लिङ्गपुराणम्

इक्ष्वाकुर् नभगश् चैव धृष्णुः शर्यातिरेव च नरिष्यन्तश् च वै धीमान् नाभागो ऽरिष्ट एव च

इक्ष्वाकू, नभग, धृष्णु, शर्याति, बुद्धिमान नरिष्यंत, नभाग, अरिष्ट,

करूषश् च पृषध्रश् च नवैते मानवाः स्मृताः इला ज्येष्ठा वरिष्ठा च पुंस्त्वं प्राप च या पुरा

करूष आणि पृषध्र — हे नऊजण मनुचे पुत्र म्हणून ओळखले जातात. त्यांची मोठी आणि श्रेष्ठ मुलगी इला, पूर्वी पुरुषत्व प्राप्त करून होती.

सुद्युम्न इति विख्याता पुंस्त्वं प्राप्ता त्विला पुरा मित्रावरुणयोस्त्वत्र प्रसादान्मुनिपुङ्गवाः

ती इला, पुरुषत्व मिळवून, 'सुद्युम्न' म्हणून प्रसिद्ध झाली. हे ऋषिश्रेष्ठ, तिला मित्र आणि वरुण यांच्या कृपेने हे लाभले.

पुनः शरवणं प्राप्य स्त्रीत्वं प्राप्तो भवाज्ञया सुद्युम्नो मानवः श्रीमान् सोमवंशप्रवृद्धये

पुन्हा एकदा शरवणात गेल्यावर, सुद्युम्न, मनुचा तेजस्वी पुत्र, शिवाच्या आज्ञेने, सोमवंश वाढावा म्हणून स्त्री झाली.

इक्ष्वाकोरश्वमेधेन इला किंपुरुषो ऽभवत् इला किंपुरुषत्वे च सुद्युम्न इति चोच्यते

इक्ष्वाकूच्या अश्वमेधामुळे इला किम्पुरुष झाली; आणि त्या अवस्थेत तिला सुद्युम्न असेही म्हणतात.

मासमेकं पुमान्वीरः स्त्रीत्वं मासमभूत्पुनः इला बुधस्य भवनं सोमपुत्रस्य चाश्रिता

एक महिना ती वीर पुरुष होती; दुसऱ्या महिन्यात पुन्हा स्त्री झाली. इला, सोमपुत्र बुधाच्या घरी राहू लागली.

बुधेनान्तरमासाद्य मैथुनाय प्रवर्तिता सोमपुत्राद्बुधाच्चापि ऐलो जज्ञे पुरूरवाः

बुधाच्या सान्निध्यात गेल्यावर, तिने त्याच्याशी संबंध ठेवला; आणि सोमपुत्र बुधापासून 'ऐल' म्हणून प्रसिद्ध पुरूरवा जन्माला आला.

सोमवंशाग्रजो धीमान् भवभक्तः प्रतापवान् इक्ष्वाकोर्वंशविस्तारं पश्चाद्वक्ष्ये तपोधनाः

पुरूरवा हा शहाणा, शिवभक्त आणि तेजस्वी, सोमवंशाचा प्रमुख होता. हे तपस्वींनो, पुढे मी इक्ष्वाकूच्या वंशाचा विस्तार सांगीन.

पुत्रत्रयमभूत्तस्य सुद्युम्नस्य द्विजोत्तमाः उत्कलश् च गयश्चैव विनताश्वस्तथैव च

त्या सुद्युम्नाचे, द्विजश्रेष्ठांनो, उत्कल, गया आणि विनताश्व — अशी तीन मुले होती.

उत्कलस्योत्कलं राष्ट्रं विनताश्वस्य पश्चिमम् गया गयस्य चाख्याता पुरी परमशोभना

उत्कलाचा प्रदेश उत्कल म्हणून ओळखला जातो; विनताश्वाचा पश्चिमेकडील प्रदेश होता; आणि गयाची नगरी, गया, अतिशय सुंदर होती.

सुराणां संस्थितिर्यस्यां पितॄणां च सदा स्थितिः इक्ष्वाकुज्येष्ठदायादो मध्यदेशम् अवाप्तवान्

त्या नगरीत देवांची सभा आणि पितरांचे नेहमीचे निवासस्थान आहे. इक्ष्वाकूचा ज्येष्ठ वारसदार मध्यदेश मिळवतो.

कन्याभावाच्च सुद्युम्नो नैव भागमवाप्तवान् वसिष्ठवचनात् त्वासीत् प्रतिष्ठाने महाद्युतिः

सुद्युम्नाला कन्या नसल्यामुळे त्याला भाग मिळाला नाही; पण वसिष्ठांच्या सांगण्यावरून, तो तेजस्वी सुद्युम्न प्रतिष्ठानात राहिला.

प्रतिष्ठा धर्मराजस्य सुद्युम्नस्य महात्मनः तत्पुरूरवसे प्रादाद् राज्यं प्राप्य महायशाः

प्रतिष्ठान हे धर्मराज सुद्युम्नाचे राज्य होते. मोठ्या कीर्तीने राज्य मिळवून, त्याने ते पुरूरवासाला दिले.

मानवेयो महाभागः स्त्रीपुंसोर्लक्षणान्वितः इक्ष्वाकोरभवद्वीरो विकुक्षिर्धर्मवित्तमः

इक्ष्वाकूला एक तेजस्वी पुत्र जन्मला, त्याचं नाव विकुक्षी होतं. तो स्त्री आणि पुरुष या दोन्हींच्या गुणांनी युक्त होता आणि अत्यंत धर्मज्ञ व पराक्रमी होता.

ज्येष्ठः पुत्रशतस्यासीद् दश पञ्च च तत्सुताः अभूज्ज्येष्ठः ककुत्स्थश् च ककुत्स्थात्तु सुयोधनः

तो शंभर पुत्रांमध्ये ज्येष्ठ होता. त्याचे स्वतःचे पंधरा आणि दहा, असे एकूण पंचवीस पुत्र होते. त्यातला ज्येष्ठ पुत्र ककुत्स्थ होता, आणि ककुत्स्थापासून सुयोधनाचा जन्म झाला.

ततः पृथुर्मुनिश्रेष्ठा विश्वकः पार्थिवस् तथा विश्वकस्यार्द्रको धीमान् युवनाश्वस्तु तत्सुतः

यानंतर श्रेष्ठ ऋषी पृथु आणि राजा विश्वक यांचा जन्म झाला. विश्वकाचा बुद्धिमान पुत्र आर्द्रक, आणि त्याचा पुत्र युवनाश्व झाला.

शाबस्तिश् च महातेजा वंशकस्तु ततो ऽभवत् निर्मिता येन शाबस्ती गौडदेशे द्विजोत्तमाः

महातेजस्वी शाबस्ति आणि मग वंशक यांचा जन्म झाला. वंशकाने गौड देशात शाबस्ति लोकांची स्थापना केली, हे द्विजश्रेष्ठ.

वंशाच्च बृहदश्वो ऽभूत् कुवलाश्वस्तु तत्सुतः धुन्धुमारत्वमापन्नो धुन्धुं हत्वा महाबलम्

वंशकापासून बृहदश्वाचा जन्म झाला आणि त्याचा पुत्र कुबलाश्व होता. कुबलाश्वाने बलाढ्य धुंधू राक्षसाचा वध केला आणि त्याला धुंधुमार हे नाव मिळाले.

धुन्धुमारस्य तनयास् त्रयस्त्रैलोक्यविश्रुताः दृढाश्वश्चैव चण्डाश्वः कपिलाश्वश् च ते स्मृताः

धुंधुमाराचे तीन पुत्र होते, जे तिन्ही लोकांत प्रसिद्ध आहेत: दृढाश्व, चंडाश्व आणि कपिलाश्व. हे तिघेही स्मरणात आहेत.

दृढाश्वस्य प्रमोदस्तु हर्यश्वस्तस्य वै सुतः हर्यश्वस्य निकुम्भस्तु संहताश्वस्तु तत्सुतः

दृढाश्वाचा पुत्र प्रमोद, प्रमोदाचा पुत्र हर्यश्व, हर्यश्वाचा पुत्र निकुंभ, आणि निकुंभाचा पुत्र संहताश्व होता.

कृशाश्वो ऽथ रणाश्वश् च संहताश्वात्मजावुभौ युवनाश्वो रणाश्वस्य मान्धाता तस्य वै सुतः

संहताश्वाचे दोन पुत्र झाले: कृशाश्व आणि रणाश्व. रणाश्वाचा पुत्र युवनाश्व, आणि युवनाश्वाचा पुत्र मांधाता झाला.

मान्धातुः पुरुकुत्सो ऽभूद् अम्बरीषश् च वीर्यवान् मुचुकुन्दश् च पुण्यात्मा त्रयस्त्रैलोक्यविश्रुताः

मांधातृपासून पुरुकुत्स, बलवान अंबरिष आणि पुण्यात्मा मुचुकुंद हे तिघे पुत्र झाले. हे तिन्ही लोकांत प्रसिद्ध आहेत.

अंबरीषस्य दायादो युवनाश्वो ऽपरः स्मृतः हरितो युवनाश्वस्य हरितास्तु यतः स्मृताः

अंबरिषाचा वारसदार दुसरा युवनाश्व म्हणून ओळखला जातो. युवनाश्वापासून हरिताचा जन्म झाला, आणि त्याच्यापासून हरित वंश प्रसिद्ध झाला.

एते ह्यङ्गिरसः पक्षे क्षत्रोपेता द्विजातयः पुरुकुत्सस्य दायादस् त्रसद्दस्युर् महायशाः

हे सर्व अंगिरसांच्या वंशातले असून क्षत्रियत्व प्राप्त करून द्विज झाले. पुरुकुत्साचा वारसदार त्रसद्दस्यु, जो मोठ्या कीर्तीचा होता.

नर्मदायां समुत्पन्नः सम्भूतिस्तस्य चात्मजः विष्णुवृद्धः सुतस्तस्य विष्णुवृद्धा यतः स्मृताः

नर्मदा नदीच्या काठी संभूतीचा जन्म झाला, आणि त्याचा पुत्र विष्णुवृद्ध. विष्णुवृद्धापासून विष्णुवृद्ध वंश प्रसिद्ध झाला.

एते ह्यङ्गिरसः पक्षे क्षत्रोपेताः समाश्रिताः सम्भूतिरपरं पुत्रम् अनरण्यमजीजनत्

हे सर्व अंगिरसांच्या वंशात असून क्षत्रियत्व स्वीकारले. संभूतीने आणखी एक पुत्र अनरण्य उत्पन्न केला.

रावणेन हतो यो ऽसौ त्रैलोक्यविजये द्विजाः बृहदश्वो ऽनरण्यस्य हर्यश्वस्तस्य चात्मजः

त्रैलोक्य विजयात रावणाने ज्याचा वध केला तो अनरण्य होता, हे द्विजश्रेष्ठ. अनरण्याचा पुत्र बृहदश्व, आणि त्याचा पुत्र हर्यश्व.

हर्यश्वात्तु दृषद्वत्यां जज्ञे वसुमना नृपः तस्य पुत्रो ऽभवद्राजा त्रिधन्वा भवभावितः

हर्यश्वापासून दृढद्वती नदीच्या काठी वसुमना राजा जन्मला. त्याचा पुत्र त्रिधन्वा, जो भगवंताच्या कृपेने प्रेरित होता.

प्रसादाद् ब्रह्मसूनोर् वै तण्डिनः प्राप्य शिष्यताम् अश्वमेधसहस्रस्य फलं प्राप्य तदाज्ञया

ब्रह्माचा पुत्र टंडिन यांच्या कृपेने, त्याचा शिष्य होऊन, त्याने टंडिन यांच्या आज्ञेने हजार अश्वमेध यज्ञांचे फळ प्राप्त केले.