लिङ्गपुराणम्

गंभीररोषो गंभीरो गंभीरबलवाहनः न्यग्रोधरूपो न्यग्रोधो विश्वकर्मा च विश्वभुक्

तो गंभीर रागाचा, खोल, बलशाली वाहनाचा, वडाच्या झाडाच्या रूपातील, वडाच आहे, विश्वाचा कर्ता आणि विश्वाचा उपभोग करणारा आहे.

तीक्ष्णोपायश् च हर्यश्वः सहायः कर्मकालवित् विष्णुः प्रसादितो यज्ञः समुद्रो वडवामुखः

तो तीक्ष्ण उपायांचा जाणकार, पिंगट घोड्यांचा स्वामी, सोबती, कर्माचा काळ जाणणारा, प्रसन्न विष्णू, यज्ञ, समुद्र आणि बडवामुखी अग्नी आहे.

हुताशनसहायश् च प्रशान्तात्मा हुताशनः उग्रतेजा महातेजा जयो विजयकालवित्

तो अग्नीचा सोबती, शांत मनाचा, अग्नीस्वरूप, प्रचंड तेजाचा, महान तेजाचा, विजयी आणि विजयाचा काळ जाणणारा आहे.

ज्योतिषामयनं सिद्धिः संधिर्विग्रह एव च खड्गी शङ्खी जटी ज्वाली खचरो द्युचरो बली

तो प्रकाशाचे निवासस्थान, सिद्धी, शांतता आणि संघर्ष आहे; तलवारधारी, शंखधारी, जटाधारी, ज्वालामय, आकाशात फिरणारा आणि बलवान आहे.

वैणवी पणवी कालः कालकण्ठः कटंकटः नक्षत्रविग्रहो भावो निभावः सर्वतोमुखः

तो वीणेचा वादक, ढोल वाजवणारा, काळ, काळा गळा, भयंकर गळा, तारकांचा रूपधारी, अस्तित्व, अनस्तित्व आणि सर्वदिशांनी युक्त आहे.

विमोचनस्तु शरणो हिरण्यकवचोद्भवः मेखलाकृतिरूपश् च जलाचारः स्तुतस् तथा

तो मुक्त करणारा, आश्रयदाता, सुवर्ण कवचधारी, मेखलारूप, पाण्यात वावरणारा आणि स्तुत्य आहे.

वीणी च पणवी ताली नाली कलिकटुस् तथा सर्वतूर्यनिनादी च सर्वव्याप्यपरिग्रहः

तो वीणेचा वादक, ढोल वाजवणारा, ताल वाजवणारा, बासरी वाजवणारा आणि नळी वाजवणारा आहे; सर्व वाद्यांचा निनाद, सर्वव्यापी आणि अलिप्त आहे.

व्यालरूपी बिलावासी गुहावासी तरंगवित् वृक्षः श्रीमालकर्मा च सर्वबन्धविमोचनः

तो सर्पाच्या रूपात आहे, बिलात राहतो, गुहेत वास करतो, लाटांसोबत फिरतो, झाड होतो, शुभ कर्म करतो आणि सर्व बंधनातून मुक्त करणारा आहे.

बन्धनस्तु सुरेन्द्राणां युधि शत्रुविनाशनः सखा प्रवासो दुर्वापः सर्वसाधुनिषेवितः

तो देवांच्या राजांचा युद्धातील बंधन आहे, शत्रूंचा नाश करणारा आहे, मित्र आहे, वनवासात राहणारा आहे, मिळवायला कठीण आहे आणि सर्व सज्जनांनी सेविला जातो.

प्रस्कन्दो ऽप्यविभावश् च तुल्यो यज्ञविभागवित् सर्ववासः सर्वचारी दुर्वासा वासवो मतः

तो प्रस्कंद आहे, अविभाव आहे, सर्वांसाठी समान आहे, यज्ञातील भाग जाणणारा आहे, सर्वत्र वास करणारा आहे, सर्वत्र फिरणारा आहे, सहज मिळत नाही आणि वासव म्हणून ओळखला जातो.

हैमो हेमकरो यज्ञः सर्वधारी धरोत्तमः आकाशो निर्विरूपश् च विवासा उरगः खगः

तो सोन्यासारखा तेजस्वी आहे, सोने निर्माण करणारा आहे, यज्ञ आहे, सर्वांचा आधार आहे, पर्वतांमध्ये श्रेष्ठ आहे, आकाश आहे, निराकार आहे, वनवासात राहणारा आहे, सर्प आहे आणि पक्षी आहे.

भिक्षुश् च भिक्षुरूपी च रौद्ररूपः सुरूपवान् वसुरेताः सुवचस्वी वसुवेगो महाबलः

तो भिक्षुक आहे, भिक्षुकाचे रूप घेतो, रौद्र रूप धारण करतो, तरीही सुंदर आहे, तेजस्वी वीर्य असलेला आहे, मधुर बोलणारा आहे, वाऱ्यासारखा वेगवान आहे आणि अत्यंत बलवान आहे.

मनोवेगो निशाचारः सर्वलोकशुभप्रदः सर्वावासी त्रयीवासी उपदेशकरो धरः

तो मनासारखा वेगवान आहे, रात्री फिरतो, सर्व लोकांना शुभ देतो, सर्वत्र वास करतो, त्रिवेदांत वास करणारा आहे, उपदेश देणारा आहे आणि पृथ्वी आहे.

मुनिरात्मा मुनिर् लोकः सभाग्यश् च सहस्रभुक् पक्षी च पक्षरूपश् च अतिदीप्तो निशाकरः

तो ऋषी आहे, आत्मा आहे, जग आहे, भाग्यवान आहे, हजारो प्रकारे भक्षण करणारा आहे, पक्षी आहे, पक्ष्याचे रूप घेतो, अत्यंत तेजस्वी आहे आणि रात्रीचा निर्माता आहे.

समीरो दमनाकारो ह्य् अर्थो ह्यर्थकरो वशः वासुदेवश् च देवश् च वामदेवश् च वामनः

तो वारा आहे, दमनाकाचे रूप घेतो, संपत्ती आहे, संपत्ती देणारा आहे, संयमी आहे, वासुदेव आहे, देव आहे, वामदेव आहे आणि वामन आहे.

सिद्धियोगापहारी च सिद्धः सर्वार्थसाधकः अक्षुण्णः क्षुण्णरूपश् च वृषणो मृदुर् अव्ययः

तो सिद्धी आणि योग दूर करणारा आहे, सिद्ध आहे, सर्व उद्दिष्ट साधणारा आहे, अखंड आहे, तुटलेल्या रूपातही प्रकटतो, वीर्यवान आहे, सौम्य आहे आणि अविनाशी आहे.

महासेनो विशाखश् च षष्टिभागो गवां पतिः चक्रहस्तस्तु विष्टम्भी मूलस्तम्भन एव च

तो महासेन आहे, विशाख आहे, सहावा भाग आहे, गायींचा स्वामी आहे, चक्रधारी आहे, आधार देणारा आहे आणि मूळ आधार आहे.

ऋतुरृतुकरस्तालो मधुर्मधुकरो वरः वानस्पत्यो वाजसनो नित्यमाश्रमपूजितः

तो ऋतू आहे, ऋतू निर्माण करणारा आहे, ताड आहे, गोड आहे, मध तयार करणारा आहे, श्रेष्ठ आहे, वनातील आहे, बळाचा आसन आहे आणि नेहमी आश्रमात पूजिला जातो.

ब्रह्मचारी लोकचारी सर्वचारी सुचारवित् ईशान ईश्वरः कालो निशाचारी ह्यनेकदृक्

तो ब्रह्मचारी आहे, लोकांत फिरणारा आहे, सर्वत्र फिरणारा आहे, चांगले वर्तन जाणणारा आहे, ईशान आहे, ईश्वर आहे, काळ आहे, रात्री फिरणारा आहे आणि अनेक प्रकारे पाहणारा आहे.

निमित्तस्थो निमित्तं च नन्दिर् नन्दिकरो हरः नन्दीश्वरः सुनन्दी च नन्दनो विषमर्दनः

तो कारणात वास करणारा आहे, स्वतः कारण आहे, नंदी आहे, आनंद देणारा आहे, हरण करणारा आहे, नंदीश्वर आहे, अतिशय आनंदी आहे, नंदन आहे आणि विषाचा नाश करणारा आहे.

भगहारी नियन्ता च कालो लोकपितामहः चतुर्मुखो महालिङ्गश् चारुलिङ्गस्तथैव च

तो भाग्य हरवणारा आहे, नियंत्रक आहे, काळ आहे, जगाचा पितामह आहे, चार मुखांचा आहे, महालिंग आहे आणि सुंदर लिंग आहे.

लिङ्गाध्यक्षः सुराध्यक्षः कालाध्यक्षो युगावहः बीजाध्यक्षो बीजकर्ता अध्यात्मानुगतो बलः

तो लिंगाचा अधीक्षक आहे, देवांचा अधीक्षक आहे, काळाचा अधीक्षक आहे, युग आणणारा आहे, बीजांचा अधीक्षक आहे, बीज निर्माण करणारा आहे आणि आत्म्याचा पाठीराखा बळ आहे.

इतिहासश् च कल्पश् च दमनो जगदीश्वरः दम्भो दम्भकरो दाता वंशो वंशकरः कलिः

तो इतिहास आहे, कल्प आहे, दमन करणारा आहे, जगाचा स्वामी आहे, दंभ आहे, दंभ निर्माण करणारा आहे, दाता आहे, वंश आहे, वंश निर्माण करणारा आहे आणि कलियुग आहे.

लोककर्ता पशुपतिर् महाकर्ता ह्यधोक्षजः अक्षरं परमं ब्रह्म बलवाञ्छुक्त एव च

तो जगाचा कर्ता आहे, पशुपती आहे, महान कर्ता आहे, अदृश्य आहे, अक्षर आहे, परब्रह्म आहे, बलवान आहे आणि विद्वानांनी स्तुती केलेला आहे.

नित्यो ह्यनीशः शुद्धात्मा शुद्धो मानो गतिर्हविः प्रासादस्तु बलो दर्पो दर्पणो हव्य इन्द्रजित्

तो नित्य आहे, कोणाच्याही अधीन नाही, शुद्ध आत्मा आहे, शुद्ध आहे, मन आहे, मार्ग आहे, होम आहे, निवासस्थान आहे, बळ आहे, गर्व आहे, आरसा आहे, हविष्य आहे आणि इंद्राचा विजेता आहे.

वेदकारः सूत्रकारो विद्वांश् च परमर्दनः महामेघनिवासी च महाघोरो वशीकरः

वेदांचे निर्माते, सूत्रांचे रचयिता, अत्यंत विद्वान आणि सर्वांना जिंकणारे, मोठ्या मेघांत वावरणारे, फारच भयंकर आणि मोहिनी घालणारे.

अग्निज्वालो महाज्वालः परिधूम्रावृतो रविः धिषणः शङ्करो नित्यो वर्चस्वी धूम्रलोचनः

अग्नीप्रमाणे तेजस्वी, प्रचंड ज्वाळांनी उजळलेले, धुराने वेढलेले, सूर्यासारखे तेजस्वी, प्रेरणा देणारे, नेहमीच मंगल, सामर्थ्यशाली आणि धुरकट डोळ्यांचे.

नीलस् तथाङ्गलुप्तश् च शोभनो नरविग्रहः स्वस्ति स्वस्तिस्वभावश् च भोगी भोगकरो लघुः

निळ्या रंगाचे, अंग लपवलेले, तेजस्वी, मानवाच्या रूपात, शुभ, स्वभावतःच मंगल, आनंद उपभोगणारे, आनंद देणारे आणि अतिशय चपळ.

उत्सङ्गश् च महाङ्गश् च महागर्भः प्रतापवान् कृष्णवर्णः सुवर्णश् च इन्द्रियः सर्ववर्णिकः

आलिंगन करणारे, मोठ्या अंगाचे, विशाल गर्भाचे, तेजाने भरलेले, काळ्या वर्णाचे, सुवर्णासारखे, इंद्रियांचे स्वामी आणि सर्व रंगांचे.