लिङ्गपुराणम्

स एवैकादशार्धेन स्थितो ऽसौ परमेश्वरः तत्र या सा महाभागा शङ्करस्यार्धकायिनी

तो परब्रह्म एकादश अंशांनी स्थिर राहिला. त्या ठिकाणी जी महाभाग्यवती आहे, ती शंकराच्या अर्ध्या देहाची आहे.

प्रागुक्ता तु महादेवी स्त्री सैवेह सती ह्यभूत् हिताय जगतां देवी दक्षेणाराधिता पुरा

पूर्वी सांगितलेली महादेवी हीच येथे सती झाली. जगाच्या कल्याणासाठी ती देवी पूर्वी दक्षाने पूजली होती.

कार्यार्थं दक्षिणं तस्याः शुक्लं वामं तथासितम् आत्मानं विभजस्वेति प्रोक्ता देवेन शंभुना

एका कार्यासाठी शंभूनं तिला सांगितलं – 'तू स्वतःला विभाग, उजवे अंग पांढरे आणि डावे अंग काळे कर.'

सा तथोक्ता द्विधाभूता शुक्ला कृष्णा च वै द्विजाः तस्या नामानि वक्ष्यामि शृण्वन्तु च समाहिताः

ती तसेच म्हणाल्यावर दोन भागांत विभागली – एक पांढरी, एक काळी. मी तिची नावे सांगतो, सर्वांनी लक्षपूर्वक ऐका.

स्वाहा स्वधा महाविद्या मेधा लक्ष्मीः सरस्वती सती दाक्षायणी विद्या इच्छाशक्तिः क्रियात्मिका

स्वाहा, स्वधा, महाविद्या, मेधा, लक्ष्मी, सरस्वती, सती, दाक्षायणी, विद्या, इच्छाशक्ती, क्रियात्मिका –

अपर्णा चैकपर्णा च तथा चैवैकपाटला उमा हैमवती चैव कल्याणी चैकमातृका

अपर्णा, एकपर्णा, एकपाटला, उमा, हैमवती, कल्याणी आणि एकमातृका –

ख्यातिः प्रज्ञा महाभागा लोके गौरीति विश्रुता गणांबिका महादेवी नन्दिनी जातवेदसी

ख्याती, प्रज्ञा, महाभाग्यवती, जगात गौरी म्हणून प्रसिद्ध, गणांबिका, महादेवी, नंदिनी, जातवेदसी –

एकरूपमथैतस्याः पृथग्देहविभावनात् सावित्री वरदा पुण्या पावनी लोकविश्रुता

रूपांच्या विभागामुळे तिचे आणखी एक रूप सावत्री आहे, वर देणारी, पवित्र, आणि जगात पावन म्हणून प्रसिद्ध.

आज्ञा आवेशनी कृष्णा तामसी सात्त्विकी शिवा प्रकृतिर्विकृता रौद्री दुर्गा भद्रा प्रमाथिनी

आज्ञा, आवेशनी, कृष्णा, तामसी, सात्त्विकी, शिवा, प्रकृती, विकृता, रौद्री, दुर्गा, भद्रा, प्रमाथिनी –

कालरात्रिर्महामाया रेवती भूतनायिका द्वापरान्तविभागे च नामानीमानि सुव्रताः

कालरात्री, महामाया, रेवती, भूतनायिका – द्वापराच्या शेवटी या तिची नावे आहेत, हे सज्जनहो.

गौतमी कौशिकी चार्या चण्डी कात्यायनी सती कुमारी यादवी देवी वरदा कृष्णपिङ्गला

गौतमी, कौशिकी, आर्या, चंडी, कात्यायनी, सती, कुमारी, यादवि, देवी, वरदा, कृष्णपिंगला.

बर्हिध्वजा शूलधरा परमा ब्रह्मचारिणी महेन्द्रोपेन्द्रभगिनी दृषद्वत्य् एकशूलधृक्

ती जी यज्ञाच्या कुशांनी सुशोभित आहे, त्रिशूळ धारण करणारी, अत्यंत ब्रह्मचारिणी, महेंद्र आणि उपेंद्राची बहीण, दृषद्वती नदीवर एकच त्रिशूळ हातात घेऊन उभी आहे.

अपराजिता बहुभुजा प्रगल्भा सिंहवाहिनी शुम्भादिदैत्यहन्त्री च महामहिषमर्दिनी

ती अजिंक्य आहे, अनेक हातांनी युक्त आहे, धाडसी आहे, सिंहावर बसलेली आहे, शुंभ आणि इतर दैत्यांचा वध करणारी, आणि महा-महिषासुराचा नाश करणारी आहे.

अमोघा विन्ध्यनिलया विक्रान्ता गणनायिका देव्या नामविकाराणि इत्येतानि यथाक्रमम्

ती अचूक आहे, विंध्य पर्वतावर वास करणारी, पराक्रमी आहे, गणांची नायिका आहे—या देवीची ही विविध नावे आहेत, जी योग्य क्रमाने सांगितली आहेत.

भद्रकाल्या मयोक्तानि सम्यक्फलप्रदानि च ये पठन्ति नरास्तेषां विद्यते न च पातकम्

ही भद्रकाळीची नावे मी सांगितली, जी पूर्ण फल देणारी आहेत; जे पुरुष ही नावे म्हणतात, त्यांना पाप लागत नाही.

अरण्ये पर्वते वापि पुरे वाप्यथवा गृहे रक्षामेतां प्रयुञ्जीत जले वाथ स्थले ऽपि वा

जंगलात, पर्वतावर, नगरात किंवा घरी, तसेच पाण्यात किंवा जमिनीवर कुठेही असो, ही रक्षा वापरावी.

व्याघ्रकुम्भीनचोरेभ्यो भयस्थाने विशेषतः आपत्स्वपि च सर्वासु देव्या नामानि कीर्तयेत्

वाघ, मगर किंवा चोर यांच्यापासून भीतीच्या ठिकाणी, तसेच सर्व संकटांत, देवीची नावे उच्चारावीत.

आर्यकग्रहभूतैश् च पूतनामातृभिस् तथा अभ्यर्दितानां बालानां रक्षामेतां प्रयोजयेत्

आर्य, ग्रह, भूत किंवा पूतना-मातेने त्रस्त झालेल्या मुलांसाठीही ही रक्षा करावी.

महादेवीकले द्वे तु प्रज्ञा श्रीश् च प्रकीर्तिते आभ्यां देवीसहस्राणि यैर्व्याप्तमखिलं जगत्

महादेवीचे दोन भाग सांगितले आहेत—ज्ञान आणि श्री; या दोन्हीमुळे हजारो देव्या सर्व जगात व्यापून राहतात.

अनया देवदेवो ऽसौ सत्या रुद्रो महेश्वरः आतिष्ठत्सर्वलोकानां हिताय परमेश्वरः

याच्यामुळे देवांचा देव, सत्यरूप रुद्र, महेश्वर, सर्व लोकांच्या कल्याणासाठी स्वतः स्थिर झाला.

रुद्रः पशुपतिश्चासीत् पुरा दग्धं पुरत्रयम् देवाश् च पशवः सर्वे बभूवुस्तस्य तेजसा

रुद्र, जो पशुपती आहे, त्याने पूर्वी त्रिपुरे जाळली; त्याच्या तेजामुळे सर्व देव आणि प्राणी त्याचे पशू झाले.

यः पठेच्छृणुयाद्वापि आदिसर्गक्रमं शुभम् स याति ब्रह्मणो लोकं श्रावयेद्वा द्विजोत्तमान्

जो कोणी हा शुभ आदिसर्गाचा इतिहास म्हणतो किंवा ऐकतो, किंवा श्रेष्ठ ब्राह्मणांना ऐकवतो, तो ब्रह्मलोकाला प्राप्त होतो.

समासाद् विस्तराच्चैव सर्गः प्रोक्तस्त्वया शुभः कथं पशुपतिश्चासीत् पुरं दग्धुं महेश्वरः

संक्षिप्त आणि विस्ताराने तू हा शुभ सृष्टीचा वर्णन केला; पण महेश्वर पशुपतीने ती नगरी कशी जाळली?

कथं च पशवश्चासन् देवाः सब्रह्मकाः प्रभोः मयस्य तपसा पूर्वं सुदुर्गं निर्मितं पुरम्

आणि देव, ब्रह्मासह, पशू कसे झाले? मयाच्या तपामुळे पूर्वी ती अत्यंत दुर्गम नगरी बांधली गेली.

हैमं च राजतं दिव्यम् अयस्मयम् अनुत्तमम् सुदुर्गं देवदेवेन दग्धमित्येव नः श्रुतम्

सुवर्ण, रौप्य आणि दिव्य लोखंडाची अशी अनुपम आणि कठीण नगरी, देवांचा देवाने जाळली, असे आम्ही ऐकले आहे.

कथं ददाह भगवान् भगनेत्रनिपातनः एकेनेषुनिपातेन दिव्येनापि तदा कथम्

भगवान, जो भगाचे नेत्र फोडणारा आहे, त्याने एकाच दिव्य बाणाने ती नगरी कशी जाळली?

विष्णुनोत्पादितैर्भूतैर् न दग्धं तत्पुरत्रयम् पुरस्य संभवः सर्वो वरलाभः पुरा श्रुतः

ती त्रिपुरी विष्णूने निर्माण केलेल्या भुतांनी जळली नाही; त्या नगरीचा संपूर्ण उत्पत्ती आणि वरदानाचा इतिहास पूर्वी ऐकला आहे.

इदानीं दहनं सर्वं वक्तुमर्हसि सुव्रत तेषां तद्वचनं श्रुत्वा सूतः पौराणिकोत्तमः

आता, हे सुभ्रत, तू त्या नगरीच्या जाळण्याचा सर्व वृत्तांत सांगावा. त्यांचे हे वचन ऐकून, श्रेष्ठ सूतांनी

यथा श्रुतं तथा प्राह व्यासाद् विश्वार्थसूचकात् त्रैलोक्यस्यास्य शापाद्धि मनोवाक्कायसंभवात्

जसे त्यांनी व्यासांकडून ऐकले, तसेच सांगितले; कारण या त्रैलोक्याच्या शापामुळे, मन, वाणी आणि शरीरातून ते उत्पन्न झाले.