लिङ्गपुराणम्

तस्य सत्यव्रतो नाम कुमारो ऽभून्महाबलः तेन भार्या विदर्भस्य हृता हत्वामितौजसम्

त्याला सत्यव्रत नावाचा, अत्यंत बलवान असा मुलगा झाला. त्याने विदर्भाच्या राजाची पत्नी, त्या अत्यंत पराक्रमी राजाला ठार मारून, मिळवली.

पाणिग्रहणमन्त्रेषु निष्ठाम् अप्रापितेष्विह तेनाधर्मेण संयुक्तं राजा त्रय्यारुणो ऽत्यजत्

लग्नाच्या मंत्रांनी विधिपूर्वक विवाह पूर्ण होण्याआधीच, सत्यव्रताने हा अन्याय केला म्हणून त्रैय्यारुण राजाने त्याला घरातून हाकलून दिले.

पितरं सो ऽब्रवीत् त्यक्तः क्व गच्छामीति वै द्विजाः पिता त्वेनमथोवाच श्वपाकैः सह वर्तय

त्यावेळी सत्यव्रताने वडिलांना विचारले, 'आता मी कुठे जाऊ?' तेव्हा वडिलांनी सांगितले, 'तू आता चांडाळांसोबत राहा.'

इत्युक्तः स विचक्राम नगराद्वचनात् पितुः स तु सत्यव्रतो धीमाञ् छ्वपाकावसथान्तिके

वडिलांच्या या शब्दावर सत्यव्रत शहर सोडून गेला आणि तो शहाणा सत्यव्रत चांडाळांच्या वस्तीजवळ राहू लागला.

पित्रा त्यक्तो ऽवसद्वीरः पिता चास्य वनं ययौ सर्वलोकेषु विख्यातस् त्रिशङ्कुरिति वीर्यवान्

वडिलांनी टाकल्यावर तो शूरवीर सत्यव्रत तिथेच राहिला आणि त्याचे वडील वनात गेले. सर्व लोकांमध्ये तो 'त्रिशंकु' या नावाने प्रसिद्ध झाला.

वसिष्ठकोपात्पुण्यात्मा राजा सत्यव्रतः पुरा विश्वामित्रो महातेजा वरं दत्त्वा त्रिशङ्कवे

पूर्वी वसिष्ठ ऋषींच्या रागामुळे पुण्यात्मा सत्यव्रत राजा आणि महातेजस्वी विश्वामित्र ऋषींनी त्रिशंकुला वर दिला.

राज्ये ऽभिषिच्य तं पित्र्ये याजयामास तं मुनिः मिषतां देवतानां च वसिष्ठस्य च कौशिकः

विश्वामित्र ऋषींनी, देवता आणि वसिष्ठ यांच्या उपस्थितीत, त्रिशंकुला त्याच्या वडिलांच्या राज्यात अभिषेक केला आणि यज्ञही घडवून आणला.

सशरीरं तदा तं वै दिवमारोपयद्विभुः तस्य सत्यव्रता नाम भार्या कैकयवंशजा

तेव्हा त्या तेजस्वी ऋषीने त्रिशंकुला देहासह स्वर्गात नेले. सत्यव्रताची पत्नी, कैकय वंशातील, सत्यव्रता नावाची होती.

कुमारं जनयामास हरिश्चन्द्रमकल्मषम् हरिश्चन्द्रस्य च सुतो रोहितो नाम वीर्यवान्

तिने निष्पाप हरिश्चंद्र नावाच्या पुत्राला जन्म दिला. हरिश्चंद्राचा पुत्र वीर रोहित झाला.

हरितो रोहितस्याथ धुन्धुर्हारित उच्यते विजयश् च सुतेजाश् च धुन्धुपुत्रौ बभूवतुः

रोहिताचा मुलगा हरित, आणि हरिताचा मुलगा धुंधु. धुंधुला दोन पुत्र झाले – विजय आणि सुतेजस.

जेता क्षत्रस्य सर्वत्र विजयस्तेन स स्मृतः रुचकस्तस्य तनयो राजा परमधार्मिकः

विजयाने सर्वत्र क्षत्रियांना जिंकले म्हणून तो विजय म्हणून ओळखला गेला. त्याचा मुलगा रुचक हा अत्यंत धर्मनिष्ठ राजा झाला.

रुचकस्य वृकः पुत्रस् तस्माद्बाहुश् च जज्ञिवान् सगरस्तस्य पुत्रो ऽभूद् राजा परमधार्मिकः

रुचकाचा मुलगा वृक, त्याचा मुलगा बाहू, आणि बाहूचा मुलगा सगर – हा सगर राजा अत्यंत धर्मात्मा होता.

द्वे भार्ये सगरस्यापि प्रभा भानुमती तथा ताभ्यामाराधितः पूर्वम् और्वो ऽग्निः पुत्रकाम्यया

सगराच्या दोन पत्नी होत्या – प्रभा आणि भानुमती. दोघींनीही मुलासाठी पूर्वी और्व ऋषींची भक्ती केली.

और्वस्तुष्टस्तयोः प्रादाद् यथेष्टं वरमुत्तमम् एका षष्टिसहस्राणि सुतमेकं परा तथा

और्व ऋषी त्यांच्या भक्तीने प्रसन्न होऊन, त्यांना हवे तसे वर दिला – एकीला साठ हजार मुले, तर दुसरीला एकच मुलगा मिळाला.

अगृह्णाद् वंशकर्तारं प्रभागृह्णात्सुतान्बहून् एकं भानुमतिः पुत्रम् अगृह्णाद् असमञ्जसम्

प्रभाने वंश वाढवणारी अनेक मुले स्वीकारली, तर भानुमतीने असमंजस नावाचा एकच मुलगा स्वीकारला.

ततः षष्टिसहस्राणि सुषुवे सा तु वै प्रभा खनन्तः पृथिवीं दग्धा विष्णुहुङ्कारमार्गणैः

त्या तेजातून साठ हजार पुत्र जन्मले, जे पृथ्वी खोदताना, विष्णूच्या हुंकाराने निर्माण झालेल्या अस्त्रांनी जळून गेले.

असमञ्जस्य तनयः सो ऽंशुमान्नाम विश्रुतः तस्य पुत्रो दिलीपस्तु दिलीपात्तु भगीरथः

असमान्जाचा सुप्रसिद्ध पुत्र अंशुमान, त्याचा पुत्र दिलीप आणि दिलीपाचा पुत्र भगीरथ झाला.

येन भागीरथी गङ्गा तपः कृत्वावतारिता भगीरथसुतश्चापि श्रुतो नाम बभूव ह

भगीरथाने कठोर तप करून गंगा पृथ्वीवर आणली; भगीरथाचा पुत्र श्रुत नावाने प्रसिद्ध झाला.

नाभागस्तस्य दायादो भवभक्तः प्रतापवान् अंबरीषः सुतस्तस्य सिन्धुद्वीपस् ततो ऽभवत्

त्याचा वारस नाभाग, जो परमेश्वरभक्त आणि पराक्रमी होता; त्याचा पुत्र अंबरिष, आणि अंबरिषाचा पुत्र सिंधुद्वीप झाला.

नाभागेनांबरीषेण भुजाभ्यां परिपालिता बभूव वसुधात्यर्थं तापत्रयविवर्जिता

नाभाग आणि अंबरिष यांच्या बळावर पृथ्वीचे उत्तम रक्षण झाले आणि ती सर्व दुःखांपासून मुक्त झाली.

अयुतायुः सुतस्तस्य सिन्धुद्वीपस्य वीर्यवान् पुत्रो ऽयुतायुषो धीमान् ऋतुपर्णो महायशाः

सिंधुद्वीपाचा पराक्रमी पुत्र अयुतायू, आणि अयुतायूचा बुद्धिमान व कीर्तीमान पुत्र ऋतुपर्ण झाला.

दिव्याक्षहृदयज्ञो वै राजा नलसखो बली नलौ द्वावेव विख्यातौ पुराणेषु दृढव्रतौ

राजा, जो नलाचा मित्र होता, तो बलवान आणि दिव्य अक्षविद्येचा जाणकार होता; दोन नल, दृढव्रती, पुराणकथांमध्ये प्रसिद्ध आहेत.

वीरसेनसुतश्चान्यो यश्चेक्ष्वाकुकुलोद्भवः ऋतुपर्णस्य पुत्रो ऽभूत् सार्वभौमः प्रजेश्वरः

वीरसेनाचा दुसरा पुत्र, जो इक्ष्वाकू कुळात जन्मला, तो ऋतुपर्णाचा पुत्र सार्वभौम, प्रजांचा राजा झाला.

सुदासस्तस्य तनयो राजा त्विन्द्रसमो ऽभवत् सुदासस्य सुतः प्रोक्तः सौदासो नाम पार्थिवः

त्याचा पुत्र सुधास, जो इंद्रासारखा राजा झाला; सुधासाचा पुत्र सौदास नावाचा राजा झाला.

ख्यातः कल्माषपादो वै नाम्ना मित्रसहश् च सः वसिष्ठस्तु महातेजाः क्षेत्रे कल्माषपादके

तो कल्माषपाद या नावाने ओळखला गेला, तसेच मित्रसह असेही त्याचे नाव होते; तेजस्वी वसिष्ठाने कल्माषपादाच्या क्षेत्रात पुत्र उत्पन्न केला.

अश्मकं जनयामास इक्ष्वाकुकुलवर्धनम् अश्मकस्योत्तरायां तु मूलकस्तु सुतो ऽभवत्

त्याने अश्मक नावाचा पुत्र जन्मास घातला, ज्याने इक्ष्वाकू कुळ वाढवले; अश्मकाचा मुख्य राणीपासून मुलक नावाचा पुत्र झाला.

स हि रामभयाद्राजा स्त्रीभिः परिवृतो वने बिभर्ति त्राणमिच्छन्वै नारीकवचमुत्तमम्

तो राजा रामाच्या भीतीने स्त्रियांच्या वेढ्यात जंगलात राहू लागला आणि संरक्षणासाठी उत्तम स्त्रीकवच धारण करू लागला.

मूलकस्यापि धर्मात्मा राजा शतरथः सुतः तस्माच्छतरथाज्जज्ञे राजा त्विलविलो बली

मुलकाचा धर्मनिष्ठ पुत्र शतरथ राजा झाला; शतरथापासून बलवान इलविल राजा जन्मला.

आसीत् त्वैलविलिः श्रीमान् वृद्धशर्मा प्रतापवान् पुत्रो विश्वसहस्तस्य पितृकन्या व्यजीजनत्

इलविल हा तेजस्वी होता; त्याचा पुत्र वृद्धशर्मा, पराक्रमी, जो त्याच्या पित्याच्या कन्येपासून जन्मला.