लिङ्गपुराणम्

धनहीनश् च धर्मात्मा दृष्टवान् ब्रह्मणः सुतम् तण्डिसंज्ञं द्विजं तस्माल् लब्धवान्द्विजसत्तमाः

धन नसतानाही तो धर्मात्मा होता. त्याने ब्रह्माचा पुत्र, टंडि नावाचा ब्राह्मण पाहिला. त्याच्याकडून, हे द्विजश्रेष्ठ, त्याला हवे ते मिळाले.

नाम्नां सहस्रं रुद्रस्य ब्रह्मणा कथितं पुरा तेन नाम्नां सहस्रेण स्तुत्वा तण्डिर्महेश्वरम्

पूर्वी ब्रह्मदेवांनी रुद्राच्या हजार नावांची महती सांगितली होती. त्या हजार नावांनी तांडिन यांनी महादेवाची स्तुती केली.

लब्धवान्गाणपत्यं च ब्रह्मयोनिर्द्विजोत्तमः ततस्तस्मान्नृपो लब्ध्वा तण्डिना कथितं पुरा

ब्रह्मदेवापासून उत्पन्न झालेल्या श्रेष्ठ ब्राह्मणाने गणाधिपत्य मिळवले; त्यानंतर त्या तांडिनकडून राजा पूर्वी सांगितलेली गोष्ट मिळवतो.

नाम्नां सहस्रं जप्त्वा वै गाणपत्यमवाप्तवान् नाम्नां सहस्रं रुद्रस्य ताण्डिना ब्रह्मयोनिना

हजार नावांचा जप करून त्याने गणाधिपत्य मिळवले; रुद्राची ही हजार नावे ब्रह्मदेवापासून जन्मलेल्या तांडिन यांनी सांगितली.

कथितं सर्ववेदार्थसंचयं सूत सुव्रत नाम्नां सहस्रं विप्राणां वक्तुम् अर्हसि शोभनम्

सुव्रत सूत, सर्व वेदांचा अर्थ सांगितला गेला आहे; आता तू ब्राह्मणांना ही शुभ हजार नावे सांग.

सर्वभूतात्मभूतस्य हरस्यामिततेजसः अष्टोत्तरसहस्रं तु नाम्नां शृणुत सुव्रताः

सर्व प्राण्यांचा आत्मा असलेल्या, अपार तेज असलेल्या हराच्या हजार आठ नावे ऐका, हे सुव्रतजन.

यज्जप्त्वा तु मुनिश्रेष्ठा गाणपत्यमवाप्तवान् ॐ स्थिरः स्थाणुः प्रभुर्भानुः प्रवरो वरदो वरः

हे श्रेष्ठ मुनींनो, ज्यांनी या नावांचा जप केला, त्यांनी गणाधिपत्य मिळवले: ॐ! स्थिर, अचल, प्रभू, तेजस्वी, श्रेष्ठ, वर देणारा, उत्तम.

सर्वात्मा सर्वविख्यातः सर्वः सर्वकरो भवः जटी दण्डी शिखण्डी च सर्वगः सर्वभावनः

सर्वांचा आत्मा, सर्वत्र प्रसिद्ध, सर्वव्यापी, सर्वकर्म करणारा, भव; जटाधारी, दंडधारी, शिखाधारी, सर्वत्र असणारा, सर्वांचा पालन करणारा.

हरिश् च हरिणाक्षश् च सर्वभूतहरः स्मृतः प्रवृत्तिश् च निवृत्तिश् च शान्तात्मा शाश्वतो ध्रुवः

हरि, हरिणासारखे डोळे असलेला, सर्व प्राण्यांचा संहार करणारा म्हणून स्मरणात; प्रवृत्ती आणि निवृत्ती, शांत आत्मा, शाश्वत, अचल.

श्मशानवासी भगवान् खचरो गोचरो ऽर्दनः अभिवाद्यो महाकर्मा तपस्वी भूतधारणः

श्मशानवासी, भगवंत, आकाशात संचार करणारा, पृथ्वीवर फिरणारा, संहारक; वंदनीय, महान कर्म करणारा, तपस्वी, प्राण्यांचा आधार.

उन्मत्तवेषः प्रच्छन्नः सर्वलोकः प्रजापतिः महारूपो महाकायः सर्वरूपो महायशाः

वेड्यासारखा वेश धारण करणारा, लपलेला, सर्व लोकांचा, प्रजापती; महान रूपाचा, विशाल शरीराचा, सर्व रूपांचा, मोठ्या कीर्तीचा.

महात्मा सर्वभूतश् च विरूपो वामनो नरः लोकपालो ऽन्तर्हितात्मा प्रसादो ऽभयदो विभुः

महान आत्मा, सर्व प्राण्यांत असणारा, वेगळ्या रूपांचा, बुटका, मानव; लोकांचा रक्षक, लपलेला आत्मा, प्रसन्न, अभय देणारा, सर्वव्यापी.

पवित्रश् च महांश्चैव नियतो नियताश्रयः स्वयंभूः सर्वकर्मा च आदिरादिकरो निधिः

पवित्र, महान, संयमी, संयमितांचा आधार, स्वयंभू, सर्वकर्म करणारा, प्रारंभ, आदि करणारा, निधी.

सहस्राक्षो विशालाक्षः सोमो नक्षत्रसाधकः चन्द्रः सूर्यः शनिः केतुर् ग्रहो ग्रहपतिर्मतः

हजार डोळ्यांचा, विशाल डोळ्यांचा, सोम, नक्षत्रांचा साधक; चंद्र, सूर्य, शनि, केतु, ग्रह, ग्रहांचा अधिपती म्हणून मानला गेलेला.

राजा राज्योदयः कर्ता मृगबाणार्पणो घनः महातपा दीर्घतपा अदृश्यो धनसाधकः

राजा, राज्याचा उदय करणारा, कर्ता, मृगावर बाण सोडणारा, मेघ; महान तपस्वी, दीर्घ काळ तप करणारा, अदृश्य, धन देणारा.

संवत्सरः कृतीमन्त्रः प्राणायामः परंतपः योगी योगो महाबीजो महारतो महाबलः

संवत्सर, पुण्य मंत्रांचा धनी, प्राणायाम, पराक्रमी तपस्वी; योगी, योग, महान बीज, महान रथ, महान बल.

सुवर्णरेताः सर्वज्ञः सुबीजो वृषवाहनः दशबाहुस्त्वनिमिषो नीलकण्ठ उमापतिः

सुवर्ण बीज असलेला, सर्वज्ञ, उत्तम बीज असलेला, वृषध्वज; दहा हातांचा, न पापण्या हलवणारा, नीलकंठ, उमापती.

विश्वरूपः स्वयंश्रेष्ठो बलवीरो बलाग्रणीः गणकर्ता गणपतिर् दिग्वासाः काम्य एव च

विश्वरूप, स्वतः श्रेष्ठ, बलवान वीर, बलात अग्रगण्य; गणांचा कर्ता, गणांचा अधिपती, दिशांना वस्त्र मानणारा, सर्वांना प्रिय.

मन्त्रवित्परमो मन्त्रः सर्वभावकरो हरः कमण्डलुधरो धन्वी बाणहस्तः कपालवान्

मंत्र जाणणारा, श्रेष्ठ मंत्र, सर्वांचा सर्जक, हर; कमंडलू धारण करणारा, धनुर्धारी, बाण हातात असलेला, कवटी धारण करणारा.

शरी शतघ्नी खड्गी च पट्टिशी चायुधी महान् अजश् च मृगरूपश् च तेजस्तेजस्करो विधिः

तो शतधार अस्त्र, तलवार, भाला आणि अनेक शस्त्रांनी सज्ज आहे; तो महान, अजन्मा, हरिणाच्या रूपातील, तेजाचा स्रोत आणि सृष्टीकर्ता आहे.

उष्णीषी च सुवक्त्रश् च उदग्रो विनतस् तथा दीर्घश् च हरिकेशश् च सुतीर्थः कृष्ण एव च

तो पगडीधारी, सुंदर मुखाचा, उंच, नम्र, दीर्घकाय, पिंगट केसांचा, पवित्र स्थळी वास करणारा आणि काळ्या वर्णाचा आहे.

शृगालरूपः सर्वार्थो मुण्डः सर्वशुभङ्करः सिंहशार्दूलरूपश् च गन्धकारी कपर्द्यपि

तो कोल्ह्याच्या रूपात प्रकटतो, सर्वांचा सार आहे, मुंडित, सर्व शुभ देणारा, सिंह आणि वाघाच्या रूपात, सुगंध देणारा आणि जटाधारी आहे.

ऊर्ध्वरेतोर्ध्वलिङ्गी च ऊर्ध्वशायी नभस्तलः त्रिजटी चीरवासाश् च रुद्रः सेनापतिर् विभुः

तो ऊर्ध्वगामी वीर्याचा, उंच लिंगधारी, वर झोपणारा, आकाशात वावरणारा, तीन जटा असलेला, वल्कल वस्त्रधारी, रुद्र, सैन्याचा प्रमुख आणि सर्वव्यापी आहे.

अहोरात्रं च नक्तं च तिग्ममन्युः सुवर्चसः गजहा दैत्यहा कालो लोकधाता गुणाकरः

तो दिवस-रात्र, रात्रभर जागणारा, प्रखर क्रोधी, तेजस्वी, हत्तींचा संहारक, दैत्यांचा नाश करणारा, काळ, जगाचा आधार आणि गुणांचा सागर आहे.

सिंहशार्दूलरूपाणाम् आर्द्रचर्मांबरंधरः कालयोगी महानादः सर्वावासश्चतुष्पथः

तो सिंह आणि वाघाच्या रूपात येतो, ओले कातडी वस्त्र घालतो, काळाचा स्वामी, महान नाद, सर्वत्र वास करणारा आणि चौकात उपस्थित असतो.

निशाचरः प्रेतचारी सर्वदर्शी महेश्वरः बहुभूतो बहुधनः सर्वसारो ऽमृतेश्वरः

तो रात्री फिरणारा, प्रेतभूमीत भटकणारा, सर्व काही पाहणारा, महेश्वर, अनेक रूपांचा, अत्यंत धनवान, सर्वांचा सार आणि अमृताचा स्वामी आहे.

नृत्यप्रियो नित्यनृत्यो नर्तनः सर्वसाधकः सकार्मुको महाबाहुर् महाघोरो महातपाः

तो नृत्यप्रिय, सदैव नृत्य करणारा, नर्तक, सर्व कार्य साधणारा, धनुर्धारी, महाबाहू, अत्यंत भयंकर आणि महान तपस्वी आहे.

महाशरो महापाशो नित्यो गिरिचरो मतः सहस्रहस्तो विजयो व्यवसायो ह्यनिन्दितः

तो महान बाण, महान फास, शाश्वत, पर्वतात वावरणारा, हजार हातांचा, विजयी, दृढनिश्चयी आणि निर्दोष आहे.

अमर्षणो मर्षणात्मा यज्ञहा कामनाशनः दक्षहा परिचारी च प्रहसो मध्यमस् तथा

तो हट्टी, सहनशील, यज्ञाचा नाश करणारा, कामाचा नाश करणारा, दक्षाचा संहारक, सेवक, हसणारा आणि मध्यम आहे.