ये देवाश् च धरणीतले

भीतीने ग्रासलेले देवगण 'हाय हाय' करत पळाले; काही ऋषी आणि इतर देव पृथ्वीवर कोसळले.

अहो विधेर्बलं चेति मुनयः कश्यपादयः दृष्ट्वापि देवदेवेशं देवानां चासुरद्विषाम्

कश्यप वगैरे ऋषींनी, देवदेवेश आणि असुरद्वेष्टे देवांना पाहून, 'वा! विधीचे सामर्थ्य असे असते!' असे उद्गार काढले.

अभाग्यान्न समाप्तं तु कार्यमित्यपरे द्विजाः प्रोचुर्नमः शिवायेति पूज्य चाल्पतरं हृदि

इतर काही द्विज म्हणाले, 'दुर्दैवामुळे आपले कार्य अपूर्ण राहिले,' आणि हृदयात थोडीशी भक्ती ठेवून, 'शिवाला नमस्कार,' असे उच्चारले.

ततः कपर्दी नन्दीशो महादेवप्रियो मुनिः शूली माली तथा हाली कुण्डली वलयी गदी

तेव्हा जटा असलेला, महादेवाचा प्रिय नंदी, त्रिशूळ, माळ, गदा, कुंडले, बांगड्या आणि गदा घेऊन उभा राहिला.

वृषमारुह्य सुश्वेतं ययौ तस्याज्ञया तदा ततो वै नन्दिनं दृष्ट्वा गणः कुम्भोदरो ऽपि सः

तो सुंदर पांढऱ्या वृषावर बसला आणि आज्ञेने पुढे निघाला; नंदीला पाहून कुम्भोदरासह गणही त्याच्याबरोबर गेला.

प्रणम्य नन्दिनं मूर्ध्ना सह तेन त्वरन् ययौ नन्दी भाति महातेजा वृषपृष्ठे वृषध्वजः

कुम्भोदराने नंदीला मस्तकाने वंदन केले आणि त्याच्यासोबत लवकर निघाला; तेजस्वी नंदी वृषाच्या पाठीवर, वृषध्वजासारखा, तेजाने झळकत होता.

सगणो गणसेनानीर् मेघपृष्ठे यथा भवः दशयोजनविस्तीर्णं मुक्ताजालैर् अलंकृतम्

गणांसह सेनापती, जणू मेघावरून चालल्यासारखा, दहा योजन रुंदीवर, मोत्यांच्या माळांनी सजवलेल्या मार्गाने गेला.

सितातपत्रं शैलादेर् आकाशमिव भाति तत् तत्रान्तर्बद्धमाला सा मुक्ताफलमयी शुभा

तो पांढरा छत्र, पर्वतावरून आलेला, आकाशासारखा चमकत होता; त्यात सुंदर मोत्यांची माळ गुंफलेली होती.

गङ्गाकाशान्निपतिता भाति मूर्ध्नि विभोर्यथा अथ दृष्ट्वा गणाध्यक्षं देवदुन्दुभयः शुभाः

ती माळ, जणू गंगेप्रमाणे आकाशातून प्रभूच्या शिरावर पडली होती; मग गणाधिपतीला पाहून शुभ देवदुंदुभी वाजल्या.

नियोगाद्वज्रिणः सर्वे विनेदुर्मुनिपुङ्गवाः तुष्टुवुश् च गणेशानं वाग्भिर् इष्टप्रदं शुभम्

वज्रधारीच्या आज्ञेने सर्व श्रेष्ठ ऋषींनी नाद केला; त्यांनी शुभ वचने वापरून, इच्छित फल देणाऱ्या गणेशाचे स्तवन केले.

यथा देवा भवं दृष्ट्वा प्रीतिकण्टकितत्वचः नियोगाद्वज्रिणो मूर्ध्नि पुष्पवर्षं च खेचराः

देवतांनी भवालाच पाहून आनंदाने अंगावर रोमांच उभे राहिले; वज्रधारीच्या आज्ञेने आकाशस्थ देवांनी त्याच्या शिरावर फुलांचा वर्षाव केला.

ववृषुश् च सुगन्धाढ्यं नन्दिनो गगनोदितम् वृष्ट्या तुष्टस्तदा रेजे तुष्ट्या पुष्ट्या यथार्थया

त्यांनी आकाशातून नंदीवर सुगंधी फुलांची वृष्टी केली; त्या वर्षावाने प्रसन्न होऊन तो खरा समाधान आणि बळाने उजळला.

नन्दी भवश् चान्द्रयातु स्नातया गन्धवारिणा पुष्पैर्नानाविधैस्तत्र भाति पृष्ठं वृषस्य तत्

नंदी आणि भवा, चंद्रातून आलेल्या सुगंधी पाण्याने स्नान करून, तिथे वृषाच्या पाठीवर विविध फुलांनी सजलेले तेजाने झळकत होते.

संकीर्णं तु दिवः पृष्ठं नक्षत्रैरिव सुव्रताः कुसुमैः संवृतो नन्दी वृषपृष्ठे रराज सः

पवित्र जनांनो, आकाश जणू काही ताऱ्यांनी भरून गेले होते, तसंच नंदी फुलांनी सजलेला व वृषभाच्या पाठीवर बसलेला तेजाने उजळून निघाला.

दिवः पृष्ठे यथा चन्द्रो नक्षत्रैरिव सुव्रताः तं दृष्ट्वा नन्दिनं देवाः सेन्द्रोपेन्द्रास् तथाविधम्

जसा चंद्र आकाशात ताऱ्यांनी वेढलेला असतो, तसंच इंद्र व उपेंद्रासह सर्व देवांनी त्या रूपातील नंदीला पाहिलं.

तुष्टुवुर् गणपेशानं देवदेवमिवापरम् नमस्ते रुद्रभक्ताय रुद्रजाप्यरताय च

त्यांनी गणांच्या स्वामीचं, देवांचा देव असलेल्या त्या दुसऱ्या रुद्राचं स्तुतीगीत गायलं – 'रुद्रभक्त आणि रुद्राच्या नामस्मरणात रमणाऱ्या तुला नमस्कार.'

रुद्रभक्तार्तिनाशाय रौद्रकर्मरताय ते कूष्माण्डगणनाथाय योगिनां पतये नमः

'रुद्रभक्तांच्या दुःखाचा नाश करणाऱ्या, कठोर कर्मात आनंद मानणाऱ्या, कूष्मांड गणांचा स्वामी आणि योग्यांचा अधिपती तुला नमस्कार.'

सर्वदाय शरण्याय सर्वज्ञायार्तिहारिणे वेदानां पतये चैव वेदवेद्याय ते नमः

'सदैव आश्रय देणाऱ्या, सर्वज्ञ, दुःख दूर करणाऱ्या, वेदांचा स्वामी आणि वेदांनी ओळखता येणाऱ्या तुला नमस्कार.'

वज्रिणे वज्रदंष्ट्राय वज्रिवज्रनिवारिणे वज्रालंकृतदेहाय वज्रिणाराधिताय ते

'वज्रधारी, वज्रासारख्या दात असलेला, वज्र रोखणारा, वज्रांनी सजलेला आणि वज्रधारकांनी पूजिला जाणारा तुला नमस्कार.'

रक्ताय रक्तनेत्राय रक्तांबरधराय ते रक्तानां भवपादाब्जे रुद्रलोकप्रदायिने

'रक्तवर्णाचा, लाल डोळ्यांचा, लाल वस्त्र परिधान करणारा, रुद्राच्या पायांवर भक्ती करणाऱ्यांना रुद्रलोक देणारा तुला नमस्कार.'

नमः सेनाधिपतये रुद्राणां पतये नमः भूतानां भुवनेशानां पतये पापहारिणे

'सेनापती, रुद्रांचा स्वामी, भूतांचा आणि जगातील सर्व अधिपती, पापांचा नाश करणारा तुला नमस्कार.'

रुद्राय रुद्रपतये रौद्रपापहराय ते नमः शिवाय सौम्याय रुद्रभक्ताय ते नमः

'रुद्र, रुद्रांचा स्वामी, कठोर पापांचा नाश करणारा, शिव, सौम्य आणि रुद्रभक्त तुला नमस्कार.'

ततः प्रीतो गणाध्यक्षः प्राह देवांश्छिवात्मजः रथं च सारथिं शंभोः कार्मुकं शरमुत्तमम्

तेव्हा गणांचा प्रमुख, शिवपुत्र, प्रसन्न होऊन देवांना शंभूच्या रथाबद्दल, सारथ्याबद्दल, धनुष्याबद्दल आणि श्रेष्ठ बाणाबद्दल सांगू लागला.

कर्तुमर्हथ यत्नेन नष्टं मत्वा पुरत्रयम् अथ ते ब्रह्मणा सार्धं तथा वै विश्वकर्मणा

तीन नगरं नष्ट झाल्याचं समजून, तुम्ही सर्वांनी प्रयत्नपूर्वक कार्य करावं; मग ब्रह्मा आणि विश्वकर्मा यांच्यासह तसेच वागा.

रथं चक्रुः सुसंरब्धा देवदेवस्य धीमतः

मग सर्व देवांनी उत्साहाने देवांचा देव, बुद्धिमान शंभूचा रथ तयार केला.

अथ रुद्रस्य देवस्य निर्मितो विश्वकर्मणा सर्वलोकमयो दिव्यो रथो यत्नेन सादरम्

मग विश्वकर्म्याने रुद्रासाठी सर्व लोकांचा समावेश असलेला, दिव्य आणि काळजीपूर्वक तयार केलेला रथ बांधला.

सर्वभूतमयश्चैव सर्वदेवनमस्कृतः सर्वदेवमयश्चैव सौवर्णः सर्वसंमतः

तो रथ सर्व जीवांचा समावेश असलेला, सर्व देवांनी पूजलेला, सर्व देवांचा अंश असलेला, सोन्याचा आणि सर्वांना मान्य असलेला होता.

रथाङ्गं दक्षिणं सूर्यो वामाङ्गं सोम एव च दक्षिणं द्वादशारं हि षोडशारं तथोत्तरम्

रथाचं उजवं चाक सूर्य होतं, डावं चाक चंद्र होतं; उजव्या चाकाला बारा आऱ्या आणि डाव्या चाकाला सोळा आऱ्या होत्या.

अरेषु तेषु विप्रेन्द्राश् चादित्या द्वादशैव तु शशिनः षोडशारेषु कला वामस्य सुव्रताः

त्या चाकांवर, श्रेष्ठ ब्राह्मणांनो, बारा आदित्य विराजमान होते; आणि सोळा आऱ्यांच्या डाव्या चाकावर, पवित्र जनांनो, चंद्राच्या कला होत्या.