लिङ्गपुराणम्

उष्णीषी च सुवक्त्रश् च उदग्रो विनतस् तथा दीर्घश् च हरिकेशश् च सुतीर्थः कृष्ण एव च

तो पगडीधारी, सुंदर मुखाचा, उंच, नम्र, दीर्घकाय, पिंगट केसांचा, पवित्र स्थळी वास करणारा आणि काळ्या वर्णाचा आहे.

शृगालरूपः सर्वार्थो मुण्डः सर्वशुभङ्करः सिंहशार्दूलरूपश् च गन्धकारी कपर्द्यपि

तो कोल्ह्याच्या रूपात प्रकटतो, सर्वांचा सार आहे, मुंडित, सर्व शुभ देणारा, सिंह आणि वाघाच्या रूपात, सुगंध देणारा आणि जटाधारी आहे.

ऊर्ध्वरेतोर्ध्वलिङ्गी च ऊर्ध्वशायी नभस्तलः त्रिजटी चीरवासाश् च रुद्रः सेनापतिर् विभुः

तो ऊर्ध्वगामी वीर्याचा, उंच लिंगधारी, वर झोपणारा, आकाशात वावरणारा, तीन जटा असलेला, वल्कल वस्त्रधारी, रुद्र, सैन्याचा प्रमुख आणि सर्वव्यापी आहे.

अहोरात्रं च नक्तं च तिग्ममन्युः सुवर्चसः गजहा दैत्यहा कालो लोकधाता गुणाकरः

तो दिवस-रात्र, रात्रभर जागणारा, प्रखर क्रोधी, तेजस्वी, हत्तींचा संहारक, दैत्यांचा नाश करणारा, काळ, जगाचा आधार आणि गुणांचा सागर आहे.

सिंहशार्दूलरूपाणाम् आर्द्रचर्मांबरंधरः कालयोगी महानादः सर्वावासश्चतुष्पथः

तो सिंह आणि वाघाच्या रूपात येतो, ओले कातडी वस्त्र घालतो, काळाचा स्वामी, महान नाद, सर्वत्र वास करणारा आणि चौकात उपस्थित असतो.

निशाचरः प्रेतचारी सर्वदर्शी महेश्वरः बहुभूतो बहुधनः सर्वसारो ऽमृतेश्वरः

तो रात्री फिरणारा, प्रेतभूमीत भटकणारा, सर्व काही पाहणारा, महेश्वर, अनेक रूपांचा, अत्यंत धनवान, सर्वांचा सार आणि अमृताचा स्वामी आहे.

नृत्यप्रियो नित्यनृत्यो नर्तनः सर्वसाधकः सकार्मुको महाबाहुर् महाघोरो महातपाः

तो नृत्यप्रिय, सदैव नृत्य करणारा, नर्तक, सर्व कार्य साधणारा, धनुर्धारी, महाबाहू, अत्यंत भयंकर आणि महान तपस्वी आहे.

महाशरो महापाशो नित्यो गिरिचरो मतः सहस्रहस्तो विजयो व्यवसायो ह्यनिन्दितः

तो महान बाण, महान फास, शाश्वत, पर्वतात वावरणारा, हजार हातांचा, विजयी, दृढनिश्चयी आणि निर्दोष आहे.

अमर्षणो मर्षणात्मा यज्ञहा कामनाशनः दक्षहा परिचारी च प्रहसो मध्यमस् तथा

तो हट्टी, सहनशील, यज्ञाचा नाश करणारा, कामाचा नाश करणारा, दक्षाचा संहारक, सेवक, हसणारा आणि मध्यम आहे.

तेजो ऽपहारी बलवान् विदितो ऽभ्युदितो बहुः गंभीरघोषो योगात्मा यज्ञहा कामनाशनः

तो तेज हरवणारा, बलवान, प्रसिद्ध, नेहमी प्रकट होणारा, अनेक रूपांचा, गंभीर आवाजाचा, योगी, यज्ञाचा नाश करणारा आणि कामाचा नाश करणारा आहे.

गंभीररोषो गंभीरो गंभीरबलवाहनः न्यग्रोधरूपो न्यग्रोधो विश्वकर्मा च विश्वभुक्

तो गंभीर रागाचा, खोल, बलशाली वाहनाचा, वडाच्या झाडाच्या रूपातील, वडाच आहे, विश्वाचा कर्ता आणि विश्वाचा उपभोग करणारा आहे.

तीक्ष्णोपायश् च हर्यश्वः सहायः कर्मकालवित् विष्णुः प्रसादितो यज्ञः समुद्रो वडवामुखः

तो तीक्ष्ण उपायांचा जाणकार, पिंगट घोड्यांचा स्वामी, सोबती, कर्माचा काळ जाणणारा, प्रसन्न विष्णू, यज्ञ, समुद्र आणि बडवामुखी अग्नी आहे.

हुताशनसहायश् च प्रशान्तात्मा हुताशनः उग्रतेजा महातेजा जयो विजयकालवित्

तो अग्नीचा सोबती, शांत मनाचा, अग्नीस्वरूप, प्रचंड तेजाचा, महान तेजाचा, विजयी आणि विजयाचा काळ जाणणारा आहे.

ज्योतिषामयनं सिद्धिः संधिर्विग्रह एव च खड्गी शङ्खी जटी ज्वाली खचरो द्युचरो बली

तो प्रकाशाचे निवासस्थान, सिद्धी, शांतता आणि संघर्ष आहे; तलवारधारी, शंखधारी, जटाधारी, ज्वालामय, आकाशात फिरणारा आणि बलवान आहे.

वैणवी पणवी कालः कालकण्ठः कटंकटः नक्षत्रविग्रहो भावो निभावः सर्वतोमुखः

तो वीणेचा वादक, ढोल वाजवणारा, काळ, काळा गळा, भयंकर गळा, तारकांचा रूपधारी, अस्तित्व, अनस्तित्व आणि सर्वदिशांनी युक्त आहे.

विमोचनस्तु शरणो हिरण्यकवचोद्भवः मेखलाकृतिरूपश् च जलाचारः स्तुतस् तथा

तो मुक्त करणारा, आश्रयदाता, सुवर्ण कवचधारी, मेखलारूप, पाण्यात वावरणारा आणि स्तुत्य आहे.

वीणी च पणवी ताली नाली कलिकटुस् तथा सर्वतूर्यनिनादी च सर्वव्याप्यपरिग्रहः

तो वीणेचा वादक, ढोल वाजवणारा, ताल वाजवणारा, बासरी वाजवणारा आणि नळी वाजवणारा आहे; सर्व वाद्यांचा निनाद, सर्वव्यापी आणि अलिप्त आहे.

व्यालरूपी बिलावासी गुहावासी तरंगवित् वृक्षः श्रीमालकर्मा च सर्वबन्धविमोचनः

तो सर्पाच्या रूपात आहे, बिलात राहतो, गुहेत वास करतो, लाटांसोबत फिरतो, झाड होतो, शुभ कर्म करतो आणि सर्व बंधनातून मुक्त करणारा आहे.

बन्धनस्तु सुरेन्द्राणां युधि शत्रुविनाशनः सखा प्रवासो दुर्वापः सर्वसाधुनिषेवितः

तो देवांच्या राजांचा युद्धातील बंधन आहे, शत्रूंचा नाश करणारा आहे, मित्र आहे, वनवासात राहणारा आहे, मिळवायला कठीण आहे आणि सर्व सज्जनांनी सेविला जातो.

प्रस्कन्दो ऽप्यविभावश् च तुल्यो यज्ञविभागवित् सर्ववासः सर्वचारी दुर्वासा वासवो मतः

तो प्रस्कंद आहे, अविभाव आहे, सर्वांसाठी समान आहे, यज्ञातील भाग जाणणारा आहे, सर्वत्र वास करणारा आहे, सर्वत्र फिरणारा आहे, सहज मिळत नाही आणि वासव म्हणून ओळखला जातो.

हैमो हेमकरो यज्ञः सर्वधारी धरोत्तमः आकाशो निर्विरूपश् च विवासा उरगः खगः

तो सोन्यासारखा तेजस्वी आहे, सोने निर्माण करणारा आहे, यज्ञ आहे, सर्वांचा आधार आहे, पर्वतांमध्ये श्रेष्ठ आहे, आकाश आहे, निराकार आहे, वनवासात राहणारा आहे, सर्प आहे आणि पक्षी आहे.

भिक्षुश् च भिक्षुरूपी च रौद्ररूपः सुरूपवान् वसुरेताः सुवचस्वी वसुवेगो महाबलः

तो भिक्षुक आहे, भिक्षुकाचे रूप घेतो, रौद्र रूप धारण करतो, तरीही सुंदर आहे, तेजस्वी वीर्य असलेला आहे, मधुर बोलणारा आहे, वाऱ्यासारखा वेगवान आहे आणि अत्यंत बलवान आहे.

मनोवेगो निशाचारः सर्वलोकशुभप्रदः सर्वावासी त्रयीवासी उपदेशकरो धरः

तो मनासारखा वेगवान आहे, रात्री फिरतो, सर्व लोकांना शुभ देतो, सर्वत्र वास करतो, त्रिवेदांत वास करणारा आहे, उपदेश देणारा आहे आणि पृथ्वी आहे.

मुनिरात्मा मुनिर् लोकः सभाग्यश् च सहस्रभुक् पक्षी च पक्षरूपश् च अतिदीप्तो निशाकरः

तो ऋषी आहे, आत्मा आहे, जग आहे, भाग्यवान आहे, हजारो प्रकारे भक्षण करणारा आहे, पक्षी आहे, पक्ष्याचे रूप घेतो, अत्यंत तेजस्वी आहे आणि रात्रीचा निर्माता आहे.

समीरो दमनाकारो ह्य् अर्थो ह्यर्थकरो वशः वासुदेवश् च देवश् च वामदेवश् च वामनः

तो वारा आहे, दमनाकाचे रूप घेतो, संपत्ती आहे, संपत्ती देणारा आहे, संयमी आहे, वासुदेव आहे, देव आहे, वामदेव आहे आणि वामन आहे.

सिद्धियोगापहारी च सिद्धः सर्वार्थसाधकः अक्षुण्णः क्षुण्णरूपश् च वृषणो मृदुर् अव्ययः

तो सिद्धी आणि योग दूर करणारा आहे, सिद्ध आहे, सर्व उद्दिष्ट साधणारा आहे, अखंड आहे, तुटलेल्या रूपातही प्रकटतो, वीर्यवान आहे, सौम्य आहे आणि अविनाशी आहे.

महासेनो विशाखश् च षष्टिभागो गवां पतिः चक्रहस्तस्तु विष्टम्भी मूलस्तम्भन एव च

तो महासेन आहे, विशाख आहे, सहावा भाग आहे, गायींचा स्वामी आहे, चक्रधारी आहे, आधार देणारा आहे आणि मूळ आधार आहे.

ऋतुरृतुकरस्तालो मधुर्मधुकरो वरः वानस्पत्यो वाजसनो नित्यमाश्रमपूजितः

तो ऋतू आहे, ऋतू निर्माण करणारा आहे, ताड आहे, गोड आहे, मध तयार करणारा आहे, श्रेष्ठ आहे, वनातील आहे, बळाचा आसन आहे आणि नेहमी आश्रमात पूजिला जातो.

ब्रह्मचारी लोकचारी सर्वचारी सुचारवित् ईशान ईश्वरः कालो निशाचारी ह्यनेकदृक्

तो ब्रह्मचारी आहे, लोकांत फिरणारा आहे, सर्वत्र फिरणारा आहे, चांगले वर्तन जाणणारा आहे, ईशान आहे, ईश्वर आहे, काळ आहे, रात्री फिरणारा आहे आणि अनेक प्रकारे पाहणारा आहे.