लिङ्गपुराणम्

जज्ञे तु रुक्मकवचात् परावृत्परवीरहा जज्ञिरे पञ्च पुत्रास्तु महासत्त्वाः परावृतः

रुक्मकवचापासून परावृत हा पराक्रमी, शत्रूंचा संहार करणारा पुत्र जन्मला. परावृत या महान सामर्थ्यवानाला पाच पुत्र झाले.

रुक्मेषुः पृथुरुक्मश् च ज्यामघः परिघो हरिः परिघं च हरिं चैव विदेहेषु पिता न्यसत्

रुक्मेषु, पृथुरुक्म, ज्यामघ, परिघ आणि हरि — यांचे वडील परिघ आणि हरि या दोघांना विदेह देशात पाठवले.

रुक्मेषुरभवद्राजा पृथुरुक्मस्तदाश्रयात् तैस्तु प्रव्राजितो राजा ज्यामघो ऽवसदाश्रमे

रुक्मेषु राजा झाला आणि पृथुरुक्म त्याच्या पाठिंब्याने; पण ज्यामघ राजाला त्यांनी राज्यातून हाकलले आणि तो आश्रमात राहू लागला.

प्रशान्तः स वनस्थो ऽपि ब्राह्मणैरेव बोधितः जगाम धनुरादाय देशमन्यं ध्वजी रथी

तो शांतपणे वनात राहत असतानाही ब्राह्मणांनी त्याला उपदेश केला; मग त्याने धनुष्य घेतले, ध्वज आणि रथासह दुसऱ्या प्रदेशात गेला.

नर्मदातीरमेकाकी केवलं भार्यया युतः ऋक्षवन्तं गिरिं गत्वा त्यक्तमन्यैरुवास सः

तो फक्त आपल्या पत्नीबरोबर, एकटा, नर्मदेच्या काठी ऋक्षवंत पर्वतावर गेला आणि इतरांनी सोडून दिल्यावर तिथेच राहिला.

ज्यामघस्याभवद्भार्या शैब्या शीलवती सती सा चैव तपसोग्रेण शैब्या वै सम्प्रसूयत

ज्यामघाची पत्नी शैब्या ही अत्यंत सुस्वभावी आणि पतिव्रता होती; तिने कठोर तप करून एक पुत्र जन्माला घातला.

सुतं विदर्भं सुभगा वयःपरिणता सती राजा पुत्रसुतायां तु विद्वांसौ क्रथकैशिकौ

भाग्यवती, प्रौढ अशा शैब्येने विदर्भ नावाचा मुलगा जन्माला घातला; आणि राजाच्या कन्येला क्रथ आणि कैशिक हे विद्वान पुत्र झाले.

पुत्रौ विदर्भराजस्य शूरौ रणविशारदौ रोमपादस्तृतीयश् च बभ्रुस्तस्यात्मजः स्मृतः

विदर्भ राजाचे दोन पुत्र होते — रोमपाद आणि तिसरा बभ्रू, हे दोघेही युद्धात पराक्रमी आणि कुशल होते.

सुधृतिस्तनयस्तस्य विद्वान्परमधार्मिकः कौशिकस्तनयस्तस्मात् तस्माच्चैद्यान्वयः स्मृतः

त्याचा मुलगा सुधृति हा ज्ञानी आणि अत्यंत धर्मनिष्ठ होता; त्याच्यापासून कौशिक जन्मला आणि त्याच्यापासून चेदि वंशाची उत्पत्ती झाली असे सांगितले जाते.

क्रथो विदर्भस्य सुतः कुन्तिस्तस्यात्मजो ऽभवत् कुन्तेर् वृतस्ततो जज्ञे रणधृष्टः प्रतापवान्

क्रथ हा विदर्भाचा मुलगा, त्याचा मुलगा कुंती, कुंतीपासून वृत, आणि वृतपासून रणधृष्ट हा पराक्रमी योद्धा जन्मला.

रणधृष्टस्य च सुतो निधृतिः परवीरहा दशार्हो नैधृतो नाम्ना महारिगणसूदनः

रणधृष्टाचा मुलगा निधृति, जो शत्रूंचा संहार करणारा होता; त्याचा मुलगा दशार्ह, जो मोठ्या सैन्यांचा नाश करणारा म्हणून प्रसिद्ध होता.

दशार्हस्य सुतो व्याप्तो जीमूत इति तत्सुतः जीमूतपुत्रो विकृतिस् तस्य भीमरथः सुतः

दशार्हाचा मुलगा व्याप्त, त्याचा मुलगा जीमूत, जीमूताचा मुलगा विकृति आणि त्याचा मुलगा भीमरथ.

अथ भीमरथस्यासीत् पुत्रो नवरथः किल दानधर्मरतो नित्यं सत्यशीलपरायणः

भीमरथाचा पुत्र नवऱथ नावाचा होता, जो नेहमी दानधर्मात आणि सत्यशीलतेत रमणारा होता.

तस्य चासीद्दृढरथः शकुनिस्तस्य चात्मजः तस्मात् करम्भः सम्भूतो देवरातो ऽभवत्ततः

त्याचा मुलगा दृढरथ, दृढरथाचा मुलगा शकुनी, त्याच्यापासून करंभ जन्मला आणि त्यानंतर देवरत झाला.

देवरातादभूद्राजा देवरातिर् महायशाः देवगर्भोपमो जज्ञे यो देवक्षत्रनामकः

देवरतापासून देवरति नावाचा कीर्तीमान राजा जन्मला, जो देवांसारखा तेजस्वी होता आणि त्याचे नाव देवक्षत्र होते.

देवक्षत्रसुतः श्रीमान् मधुर्नाम महायशाः मधूनां वंशकृद्राजा मधोस्तु कुरुवंशकः

देवक्षत्राचा पुत्र श्रीमंत आणि कीर्तीमान मधुर, जो मधू वंशाचा स्थापक राजा होता; मधूपासून कुरुवंशाची उत्पत्ती झाली.

कुरुवंशाद् अनुस् तस्मात् पुरुत्वान् पुरुषोत्तमः अंशुर्जज्ञे च वैदर्भ्यां भद्रवत्यां पुरुत्वतः

कुरुवंशातून अनु, त्यानंतर पुरुषोत्तम पुरुत्वान जन्मला; पुरुत्वान आणि विदर्भातील भद्रवती यांच्यापासून अंशु जन्मला.

ऐक्ष्वाकीम् अवहच्चांशुः सत्त्वस्तस्मादजायत सत्त्वात् सर्वगुणोपेतः सात्वतः कुलवर्धनः

अंशुने इक्ष्वाकू वंशातील कन्येला पत्नी म्हणून स्वीकारले; त्यांच्यापासून सत्त्व जन्मला आणि सत्त्वापासून सर्व गुणांनी युक्त व वंशाचा वाढ करणारा सात्वत जन्मला.

ज्यामघस्य मया प्रोक्ता सृष्टिर्वै विस्तरेण वः यः पठेच्छृणुयाद्वापि निसृष्टिं ज्यामघस्य तु

ज्यामघाचा वंश मी तुम्हाला विस्ताराने सांगितला; जो कोणी ज्यामघाच्या वंशाची ही कथा वाचेल किंवा ऐकेल —

प्रजीवत्येति वै स्वर्गं राज्यं सौख्यं च विन्दति

तो दीर्घायुषी होतो, आणि त्याला स्वर्ग, राज्य आणि सुख मिळतं.

सात्वतः सत्यसम्पन्नः प्रजज्ञे चतुरः सुतान् भजनं भ्राजमानं च दिव्यं देवावृधं नृपम्

सात्वत हा सत्यवान होता. त्याला चार मुलं झाली—भजन, तेजस्वी भ्राजमान, दिव्य आणि देवावृद्ध नावाचे राजा.

अन्धकं च महाभागं वृष्णिं च यदुनन्दनम् तेषां निसर्गांश्चतुरः शृणुध्वं विस्तरेण वै

अंधक हा फार भाग्यवान होता आणि वृष्णी हा यदुकुळाचा आनंद होता. या चौघांचे स्वभाव कसे होते, ते सविस्तर ऐका.

सृञ्जय्यां भजनाच्चैव भ्राजमानाद्विजज्ञिरे अयुतायुः शतायुश् च बलवान् हर्षकृत्स्मृतः

सृंजय आणि भजन, या तेजस्वी पुरुषांपासून अयुतायू, शतायू, बलवान आणि हर्षकृत हे सुप्रसिद्ध पुत्र जन्मले.

तेषां देवावृधो राजा चचार परमं तपः पुत्रः सर्वगुणोपेतो मम भूयादिति स्मरन्

त्यांच्यात देवावृद्ध राजाने अत्युच्च तप केला. 'माझ्या मुलात सर्व गुण असावेत,' असं तो नेहमी आठवत असे.

तस्य बभ्रुरिति ख्यातः पुण्यश्लोको नृपोत्तमः अनुवंशपुराणज्ञा गायन्तीति परिश्रुतम्

त्याचा पुत्र बभ्रू म्हणून प्रसिद्ध झाला. तो पुण्यश्लोक आणि श्रेष्ठ राजा होता. वंशपरंपरेची माहिती असलेले लोक त्याची कीर्ती गातात.

गुणान्देवावृधस्याथ कीर्तयन्तो महात्मनः यथैव शृणुमो दूरात् संपश्यामस्तथान्तिकात्

आता आपण देवावृद्ध या महात्म्याचे गुण ऐकूया, जसे दूरवरून ऐकतो आणि जवळून पाहतो, तसेच सांगूया.

बभ्रुः श्रेष्ठो मनुष्याणां देवैर्देवावृधः समः पुरुषाः पञ्च षष्टिस्तु षट् सहस्राणि चाष्ट च

बभ्रू हा माणसांत श्रेष्ठ होता, आणि देवावृद्ध देवांसारखा होता. तिथे पाच, मग साठ, मग सहा हजार आणि आठ पुरुष होते.

ये ऽमृतत्वमनुप्राप्ता बभ्रोर्देवावृधादपि यज्वा दानमतिर्वीरो ब्रह्मण्यस्तु दृढव्रतः

जे अमरत्वाला पोहोचले, ते बभ्रू आणि देवावृद्ध यांच्याही पुढे गेले. ते यज्ञ करणारे, दानशूर, शूरवीर, ब्रह्मणिष्ठ आणि दृढव्रती होते.

कीर्तिमांश् च महातेजाः सात्वतानां महारथः तस्यान्ववाये सम्भूता भोजा वै दैवतोपमाः

तो कीर्तीमान, तेजस्वी आणि सात्वतांचा महान रथी होता. त्याच्या वंशात भोज नावाचे, देवांसारखे पुरुष जन्मले.