लिङ्गपुराणम्

अथैवं ते तदा दग्धा देवा देवेश्वरं हरिम् अभिवन्द्य तदा प्राहुस् तमप्रतिमवर्चसम्

मग, जेव्हा ते असे नष्ट झाले, तेव्हा देवांनी हरि, देवांचा स्वामी, याच्याकडे जाऊन त्याचे स्तवन केले, कारण त्याचे तेज अतुलनीय होते.

सो ऽपि नारायणः श्रीमान् चिन्तयामास चेतसा किं कार्यं देवकार्येषु भगवानिति स प्रभुः

तो तेजस्वी नारायण मनात विचार करू लागला, 'देवतांच्या कार्यासाठी काय करावे?' असा तो प्रभू मनाशी विचार करू लागला.

तदा सस्मार वै यज्ञं यज्ञमूर्तिर्जनार्दनः यज्वा यज्ञभुगीशानो यज्वनां फलदः प्रभुः

मग, यज्ञस्वरूप जनार्दनाने यज्ञाची आठवण केली; तो प्रभू, यज्ञाचा यजमान, यज्ञाचा भोग घेणारा, यज्ञ करणाऱ्यांना फळ देणारा आणि सर्व यज्ञांचा स्वामी आहे.

ततो यज्ञः स्मृतस्तेन देवकार्यार्थसिद्धये देवं ते पुरुषं चैव प्रणेमुस्तुष्टुवुस्तदा

मग, देवांच्या कार्यसिद्धीसाठी यज्ञाची आठवण करून, त्यांनी त्या दिव्य पुरुषाला वंदन केले आणि स्तुती केली.

भगवानपि तं दृष्ट्वा यज्ञं प्राह सनातनम् सनातनस्तदा सेन्द्रान् देवान् आलोक्य चाच्युतः

आणि भगवंताने तो सनातन यज्ञ पाहून बोलायला सुरुवात केली; मग सनातन अच्युताने इंद्रासह सर्व देवतांकडे पाहून त्यांना संबोधले.

अनेनोपसदा देवा यजध्वं परमेश्वरम् पुरत्रयविनाशाय जगत्त्रयविभूतये

या पद्धतीने, हे देवांनो, तुम्ही परमेन्द्राचं पूजन करा, जेणेकरून तीन नगरांचा नाश व्हावा आणि तीन लोकांवर प्रभुत्व प्रकट व्हावं.

अथ तस्य वचः श्रुत्वा देवदेवस्य धीमतः सिंहनादं महत्कृत्वा यज्ञेशं तुष्टुवुः सुराः

मग त्या बुद्धिमान देवाधिदेवाच्या शब्द ऐकून, देवांनी मोठा जयघोष केला आणि यज्ञस्वामीचं स्तुती केली.

ततः संचिन्त्य भगवान् स्वयमेव जनार्दनः पुनः प्राह स सर्वांस्तांस् त्रिदशांस्त्रिदशेश्वरः

नंतर भगवंत जनार्दनाने मनात विचार करून, पुन्हा त्या सर्व देवांना, अमरांच्या स्वामीने, संबोधलं.

हत्वा दग्ध्वा च भूतानि भुक्त्वा चान्यायतो ऽपि वा यजेद्यदि महादेवम् अपापो नात्र संशयः

कोणी अन्यायानेही जीव मारले, जाळले किंवा खाल्ले असले, तरी महादेवाचं पूजन केल्याने तो पापमुक्त होतो—यात शंका नाही.

अपापा नैव हन्तव्याः पापा एव न संशयः हन्तव्याः सर्वयत्नेन कथं वध्याः सुरोत्तमाः

निर्दोषांना कधीच मारू नये; पापीच मारावेत, यात शंका नाही. पण उत्तम देवांना कसे मारावे?

असुरा दुर्मदाः पापा अपि देवैर्महाबलैः तस्मान्न वध्या रुद्रस्य प्रभावात् परमेष्ठिनः

असुर जरी गर्विष्ठ आणि पापी असले, तरी बलाढ्य देवांनी त्यांना मारू नये; कारण परमेश्वर रुद्राच्या सामर्थ्यामुळे ते मारण्यास योग्य नाहीत.

को ऽहं ब्रह्माथवा देवा दैत्या देवारिसूदनाः मुनयश् च महात्मानः प्रसादेन विना प्रभोः

मी, ब्रह्मा, देव, दैत्य, देवशत्रूंचे संहारक किंवा मोठे ऋषी—प्रभूच्या कृपेव्यतिरिक्त कोण काय आहे?

यः सप्तविंशको नित्यः परात्परतरः प्रभुः विश्वामरेश्वरो वन्द्यो विश्वाधारो महेश्वरः

जो सदैव असणारा, सर्वश्रेष्ठांमध्ये श्रेष्ठ, विश्वाचा आणि अमरांचा स्वामी, पूज्य, सर्वांचा आधार, आणि महेश्वर आहे—

स एव सर्वदेवेशः सर्वेषामपि शङ्करः लीलया देवदैत्येन्द्रविभागमकरोद्धरः

तोच सर्व देवांचा स्वामी, सर्वांचा कल्याणकर्ता, आपल्या लीलेने देव आणि दैत्यांच्या अधिपतींना वेगळं केलं.

तस्यांशम् एकं सम्पूज्य देवा देवत्वम् आगताः ब्रह्मा ब्रह्मत्वम् आपन्नो ह्य् अहं विष्णुत्वमेव च

त्याच्या एका अंशाचंही पूजन केल्याने, देवांना देवपद मिळालं, ब्रह्माला ब्रह्मपद मिळालं आणि मला विष्णुपद प्राप्त झालं.

तम् अपूज्य जगत्यस्मिन् कः पुमान् सिद्धिमिच्छति तस्मात्तेनैव हन्तव्या लिङ्गार्चनविधेर् बलात्

या जगात त्याचं पूजन न करता कोण सिद्धी मिळवू शकतो? म्हणून लिंगार्चनेच्या विधीने त्याच्याच द्वारे त्यांना मारावं लागतं.

धर्मनिष्ठाश् च ते सर्वे श्रौतस्मार्तविधौ स्थिताः तथापि यजमानेन रौद्रेणोपसदा प्रभुम् रुद्रमिष्ट्वा यथान्यायं जेष्यामो दैत्यसत्तमान्

ते सर्व धर्मनिष्ठ आहेत, वेद आणि स्मृतीच्या विधीत स्थिर आहेत; तरीही, यजमानाच्या कठोर उपासनेने, योग्य रीतीने रुद्राचं पूजन करून, आपण श्रेष्ठ दैत्यांना जिंकू.

सतारकाक्षेण मयेन गुप्तं स्वस्थं च गुप्तं स्फटिकाभमेकम् को नाम हन्तुं त्रिपुरं समर्थो मुक्त्वा त्रिनेत्रं भगवन्तमेकम्

सतारकासारख्या नेत्र असलेल्या मायाने जपलेल्या, सुरक्षित आणि स्फटिकासारख्या तेजस्वी असलेल्या त्रिपुराला, त्रिनेत्र असलेल्या भगवंताशिवाय दुसरा कोण नष्ट करू शकतो?

एवमुक्त्वा हरिश्चेष्ट्वा यज्ञेनोपसदा प्रभुम् उपविष्टो ददर्शाथ भूतसंघान्सहस्रशः

असं सांगून, हरिने यज्ञाने प्रभूची उपासना केली, बसला आणि हजारो भूतगण पाहिले.

शूलशक्तिगदाहस्तान् टङ्कोपलशिलायुधान् नानाप्रहरणोपेतान् नानावेषधरांस्तदा

त्यांच्या हातात त्रिशूळ, भाले, गदा, कुऱ्हाड, दगड आणि विविध शस्त्रं होती, आणि ते वेगवेगळ्या वेशात सजलेले होते.

कालाग्निरुद्रसंकाशान् कालरुद्रोपमांस्तदा प्राह देवो हरिः साक्षात् प्रणिपत्य स्थितान् प्रभुः

ते काळाग्नी आणि रुद्रासारखे भासत होते; तेव्हा हरिने नम्रपणे वाकून, समोर उभ्या असलेल्या त्या वीरांना संबोधलं.

दग्ध्वा भित्त्वा च भुक्त्वा च गत्वा दैत्यपुरत्रयम् पुनर्यथागतं वीरा गन्तुमर्हथ भूतये

दैत्योंची तीन नगरं जाळून, फोडून, संपवून, जसे आलात तसेच परत जा, हे वीरांनो, सर्वांच्या कल्याणासाठी.

ततः प्रणम्य देवेशं भूतसंघाः पुरत्रयम् प्रविश्य नष्टास्ते सर्वे शलभा इव पावकम्

मग देवाधिदेवांना वंदन करून, भूतगण त्या तीन नगरांत गेले आणि सर्वजण जणू पतंगासारखे ज्वाळेत नष्ट झाले.

ततस्तु नष्टास्ते सर्वे भूता देवेश्वराज्ञया ननृतुर् मुमुदुश् चैव जगुर् दैत्याः सहस्रशः

मग देवांचा अधिपतीच्या आज्ञेने ती सर्व जीवसृष्टी नष्ट झाली; हजारो दैत्य आनंदाने नाचू लागले, हर्षाने गाऊ लागले.

तुष्टुवुर्देवदेवेशं परमात्मानमीश्वरम् ततः पराजिता देवा ध्वस्तवीर्याः क्षणेन तु

त्यांनी देवांच्या देवतेचे, परमात्म्याचे आणि ईश्वराचे स्तुतीगीत गायले; त्यानंतर देव पराभूत झाले आणि क्षणात त्यांचे बळ संपले.

सेन्द्राः संगम्य देवेशम् उपेन्द्रं धिष्ठिता भयात् तान्दृष्ट्वा चिन्तयामास भगवान्पुरुषोत्तमः

इंद्रासह सर्व देवांनी उपेंद्र, देवांचा स्वामी, याच्याकडे भीतीने धाव घेतली; त्यांना पाहून भगवंत पुरुषोत्तम विचार करू लागले.

किं कृत्यमिति संतप्तः संतप्तान्सेन्द्रकान्क्षणम् कथं तु तेषां दैत्यानां बलं हत्वा प्रयत्नतः

तो व्याकुळ झाला आणि मनात म्हणाला, 'आता काय करावे?' इंद्रासह दुःखी असलेल्या देवांना पाहून, 'हे दैत्यांचे बळ कसे संपवावे?' असे त्याने क्षणभर मनाशी ठरवले.

देवकार्यं करिष्यामि प्रसादात्परमेष्ठिनः पापं विचारतो नास्ति धर्मिष्ठानां न संशयः

'परमेश्वराच्या कृपेने मी देवांचे कार्य पूर्ण करीन; धर्माने वागल्यास पाप लागत नाही—धार्मिक लोकांसाठी यात शंका नाही.'

तस्माद्दैत्या न वध्यास्ते भूतैश्चोपसदोद्भवैः पापं नुदति धर्मेण धर्मे सर्वं प्रतिष्ठितम्

'म्हणून त्या दैत्यांना यज्ञातून उत्पन्न झालेल्या किंवा इतर जीवांनी मारता येणार नाही; धर्मानेच पाप नाहीसे होते आणि सर्व काही धर्मातच स्थिर असते.'