अन्याः सृज त्वं भद्रं ते प्रजा वै मृत्युसंयुताः नारप्स्यन्ते हि कर्माणि प्रजावगतमृत्यवः
'तू दुसरे जीव निर्माण कर, तुझे कल्याण होवो. हे जीव मृत्यूने बांधलेले आहेत आणि त्यांना आपली कर्तव्ये पार पाडता येणार नाहीत, कारण मृत्यू त्यांच्यातच आहे.'
एवमुक्तो ऽब्रवीदेनं नाहं मृत्युजरान्विताः प्रजाः स्रक्ष्यामि भद्रं ते स्थितो ऽहं त्वं सृज प्रजाः
त्यावर त्यांनी उत्तर दिले, 'मी मृत्यू आणि वार्धक्याने ग्रस्त जीव निर्माण करणार नाही. तुझे कल्याण होवो; मी स्थिर राहतो, तूच सृष्टी कर.'
एते ये वै मया सृष्टा विरूपा नीललोहिताः सहस्राणां सहस्रं तु आत्मनो निःसृताः प्रजाः
हे विचित्र, निळसर-तांबड्या रंगाचे, मी निर्माण केलेले हे हजारो-हजार जीव माझ्यातूनच उत्पन्न झाले आहेत.
एते देवा भविष्यन्ति रुद्रा नाम महाबलाः पृथिव्यामन्तरिक्षे च दिक्षु चैव परिश्रिताः
हेच देव 'रुद्र' नावाने ओळखले जातील, ते अत्यंत बलवान असून पृथ्वी, आकाश आणि सर्व दिशांना व्यापून राहतील.
शतरुद्राः समात्मानो भविष्यन्तीति याज्ञिकाः यज्ञभाजो भविष्यन्ति सर्वदेवगणैः सह
यज्ञ करणारे लोक, जे शंभर रुद्रांच्या स्वरूपाशी एकरूप झाले आहेत, ते सर्व देवतांसह यज्ञातील भाग घेतील.
मन्वन्तरेषु ये देवा भविष्यन्तीह भेदतः सार्धं तैर् ईज्यमानास् ते स्थास्यन्तीह आ युगक्षयात्
प्रत्येक मन्वंतरात वेगवेगळ्या देवता निर्माण होतील, त्या देवतांसह पूजा झाल्यावर त्या सर्व युगाच्या शेवटपर्यंत येथे राहतील.
एवमुक्तस्तदा ब्रह्मा महादेवेन धीमता प्रत्युवाच नमस्कृत्य हृष्यमाणः प्रजापतिः
त्या वेळी महादेवांनी असे सांगितल्यावर, प्रजापती ब्रह्मा आनंदाने वंदन करून उत्तर दिले.
एवं भवतु भद्रं ते यथा ते व्याहृतं विभो ब्रह्मणा समनुज्ञाते तथा सर्वमभूत्किल
तसेच होवो, तुझ्या वचनाप्रमाणे सर्व काही घडो, तुझ्यासाठी शुभ होवो. ब्रह्माने संमती दिल्यावर सर्व काही तसेच घडले.
ततः प्रभृति देवेशो न चासूयत वै प्रजाः ऊर्ध्वरेताः स्थितः स्थाणुर् यावदाभूतसंप्लवम्
त्या वेळेपासून देवांचा स्वामी नवीन सृष्टी निर्माण करत नाही, तो स्थिर राहिला आणि सर्व जगाचा प्रलय होईपर्यंत उर्ध्वरेता स्थितीत राहिला.
यस्मादुक्तः स्थितो ऽस्मीति तस्मात्स्थाणुरिति स्मृतः एष देवो महादेवः पुरुषो ऽर्कसमद्युतिः
मी स्थिर आहे असे त्याने सांगितले म्हणून त्याला 'स्थाणु' म्हणून ओळखले जाते. हा देव, महादेव, सूर्यासारखा तेजस्वी पुरुष आहे.
अर्धनारीनरवपुस् तेजसा ज्वलनोपमः स्वेच्छयासौ द्विधाभूतः पृथक् स्त्री पुरुषः पृथक्
त्याचे अर्धे रूप स्त्री आणि अर्धे पुरुष असे होते, तो अग्नीसारखा तेजस्वी होता. स्वतःच्या इच्छेने त्याने स्वतःला दोन भागांत विभाजित केले – एक स्त्री, एक पुरुष.
स एवैकादशार्धेन स्थितो ऽसौ परमेश्वरः तत्र या सा महाभागा शङ्करस्यार्धकायिनी
तो परब्रह्म एकादश अंशांनी स्थिर राहिला. त्या ठिकाणी जी महाभाग्यवती आहे, ती शंकराच्या अर्ध्या देहाची आहे.
प्रागुक्ता तु महादेवी स्त्री सैवेह सती ह्यभूत् हिताय जगतां देवी दक्षेणाराधिता पुरा
पूर्वी सांगितलेली महादेवी हीच येथे सती झाली. जगाच्या कल्याणासाठी ती देवी पूर्वी दक्षाने पूजली होती.
कार्यार्थं दक्षिणं तस्याः शुक्लं वामं तथासितम् आत्मानं विभजस्वेति प्रोक्ता देवेन शंभुना
एका कार्यासाठी शंभूनं तिला सांगितलं – 'तू स्वतःला विभाग, उजवे अंग पांढरे आणि डावे अंग काळे कर.'
सा तथोक्ता द्विधाभूता शुक्ला कृष्णा च वै द्विजाः तस्या नामानि वक्ष्यामि शृण्वन्तु च समाहिताः
ती तसेच म्हणाल्यावर दोन भागांत विभागली – एक पांढरी, एक काळी. मी तिची नावे सांगतो, सर्वांनी लक्षपूर्वक ऐका.
स्वाहा स्वधा महाविद्या मेधा लक्ष्मीः सरस्वती सती दाक्षायणी विद्या इच्छाशक्तिः क्रियात्मिका
स्वाहा, स्वधा, महाविद्या, मेधा, लक्ष्मी, सरस्वती, सती, दाक्षायणी, विद्या, इच्छाशक्ती, क्रियात्मिका –
अपर्णा चैकपर्णा च तथा चैवैकपाटला उमा हैमवती चैव कल्याणी चैकमातृका
अपर्णा, एकपर्णा, एकपाटला, उमा, हैमवती, कल्याणी आणि एकमातृका –
ख्यातिः प्रज्ञा महाभागा लोके गौरीति विश्रुता गणांबिका महादेवी नन्दिनी जातवेदसी
ख्याती, प्रज्ञा, महाभाग्यवती, जगात गौरी म्हणून प्रसिद्ध, गणांबिका, महादेवी, नंदिनी, जातवेदसी –
एकरूपमथैतस्याः पृथग्देहविभावनात् सावित्री वरदा पुण्या पावनी लोकविश्रुता
रूपांच्या विभागामुळे तिचे आणखी एक रूप सावत्री आहे, वर देणारी, पवित्र, आणि जगात पावन म्हणून प्रसिद्ध.
आज्ञा आवेशनी कृष्णा तामसी सात्त्विकी शिवा प्रकृतिर्विकृता रौद्री दुर्गा भद्रा प्रमाथिनी
आज्ञा, आवेशनी, कृष्णा, तामसी, सात्त्विकी, शिवा, प्रकृती, विकृता, रौद्री, दुर्गा, भद्रा, प्रमाथिनी –
कालरात्रिर्महामाया रेवती भूतनायिका द्वापरान्तविभागे च नामानीमानि सुव्रताः
कालरात्री, महामाया, रेवती, भूतनायिका – द्वापराच्या शेवटी या तिची नावे आहेत, हे सज्जनहो.
गौतमी कौशिकी चार्या चण्डी कात्यायनी सती कुमारी यादवी देवी वरदा कृष्णपिङ्गला
गौतमी, कौशिकी, आर्या, चंडी, कात्यायनी, सती, कुमारी, यादवि, देवी, वरदा, कृष्णपिंगला.
बर्हिध्वजा शूलधरा परमा ब्रह्मचारिणी महेन्द्रोपेन्द्रभगिनी दृषद्वत्य् एकशूलधृक्
ती जी यज्ञाच्या कुशांनी सुशोभित आहे, त्रिशूळ धारण करणारी, अत्यंत ब्रह्मचारिणी, महेंद्र आणि उपेंद्राची बहीण, दृषद्वती नदीवर एकच त्रिशूळ हातात घेऊन उभी आहे.
अपराजिता बहुभुजा प्रगल्भा सिंहवाहिनी शुम्भादिदैत्यहन्त्री च महामहिषमर्दिनी
ती अजिंक्य आहे, अनेक हातांनी युक्त आहे, धाडसी आहे, सिंहावर बसलेली आहे, शुंभ आणि इतर दैत्यांचा वध करणारी, आणि महा-महिषासुराचा नाश करणारी आहे.
अमोघा विन्ध्यनिलया विक्रान्ता गणनायिका देव्या नामविकाराणि इत्येतानि यथाक्रमम्
ती अचूक आहे, विंध्य पर्वतावर वास करणारी, पराक्रमी आहे, गणांची नायिका आहे—या देवीची ही विविध नावे आहेत, जी योग्य क्रमाने सांगितली आहेत.
भद्रकाल्या मयोक्तानि सम्यक्फलप्रदानि च ये पठन्ति नरास्तेषां विद्यते न च पातकम्
ही भद्रकाळीची नावे मी सांगितली, जी पूर्ण फल देणारी आहेत; जे पुरुष ही नावे म्हणतात, त्यांना पाप लागत नाही.
अरण्ये पर्वते वापि पुरे वाप्यथवा गृहे रक्षामेतां प्रयुञ्जीत जले वाथ स्थले ऽपि वा
जंगलात, पर्वतावर, नगरात किंवा घरी, तसेच पाण्यात किंवा जमिनीवर कुठेही असो, ही रक्षा वापरावी.
व्याघ्रकुम्भीनचोरेभ्यो भयस्थाने विशेषतः आपत्स्वपि च सर्वासु देव्या नामानि कीर्तयेत्
वाघ, मगर किंवा चोर यांच्यापासून भीतीच्या ठिकाणी, तसेच सर्व संकटांत, देवीची नावे उच्चारावीत.
आर्यकग्रहभूतैश् च पूतनामातृभिस् तथा अभ्यर्दितानां बालानां रक्षामेतां प्रयोजयेत्
आर्य, ग्रह, भूत किंवा पूतना-मातेने त्रस्त झालेल्या मुलांसाठीही ही रक्षा करावी.
महादेवीकले द्वे तु प्रज्ञा श्रीश् च प्रकीर्तिते आभ्यां देवीसहस्राणि यैर्व्याप्तमखिलं जगत्
महादेवीचे दोन भाग सांगितले आहेत—ज्ञान आणि श्री; या दोन्हीमुळे हजारो देव्या सर्व जगात व्यापून राहतात.