लिङ्गपुराणम्

श्रीदेवा शान्तिदेवा च सहदेवा तथापरा देवकी चापि तासां च वरिष्ठाभूत्सुमध्यमा

श्रीदेवा, शांतिदेवा, सहदेवा आणि देवकी या त्यात होत्या; त्यांच्यात देवकी सर्वांत श्रेष्ठ आणि मधुर स्वभावाची होती.

नवोग्रसेनस्य सुतास् तेषां कंसस्तु पूर्वजः तेषां पुत्राश्च पौत्राश् च शतशो ऽथ सहस्रशः

उग्रसेनाचे नऊ पुत्र होते, त्यात कंस मोठा होता; त्यांच्या मुला-नातवंडांची संख्या शेकड्यांनी आणि हजारांनी होती.

देवकस्य सुता पत्नी वसुदेवस्य धीमतः बभूव वन्द्या पूज्या च देवैरपि पतिव्रता

देवकाची कन्या देवकी ही बुद्धिमान वसुदेवाची पत्नी झाली; ती पतीव्रता, देवांनाही पूज्य आणि वंदनीय होती.

रोहिणी च महाभागा पत्नी चानकदुन्दुभेः पौरवी बाह्लिकसुता संपूज्यासीत्सुरैरपि

रोहिणी ही फार भाग्यवती अनकदुंदुभीची पत्नी होती; बाहीलिकाची कन्या पौरवीही देवांनी पूजली होती.

असूत रोहिणी रामं बलश्रेष्ठं हलायुधम् आश्रितं कंसभीत्या च स्वात्मानं शान्ततेजसम्

रोहिणीने बलशाली, हलधर रामाचा जन्म दिला; कंसाच्या भीतीने तिने स्वतःचा तेजस्वी स्वरूप लपवून ठेवला.

जाते रामे ऽथ निहते षड्गर्भे चातिदक्षिणे वसुदेवो हरिं धीमान् देवक्यामुदपादयत्

रामाचा जन्म झाल्यावर आणि सहा पुत्र मारले गेल्यावर, बुद्धिमान वसुदेवाने देवकीच्या पोटी हरिचा जन्म घडवला.

स एव परमात्मासौ देवदेवो जनार्दनः हलायुधश् च भगवान् अनन्तो रजतप्रभः

तोच परमात्मा, देवांचा देव, जनार्दन आहे; आणि हलायुध, अनंत, चंद्रासारखा तेजस्वी भगवंत आहे.

भृगुशापछलेनैव मानयन्मानुषीं तनुम् बभूव तस्यां देवक्यां वासुदेवो जनार्दन

भृगूच्या शापाचा बहाणा करून, मानवस्वरूपाचा सन्मान राखण्यासाठी, जनार्दन वासुदेव देवकीच्या पोटी जन्मला.

उमादेहसमुद्भूता योगनिद्रा च कौशिकी नियोगाद्देवदेवस्य यशोदातनया ह्यभूत्

उमाच्या देहातून उत्पन्न झालेली योगनिद्रा, कौशिकी नावाने, देवदेवांच्या इच्छेने यशोदेची कन्या झाली.

सा चैव प्रकृतिः साक्षात् सर्वदेवनमस्कृता पुरुषो भगवान्कृष्णो धर्ममोक्षफलप्रदः

तीच प्रत्यक्ष प्रकृती आहे, सर्व देवांनी पूजलेली; आणि भगवंत कृष्ण, पुरुषोत्तम, धर्म आणि मोक्षाचे फळ देणारा आहे.

तां कन्यां जगृहे रक्षन् कंसात्स्वस्यात्मजं तदा चतुर्भुजं विशालाक्षं श्रीवत्सकृतलाञ्छनम्

ती कन्या, मोठ्या डोळ्यांची, चार हातांची, छातीवर श्रीवत्सचिन्ह असलेली, त्याने कंसापासून आपल्या मुलाचे रक्षण करण्यासाठी घेतली.

शङ्खचक्रगदापद्मं धारयन्तं जनार्दनम् यशोदायै प्रदत्त्वा तु वसुदेवश् च बुद्धिमान्

शंख, चक्र, गदा आणि कमळ धारण करणारा जनार्दन, बुद्धिमान वसुदेवाने यशोदेच्या हवाली केला.

दत्त्वैनं नन्दगोपस्य रक्षतामिति चाब्रवीत् रक्षकं जगतां विष्णुं स्वेच्छया धृतविग्रहम्

त्याला नंदगोपाला देऊन, 'त्याचे रक्षण कर,' असे सांगितले; वसुदेवाने जगाचा रक्षक, स्वतःच्या इच्छेने रूप धारण केलेला विष्णू त्याच्याकडे सोपवला.

प्रसादाच्चैव देवस्य शिवस्यामिततेजसः रामेण सार्धं तं दत्त्वा वरदं परमेश्वरम्

अमित तेज असलेल्या शिवाच्या कृपेने वर देणारा परमेश्वर रामाला देण्यात आला.

भूभारनिग्रहार्थं च ह्य् अवतीर्णं जगद्गुरुम् अतो वै सर्वकल्याणं यादवानां भविष्यति

पृथ्वीवरील ओझं कमी करण्यासाठी जगाचा गुरु अवतरला; म्हणून यादवांना सर्व शुभ घडेल.

अयं स गर्भो देवक्या यो नः क्लेश्यान्हरिष्यति उग्रसेनात्मजायाथ कंसायानकदुन्दुभिः

ही देवकीच्या गर्भातील संतती आपली दुःख दूर करील; आणि मग उग्रसेनाचा मुलगा कंस, अनकदुंदुभीच्या पत्नीचा पुत्र.

निवेदयामास तदा जातां कन्यां सुलक्षणाम् अस्यास्तवाष्टमो गर्भो देवक्याः कंस सुव्रत

त्या वेळी त्याने सुंदर गुणांची कन्या जन्मली आहे असे जाहीर केले: 'कंस, ही देवकीची आठवी संतती आहे.'

मृत्युर् एव न संदेह इति वाणी पुरातनी ततस्तां हन्तुमारेभे कंसः सोल्लङ्घ्य चांबरम्

तीच मृत्यू आहे यात शंका नाही—अशी जुनी वाणी आहे; मग कंस आकाशात उडी मारून तिला मारायला धावला.

उवाचाष्टभुजा देवी मेघगंभीरया गिरा रक्षस्व तत्स्वकं देहम् आयातो मृत्युरेव ते

आठ हातांची देवी मेघासारख्या गंभीर आवाजात म्हणाली: 'तुझं शरीर जप, तुझा मृत्यू आधीच आला आहे.'

रक्षमाणस्य देहस्य मायावी कंसरूपिणः किं कृतं दुष्कृतं मूर्ख जातः खलु तवान्तकृत्

कंसाच्या रूपातल्या मायावी, तू शरीराचं रक्षण करत असताना, मूर्खा, असं कोणतं पाप केलंस की तुझा अंत करणारा जन्मला?

देवक्याः स भयात्कंसो जघानैवाष्टमं त्विति स्मरन्ति विहितो मृत्युर् देवक्यास् तनयो ऽष्टमः

देवकीच्या भीतीने कंसाने आठव्या मुलाला मारलं—असं आठवतात; पण देवकीचा आठवा पुत्रच त्याचा मृत्यू ठरला.

यस्तत्प्रतिकृतौ यत्नो भोजस्यासीद्वृथा हरेः प्रभावान्मुनिशार्दूलास् तया चैव जडीकृतः

त्या मुलाचं रूप बदलण्याचा भोजाचा प्रयत्न व्यर्थ ठरला, कारण हरीच्या आणि तिच्या सामर्थ्याने तो निष्प्रभ झाला.

कंसो ऽपि निहतस्तेन कृष्णेनाक्लिष्टकर्मणा निहता बहवश्चान्ये देवब्राह्मणघातिनः

कृष्णाने, ज्याची कर्मे निष्कलंक आहेत, कंसाचा वध केला; आणि देव व ब्राह्मणांचे शत्रू असणारे अनेकजणही मारले गेले.

तस्य कृष्णस्य तनयाः प्रद्युम्नप्रमुखास् तथा बहवः परिसंख्याताः सर्वे युद्धविशारदाः

कृष्णाचे पुत्र, प्रद्युम्न व इतर अनेक, सर्व युद्धात निपुण व प्रसिद्ध आहेत.

कृष्णपुत्राः समाख्याताः कृष्णेन सदृशाः सुताः पुत्रेष्वेतेषु सर्वेषु चारुदेष्णादयो हरेः

कृष्णाचे पुत्र सांगितले गेले, सर्व कृष्णासारखेच; या सर्व हरिच्या मुलांमध्ये चारुदेष्ण व इतर विशेष आहेत.

विशिष्टा बलवन्तश् च रौक्मिणेयारिसूदनाः षोडशस्त्रीसहस्राणि शतमेकं तथाधिकम्

रुक्मिणीचे पुत्र विशेष बलवान आहेत, शत्रूंचा नाश करणारा; कृष्णाच्या सोळा हजार एकशे पत्नी होत्या.

कृष्णस्य तासु सर्वासु प्रिया ज्येष्ठा च रुक्मिणी तया द्वादशवर्षाणि कृष्णेनाक्लिष्टकर्मणा

त्या सर्वांमध्ये रुक्मिणी कृष्णाची प्रिय आणि ज्येष्ठ पत्नी होती; तिच्यासोबत कृष्ण, ज्याची कर्मे निष्कलंक आहेत, बारा वर्षे राहिला.

उष्यता वायुभक्षेण पुत्रार्थं पूजितो हरः चारुदेष्णः सुचारुश् च चारुवेषो यशोधरः

पुत्रप्राप्तीसाठी हऱाचे वायूवर उपवास करून पूजन केले; चारुदेष्ण, सुचारू, चारुवेष आणि यशोधर जन्मले.

चारुश्रवाश्चारुयशाः प्रद्युम्नः साम्ब एव च एते लब्धास्तु कृष्णेन शूलपाणिप्रसादतः

चारुश्रवा, चारुयश, प्रद्युम्न आणि सांब हेही कृष्णाला शूलधारी परमेश्वराच्या कृपेने मिळाले.