सा चैव प्रकृतिः साक्षात् सर्वदेवनमस्कृता पुरुषो भगवान्कृष्णो धर्ममोक्षफलप्रदः
तीच प्रत्यक्ष प्रकृती आहे, सर्व देवांनी पूजलेली; आणि भगवंत कृष्ण, पुरुषोत्तम, धर्म आणि मोक्षाचे फळ देणारा आहे.
तां कन्यां जगृहे रक्षन् कंसात्स्वस्यात्मजं तदा चतुर्भुजं विशालाक्षं श्रीवत्सकृतलाञ्छनम्
ती कन्या, मोठ्या डोळ्यांची, चार हातांची, छातीवर श्रीवत्सचिन्ह असलेली, त्याने कंसापासून आपल्या मुलाचे रक्षण करण्यासाठी घेतली.
शङ्खचक्रगदापद्मं धारयन्तं जनार्दनम् यशोदायै प्रदत्त्वा तु वसुदेवश् च बुद्धिमान्
शंख, चक्र, गदा आणि कमळ धारण करणारा जनार्दन, बुद्धिमान वसुदेवाने यशोदेच्या हवाली केला.
दत्त्वैनं नन्दगोपस्य रक्षतामिति चाब्रवीत् रक्षकं जगतां विष्णुं स्वेच्छया धृतविग्रहम्
त्याला नंदगोपाला देऊन, 'त्याचे रक्षण कर,' असे सांगितले; वसुदेवाने जगाचा रक्षक, स्वतःच्या इच्छेने रूप धारण केलेला विष्णू त्याच्याकडे सोपवला.
प्रसादाच्चैव देवस्य शिवस्यामिततेजसः रामेण सार्धं तं दत्त्वा वरदं परमेश्वरम्
अमित तेज असलेल्या शिवाच्या कृपेने वर देणारा परमेश्वर रामाला देण्यात आला.
भूभारनिग्रहार्थं च ह्य् अवतीर्णं जगद्गुरुम् अतो वै सर्वकल्याणं यादवानां भविष्यति
पृथ्वीवरील ओझं कमी करण्यासाठी जगाचा गुरु अवतरला; म्हणून यादवांना सर्व शुभ घडेल.
अयं स गर्भो देवक्या यो नः क्लेश्यान्हरिष्यति उग्रसेनात्मजायाथ कंसायानकदुन्दुभिः
ही देवकीच्या गर्भातील संतती आपली दुःख दूर करील; आणि मग उग्रसेनाचा मुलगा कंस, अनकदुंदुभीच्या पत्नीचा पुत्र.
निवेदयामास तदा जातां कन्यां सुलक्षणाम् अस्यास्तवाष्टमो गर्भो देवक्याः कंस सुव्रत
त्या वेळी त्याने सुंदर गुणांची कन्या जन्मली आहे असे जाहीर केले: 'कंस, ही देवकीची आठवी संतती आहे.'
मृत्युर् एव न संदेह इति वाणी पुरातनी ततस्तां हन्तुमारेभे कंसः सोल्लङ्घ्य चांबरम्
तीच मृत्यू आहे यात शंका नाही—अशी जुनी वाणी आहे; मग कंस आकाशात उडी मारून तिला मारायला धावला.
उवाचाष्टभुजा देवी मेघगंभीरया गिरा रक्षस्व तत्स्वकं देहम् आयातो मृत्युरेव ते
आठ हातांची देवी मेघासारख्या गंभीर आवाजात म्हणाली: 'तुझं शरीर जप, तुझा मृत्यू आधीच आला आहे.'
रक्षमाणस्य देहस्य मायावी कंसरूपिणः किं कृतं दुष्कृतं मूर्ख जातः खलु तवान्तकृत्
कंसाच्या रूपातल्या मायावी, तू शरीराचं रक्षण करत असताना, मूर्खा, असं कोणतं पाप केलंस की तुझा अंत करणारा जन्मला?
देवक्याः स भयात्कंसो जघानैवाष्टमं त्विति स्मरन्ति विहितो मृत्युर् देवक्यास् तनयो ऽष्टमः
देवकीच्या भीतीने कंसाने आठव्या मुलाला मारलं—असं आठवतात; पण देवकीचा आठवा पुत्रच त्याचा मृत्यू ठरला.
यस्तत्प्रतिकृतौ यत्नो भोजस्यासीद्वृथा हरेः प्रभावान्मुनिशार्दूलास् तया चैव जडीकृतः
त्या मुलाचं रूप बदलण्याचा भोजाचा प्रयत्न व्यर्थ ठरला, कारण हरीच्या आणि तिच्या सामर्थ्याने तो निष्प्रभ झाला.
कंसो ऽपि निहतस्तेन कृष्णेनाक्लिष्टकर्मणा निहता बहवश्चान्ये देवब्राह्मणघातिनः
कृष्णाने, ज्याची कर्मे निष्कलंक आहेत, कंसाचा वध केला; आणि देव व ब्राह्मणांचे शत्रू असणारे अनेकजणही मारले गेले.
तस्य कृष्णस्य तनयाः प्रद्युम्नप्रमुखास् तथा बहवः परिसंख्याताः सर्वे युद्धविशारदाः
कृष्णाचे पुत्र, प्रद्युम्न व इतर अनेक, सर्व युद्धात निपुण व प्रसिद्ध आहेत.
कृष्णपुत्राः समाख्याताः कृष्णेन सदृशाः सुताः पुत्रेष्वेतेषु सर्वेषु चारुदेष्णादयो हरेः
कृष्णाचे पुत्र सांगितले गेले, सर्व कृष्णासारखेच; या सर्व हरिच्या मुलांमध्ये चारुदेष्ण व इतर विशेष आहेत.
विशिष्टा बलवन्तश् च रौक्मिणेयारिसूदनाः षोडशस्त्रीसहस्राणि शतमेकं तथाधिकम्
रुक्मिणीचे पुत्र विशेष बलवान आहेत, शत्रूंचा नाश करणारा; कृष्णाच्या सोळा हजार एकशे पत्नी होत्या.
कृष्णस्य तासु सर्वासु प्रिया ज्येष्ठा च रुक्मिणी तया द्वादशवर्षाणि कृष्णेनाक्लिष्टकर्मणा
त्या सर्वांमध्ये रुक्मिणी कृष्णाची प्रिय आणि ज्येष्ठ पत्नी होती; तिच्यासोबत कृष्ण, ज्याची कर्मे निष्कलंक आहेत, बारा वर्षे राहिला.
उष्यता वायुभक्षेण पुत्रार्थं पूजितो हरः चारुदेष्णः सुचारुश् च चारुवेषो यशोधरः
पुत्रप्राप्तीसाठी हऱाचे वायूवर उपवास करून पूजन केले; चारुदेष्ण, सुचारू, चारुवेष आणि यशोधर जन्मले.
चारुश्रवाश्चारुयशाः प्रद्युम्नः साम्ब एव च एते लब्धास्तु कृष्णेन शूलपाणिप्रसादतः
चारुश्रवा, चारुयश, प्रद्युम्न आणि सांब हेही कृष्णाला शूलधारी परमेश्वराच्या कृपेने मिळाले.
तान् दृष्ट्वा तनयान्वीरान् रौक्मिणेयांश् च रुक्मिणीम् जाम्बवत्यब्रवीत्कृष्णं भार्या कृष्णस्य धीमतः
ते वीर पुत्र आणि रुक्मिणीचे पुत्र पाहून, जम्बवती या बुद्धिमान कृष्णाची पत्नी, कृष्णाशी बोलली.
मम त्वं पुण्डरीकाक्ष विशिष्टं गुणवत्तरम् सुरेशसंमितं पुत्रं प्रसन्नो दातुमर्हसि
'कमलनयन, मला देवांचा स्वामी जसा मानतो तसा गुणी, श्रेष्ठ असा पुत्र कृपया दे.'
जाम्बवत्या वचः श्रुत्वा जगन्नाथस्ततो हरिः तपस्तप्तुं समारेभे तपोनिधिरनिन्दितः
जांबवतीचे शब्द ऐकून, जगाचा स्वामी, निष्कलंक हरि, तप करण्यासाठी सज्ज झाला.
सो ऽथ नारायणः कृष्णः शङ्खचक्रगदाधरः व्याघ्रपादस्य च मुनेर् गत्वा चैवाश्रमोत्तमम्
मग नारायण, कृष्ण, शंख, चक्र आणि गदा धारण करणारा, व्याघ्रपाद ऋषींच्या उत्तम आश्रमात गेला.
ऋषिं दृष्ट्वा त्वङ्गिरसं प्रणिपत्य जनार्दनः दिव्यं पाशुपतं योगं लब्धवांस्तस्य चाज्ञया
अंगिरस ऋषीला पाहून, जनार्दनाने नमस्कार केला आणि त्यांच्या आज्ञेने दिव्य पाशुपत योग मिळवला.
प्रलुप्तश्मश्रुकेशश् च घृताक्तो मुञ्जमेखली दीक्षितो भगवान्कृष्णस् तताप च परंतपः
केस आणि दाढी कापून, तुप लावून, मुंजेची मेखल धारण करून, भगवान कृष्ण, शत्रूंचा संहार करणारा, कठोर तप करू लागला.
ऊर्ध्वबाहुर् निरालंबः पादाङ्गुष्ठाग्रधिष्ठितः फलाम्बनिलभोजी च ऋतुत्रयम् अधोक्षजः
त्याने हात वर करून, कुठेही आधार न घेता, पायाच्या अंगठ्यांवर उभा राहून, फळ, पाणी आणि वाऱ्यावर तीन ऋतू जगातला अधोक्षज राहिला.
तपसा तस्य संतुष्टो ददौ रुद्रो बहून् वरान् साम्बं जांबवतीपुत्रं कृष्णाय च महात्मने
त्याच्या तपामुळे संतुष्ट होऊन, रुद्राने कृष्णाला, महान आत्म्याला, अनेक वर दिले आणि सांब नावाचा जांबवतीचा पुत्रही दिला.
तथा जांबवती चैव सांबं भार्या हरेः सुतम् प्रहर्षमतुलं लेभे लब्ध्वादित्यं यथादितिः
अशा प्रकारे जांबवती, हरिची पत्नी, सांब हा पुत्र मिळाल्यावर, अदितीला आदित्य मिळाल्यागत, अतुल आनंदाने भरून गेली.
बाणस्य च तदा तेन छेदितं मुनिपुङ्गवाः भुजानां चैव साहस्रं शापाद्रुद्रस्य धीमतः
त्या वेळी, हे श्रेष्ठ ऋषींनो, बुद्धिमान रुद्राच्या शापामुळे, बाणाची हजार हात त्याच्याच हातून छाटली गेली.