लिङ्गपुराणम्

सदसद्व्यक्तमव्यक्तं पिता माता पितामहः स्वर्गद्वारं मोक्षद्वारं प्रजाद्वारं त्रिविष्टपः

अस्तित्व आणि अनस्तित्व, प्रकट आणि अप्रकट, वडील, आई, आजोबा; स्वर्गाचे दार, मुक्तीचे दार, सृष्टीचे दार, आणि त्रैविष्टप.

निर्वाणं हृदयश्चैव ब्रह्मलोकः परा गतिः देवासुरविनिर्माता देवासुरपरायणः

मोक्ष, हृदय, ब्रह्मलोक, सर्वोच्च मार्ग; देव आणि असुरांचे सर्जन करणारा, देव आणि असुरांचा अंतिम आश्रय.

देवासुरगुरुर् देवो देवासुरनमस्कृतः देवासुरमहामात्रो देवासुरगणाश्रयः

देव आणि असुरांचा गुरु, देव, देव आणि असुरांनी वंदनीय, देव आणि असुरांचा प्रधान मंत्री, देव आणि असुरांच्या समूहांचा आधार.

देवासुरगणाध्यक्षो देवासुरगणाग्रणीः देवाधिदेवो देवर्षिर् देवासुरवरप्रदः

देव आणि असुरांच्या समूहांचा प्रमुख, देव आणि असुरांचा नेता, देवांचा देव, दिव्य ऋषी, देव आणि असुरांना वर देणारा.

देवासुरेश्वरो विष्णुर् देवासुरमहेश्वरः सर्वदेवमयो ऽचिन्त्यो देवतात्मा स्वयम्भवः

देव आणि असुरांचा स्वामी, विष्णु, देव आणि असुरांचा महेश्वर, सर्व देवांचा मूळ, अगम्य, देवतांचा आत्मा, स्वयंभू.

उद्गतस्त्रिक्रमो वैद्यो वरदो ऽवरजो ऽम्बरः इज्यो हस्ती तथा व्याघ्रो देवसिंहो महर्षभः

उदित झालेला, तीन पावलांनी चालणारा, वैद्य, वर देणारा, लहान भाऊ, आकाशवस्त्रधारी, पूज्य, हत्ती, तसेच वाघ, देवांचा सिंह, महान वृषभ.

विबुधाग्र्यः सुरः श्रेष्ठः स्वर्गदेवस्तथोत्तमः संयुक्तः शोभनो वक्ता आशानां प्रभवो ऽव्ययः

विद्वानांमध्ये श्रेष्ठ, देवांमध्ये सर्वोत्तम, स्वर्गातील उत्तम देव, एकत्रित, तेजस्वी, वक्ता, दिशा निर्माण करणारा, अविनाशी.

गुरुः कान्तो निजः सर्गः पवित्रः सर्ववाहनः शृङ्गी शृङ्गप्रियो बभ्रू राजराजो निरामयः

गुरु, प्रिय, स्वतःची सृष्टी, पवित्र, सर्वांचे वहन करणारा, शृंगी, शृंगप्रिय, तांबडा, राजांचा राजा, रोगरहित.

अभिरामः सुशरणो निरामः सर्वसाधनः ललाटाक्षो विश्वदेहो हरिणो ब्रह्मवर्चसः

आकर्षक, उत्तम आश्रय, दुःखरहित, सर्व साधनांचा आधार, कपाळावर डोळा असलेला, विश्वरूप, हरिण, ब्रह्मतेज असलेला.

स्थावराणां पतिश्चैव नियतेन्द्रियवर्तनः सिद्धार्थः सर्वभूतार्थो ऽचिन्त्यः सत्यः शुचिव्रतः

स्थावरांचा स्वामी, इंद्रियांवर नियंत्रण ठेवणारा, सिद्धार्थ, सर्व जीवांचा हेतु, अगम्य, सत्य, शुद्ध व्रती.

व्रताधिपः परं ब्रह्म मुक्तानां परमा गतिः विमुक्तो मुक्तकेशश् च श्रीमाञ्छ्रीवर्धनो जगत्

व्रतांचा अधिपती, परब्रह्म, मुक्तांचे परम ध्येय, मुक्त, मोकळे केस असलेला, श्रीमंत, श्री वाढवणारा, जग.

यथाप्रधानं भगवान् इति भक्त्या स्तुतो मया भक्तिमेवं पुरस्कृत्य मया यज्ञपतिर्विभुः

ज्याप्रमाणे मुख्यत्वाने आहे, तसंच मी भगवंताची भक्तीने स्तुती केली; भक्तीला अग्रस्थानी ठेवून मी यज्ञपती, सर्वव्यापी यांची स्तुती केली.

ततो ह्यनुज्ञां प्राप्यैवं स्तुतो भक्तिमतां गतिः तस्माल्लब्ध्वा स्तवं शंभोर् नृपस्त्रैलोक्यविश्रुतः

मग, परवानगी मिळाल्यावर, अशा प्रकारे स्तुती केल्यावर, भक्तांचे अंतिम ध्येय मिळते; म्हणून शंभूंचा स्तोत्र मिळाल्यावर, तो राजा त्रैलोक्यात प्रसिद्ध झाला.

अश्वमेधसहस्रस्य फलं प्राप्य महायशाः गणाधिपत्यं सम्प्राप्तस् तण्डिनस्तेजसा प्रभोः

अश्वमेधाच्या हजार यज्ञांचे फळ मिळवून, त्या महायशस्वी राजाने तंडिन यांच्या तेजाने गणाधिपत्य प्राप्त केले.

यः पठेच्छृणुयाद् वापि श्रावयेद्ब्राह्मणानपि अश्वमेधसहस्रस्य फलं प्राप्नोति वै द्विजाः

जो कोणी हे पठण करतो, ऐकतो किंवा ब्राह्मणांना ऐकवतो, तो निश्चितच अश्वमेधाच्या हजार यज्ञांचे फळ मिळवतो, हे द्विजांनो.

ब्रह्मघ्नश् च सुरापश् च स्तेयी च गुरुतल्पगः शरणागतघाती च मित्रविश्वासघातकः

जो ब्रह्महत्यारा आहे, मद्यपान करणारा, चोर, गुरुच्या पत्नीशी संबंध ठेवणारा, शरण आलेल्याचा वध करणारा आणि मित्राचा विश्वासघात करणारा.

मातृहा पितृहा चैव वीरहा भ्रूणहा तथा संवत्सरं क्रमाज्जप्त्वा त्रिसंध्यं शङ्कराश्रमे

आईचा, वडिलांचा, वीराचा किंवा गर्भाचा वध करणारा — जर तो शंकराच्या आश्रमात वर्षभर, त्रिसंध्येला जप करील,

देवम् इष्ट्वा त्रिसंध्यं च सर्वपापैः प्रमुच्यते

देवाची सकाळ, दुपार आणि संध्याकाळ अशा तिन्ही वेळी भक्तीने पूजा केल्यास सर्व पापांपासून मुक्ती मिळते.

त्रिधन्वा देवदेवस्य प्रसादात्तण्डिनस् तथा अश्वमेधसहस्रस्य फलं प्राप्य प्रयत्नतः

त्रिधन्वन या राजाने देवदेवांच्या कृपेने आणि स्वतःच्या प्रयत्नाने, हजार अश्वमेध यज्ञांचे फळ मिळवले.

गाणपत्यं दृढं प्राप्तः सर्वदेवनमस्कृतः आसीत्त्रिधन्वनश्चापि विद्वांस्त्रय्यारुणो नृपः

त्रिधन्वन हा त्रैय्यारुण घराण्यातील विद्वान राजा होता. त्याने गणपतीची निष्ठावान भक्ती मिळवली आणि सर्व देवांनी त्याचा सन्मान केला.

तस्य सत्यव्रतो नाम कुमारो ऽभून्महाबलः तेन भार्या विदर्भस्य हृता हत्वामितौजसम्

त्याला सत्यव्रत नावाचा, अत्यंत बलवान असा मुलगा झाला. त्याने विदर्भाच्या राजाची पत्नी, त्या अत्यंत पराक्रमी राजाला ठार मारून, मिळवली.

पाणिग्रहणमन्त्रेषु निष्ठाम् अप्रापितेष्विह तेनाधर्मेण संयुक्तं राजा त्रय्यारुणो ऽत्यजत्

लग्नाच्या मंत्रांनी विधिपूर्वक विवाह पूर्ण होण्याआधीच, सत्यव्रताने हा अन्याय केला म्हणून त्रैय्यारुण राजाने त्याला घरातून हाकलून दिले.

पितरं सो ऽब्रवीत् त्यक्तः क्व गच्छामीति वै द्विजाः पिता त्वेनमथोवाच श्वपाकैः सह वर्तय

त्यावेळी सत्यव्रताने वडिलांना विचारले, 'आता मी कुठे जाऊ?' तेव्हा वडिलांनी सांगितले, 'तू आता चांडाळांसोबत राहा.'

इत्युक्तः स विचक्राम नगराद्वचनात् पितुः स तु सत्यव्रतो धीमाञ् छ्वपाकावसथान्तिके

वडिलांच्या या शब्दावर सत्यव्रत शहर सोडून गेला आणि तो शहाणा सत्यव्रत चांडाळांच्या वस्तीजवळ राहू लागला.

पित्रा त्यक्तो ऽवसद्वीरः पिता चास्य वनं ययौ सर्वलोकेषु विख्यातस् त्रिशङ्कुरिति वीर्यवान्

वडिलांनी टाकल्यावर तो शूरवीर सत्यव्रत तिथेच राहिला आणि त्याचे वडील वनात गेले. सर्व लोकांमध्ये तो 'त्रिशंकु' या नावाने प्रसिद्ध झाला.

वसिष्ठकोपात्पुण्यात्मा राजा सत्यव्रतः पुरा विश्वामित्रो महातेजा वरं दत्त्वा त्रिशङ्कवे

पूर्वी वसिष्ठ ऋषींच्या रागामुळे पुण्यात्मा सत्यव्रत राजा आणि महातेजस्वी विश्वामित्र ऋषींनी त्रिशंकुला वर दिला.

राज्ये ऽभिषिच्य तं पित्र्ये याजयामास तं मुनिः मिषतां देवतानां च वसिष्ठस्य च कौशिकः

विश्वामित्र ऋषींनी, देवता आणि वसिष्ठ यांच्या उपस्थितीत, त्रिशंकुला त्याच्या वडिलांच्या राज्यात अभिषेक केला आणि यज्ञही घडवून आणला.

सशरीरं तदा तं वै दिवमारोपयद्विभुः तस्य सत्यव्रता नाम भार्या कैकयवंशजा

तेव्हा त्या तेजस्वी ऋषीने त्रिशंकुला देहासह स्वर्गात नेले. सत्यव्रताची पत्नी, कैकय वंशातील, सत्यव्रता नावाची होती.

कुमारं जनयामास हरिश्चन्द्रमकल्मषम् हरिश्चन्द्रस्य च सुतो रोहितो नाम वीर्यवान्

तिने निष्पाप हरिश्चंद्र नावाच्या पुत्राला जन्म दिला. हरिश्चंद्राचा पुत्र वीर रोहित झाला.