लिङ्गपुराणम्

मम त्वं पुण्डरीकाक्ष विशिष्टं गुणवत्तरम् सुरेशसंमितं पुत्रं प्रसन्नो दातुमर्हसि

'कमलनयन, मला देवांचा स्वामी जसा मानतो तसा गुणी, श्रेष्ठ असा पुत्र कृपया दे.'

जाम्बवत्या वचः श्रुत्वा जगन्नाथस्ततो हरिः तपस्तप्तुं समारेभे तपोनिधिरनिन्दितः

जांबवतीचे शब्द ऐकून, जगाचा स्वामी, निष्कलंक हरि, तप करण्यासाठी सज्ज झाला.

सो ऽथ नारायणः कृष्णः शङ्खचक्रगदाधरः व्याघ्रपादस्य च मुनेर् गत्वा चैवाश्रमोत्तमम्

मग नारायण, कृष्ण, शंख, चक्र आणि गदा धारण करणारा, व्याघ्रपाद ऋषींच्या उत्तम आश्रमात गेला.

ऋषिं दृष्ट्वा त्वङ्गिरसं प्रणिपत्य जनार्दनः दिव्यं पाशुपतं योगं लब्धवांस्तस्य चाज्ञया

अंगिरस ऋषीला पाहून, जनार्दनाने नमस्कार केला आणि त्यांच्या आज्ञेने दिव्य पाशुपत योग मिळवला.

प्रलुप्तश्मश्रुकेशश् च घृताक्तो मुञ्जमेखली दीक्षितो भगवान्कृष्णस् तताप च परंतपः

केस आणि दाढी कापून, तुप लावून, मुंजेची मेखल धारण करून, भगवान कृष्ण, शत्रूंचा संहार करणारा, कठोर तप करू लागला.

ऊर्ध्वबाहुर् निरालंबः पादाङ्गुष्ठाग्रधिष्ठितः फलाम्बनिलभोजी च ऋतुत्रयम् अधोक्षजः

त्याने हात वर करून, कुठेही आधार न घेता, पायाच्या अंगठ्यांवर उभा राहून, फळ, पाणी आणि वाऱ्यावर तीन ऋतू जगातला अधोक्षज राहिला.

तपसा तस्य संतुष्टो ददौ रुद्रो बहून् वरान् साम्बं जांबवतीपुत्रं कृष्णाय च महात्मने

त्याच्या तपामुळे संतुष्ट होऊन, रुद्राने कृष्णाला, महान आत्म्याला, अनेक वर दिले आणि सांब नावाचा जांबवतीचा पुत्रही दिला.

तथा जांबवती चैव सांबं भार्या हरेः सुतम् प्रहर्षमतुलं लेभे लब्ध्वादित्यं यथादितिः

अशा प्रकारे जांबवती, हरिची पत्नी, सांब हा पुत्र मिळाल्यावर, अदितीला आदित्य मिळाल्यागत, अतुल आनंदाने भरून गेली.

बाणस्य च तदा तेन छेदितं मुनिपुङ्गवाः भुजानां चैव साहस्रं शापाद्रुद्रस्य धीमतः

त्या वेळी, हे श्रेष्ठ ऋषींनो, बुद्धिमान रुद्राच्या शापामुळे, बाणाची हजार हात त्याच्याच हातून छाटली गेली.

अथ दैत्यवधं चक्रे हलायुधसहायवान् तथा दुष्टक्षितीशानां लीलयैव रणाजिरे

मग हलायुधाच्या मदतीने त्याने दैत्यांचा वध केला आणि रणभूमीत सहजच दुष्ट राजांचा नाश केला.

स हत्वा देवसम्भूतं नरकं दैत्यपुङ्गवम् ब्राह्मणस्योर्ध्वचक्रस्य वरदानान्महात्मनः

देवतांपासून जन्मलेला, दैत्यांचा प्रमुख नरक, महान आत्मा उर्ध्वचक्र ब्राह्मणाच्या वरामुळे, त्याने मारला.

स्वोपभोग्यानि कन्यानां षोडशातुलविक्रमः शताधिकानि जग्राह सहस्राणि महाबलः

अतुल पराक्रम असलेल्या त्या महाबलवानाने, स्वतःच्या उपभोगासाठी सोळा हजारांहून अधिक कन्या स्वीकारल्या.

शापव्याजेन विप्राणाम् उपसंहृतवान् कुलम् संहृत्य तत्कुलं चैव प्रभासे ऽतिष्ठदच्युतः

शापाचा बहाणा करून, त्याने ब्राह्मणांचे कुल नष्ट केले आणि ते कुल संपवून, अच्युत प्रभास येथे राहिला.

तदा तस्यैव तु गतं वर्षाणामधिकं शतम् कृष्णस्य द्वारकायां वै जराक्लेशापहारिणः

त्या वेळी, कृष्ण, जरा या दुःखाचा नाश करणारा, द्वारकेत शंभर वर्षांहून अधिक काळ राहिला.

विश्वामित्रस्य कण्वस्य नारदस्य च धीमतः शापं पिण्डारके ऽरक्षद् वचो दुर्वाससस्तदा

त्या काळी, पिंडारक येथे, विश्वामित्र, कण्व आणि बुद्धिमान नारद यांच्या शापाबद्दल, त्याने दुर्वास ऋषींचे वचन जपले.

त्यक्त्वा च मानुषं रूपं जरकास्त्रच्छलेन तु अनुगृह्य च कृष्णो ऽपि लुब्धकं प्रययौ दिवम्

मग, जरा या बाणाच्या निमित्ताने, कृष्णाने मानवी रूप सोडले आणि त्या शिकाऱ्याला कृपा करून, स्वर्गास गेला.

अष्टावक्रस्य शापेन भार्याः कृष्णस्य धीमतः चौरैश्चापहृताः सर्वास् तस्य मायाबलेन च

अष्टावक्राच्या शापामुळे, बुद्धिमान कृष्णाच्या सर्व पत्नी मायेमुळे चोरांनी पळवून नेल्या.

बलभद्रो ऽपि संत्यज्य नागो भूत्वा जगाम च महिष्यस्तस्य कृष्णस्य रुक्मिणीप्रमुखाः शुभाः

बलभद्रानेही सर्व काही सोडून, नागरूप धारण केले आणि निघून गेला; तसेच कृष्णाच्या रुक्मिणीप्रमुख शुभ पत्नीही.

सहाग्निं विविशुः सर्वाः कृष्णेनाक्लिष्टकर्मणा रेवती च तथा देवी बलभद्रेण धीमता

त्या सर्वांनी अग्निसह प्रवेश केला; आणि देवी रेवतीनेही, पुण्यकर्मा बलभद्रासोबत, अग्निप्रवेश केला.

प्रविष्टा पावकं विप्राः सा च भर्तृपथं गता प्रेतकार्यं हरेः कृत्वा पार्थः परमवीर्यवान्

ब्राह्मणांनी अग्नित प्रवेश केला आणि ती आपल्या पतीच्या मार्गाने गेली. हरिच्या अंत्यसंस्काराचे कार्य पार्थाने, जो अत्यंत पराक्रमी होता, पूर्ण केले.

रामस्य च तथान्येषां वृष्णीनामपि सुव्रतः कन्दमूलफलैस्तस्य बलिकार्यं चकार सः

रामासाठी आणि इतरांसाठी, तसेच वृष्णी लोकांसाठीही, त्या धर्मनिष्ठाने कंद, मूळ आणि फळांनी त्यांचे तर्पण केले.

द्रव्याभावात् स्वयं पार्थो भ्रातृभिश् च दिवं गतः एवं संक्षेपतः प्रोक्तः कृष्णस्याक्लिष्टकर्मणः

सामग्रीच्या अभावामुळे पार्था स्वतः आणि त्याचे भाऊ स्वर्गाला गेले. अशा प्रकारे, कृष्णाच्या निष्कलंक कर्मांची ही कथा संक्षिप्त सांगितली आहे.

प्रभावो विलयश्चैव स्वेच्छयैव महात्मनः इत्येतत्सोमवंशानां नृपाणां चरितं द्विजाः

महात्म्याचा प्रादुर्भाव आणि विलय हे सर्व त्याच्या इच्छेनेच घडते. हे सोमवंशीय राजांची चरित्र आहे, हे द्विजांनो.

यः पठेच्छृणुयाद्वापि ब्राह्मणान् श्रावयेदपि स याति वैष्णवं लोकं नात्र कार्या विचारणा

जो कोणी हे वाचतो, ऐकतो किंवा ब्राह्मणांना ऐकवतो, तो नक्कीच वैष्णव लोकात पोहोचतो; यात काहीच शंका नाही.

आदिसर्गस्त्वया सूत सूचितो न प्रकाशितः सांप्रतं विस्तरेणैव वक्तुमर्हसि सुव्रत

सूताजी, तू आदिसृष्टीचे थोडक्यात सांगितले, पण पूर्णपणे उघड केले नाहीस. आता तू ती सविस्तर सांगावी, हे धर्मनिष्ठा.

महेश्वरो महादेवः प्रकृतेः पुरुषस्य च परत्वे संस्थितो देवः परमात्मा मुनीश्वराः

महेश्वर, महादेव, प्रकृती आणि पुरुष यांच्याही पलीकडे स्थित आहे. तोच देव, परमात्मा आणि ऋषींचे स्वामी आहे.

अव्यक्तं चेश्वरात्तस्माद् अभवत्कारणं परम् प्रधानं प्रकृतिश्चेति यदाहुस्तत्त्वचिन्तकाः

ईश्वरापासून अव्यक्त, म्हणजेच श्रेष्ठ कारण, उत्पन्न झाले. ज्याला प्रधान आणि प्रकृती असे म्हणतात, तसे तत्वचिंतक सांगतात.

गन्धवर्णरसैर् हीनं शब्दस्पर्शविवर्जितम् अजरं ध्रुवमक्षय्यं नित्यं स्वात्मन्यवस्थितम्

ज्याला गंध, रंग, रस नाही, ज्यात शब्द आणि स्पर्श नाहीत, जे अजरा, शाश्वत, अविनाशी आणि कायमस्वरूपी स्वतःमध्ये स्थित आहे.

जगद्योनिं महाभूतं परं ब्रह्म सनातनम् विग्रहः सर्वभूतानाम् ईश्वराज्ञाप्रचोदितम्

संपूर्ण जगाचा गर्भ, महान तत्त्व, श्रेष्ठ आणि सनातन ब्रह्म, सर्व जीवांचे मूळ रूप, हे सर्व ईश्वराच्या आज्ञेने चालते.