लिङ्गपुराणम्

दृष्ट्वा तामबलां प्राह मङ्गलाभरणैर् विना आसीनामाकुलां साध्वीं बाष्पपर्याकुलेक्षणाम्

ती तरुणी, शुभ अलंकारांशिवाय, व्याकुळ, सद्गुणी आणि अश्रूंनी भरलेल्या डोळ्यांनी बसलेली पाहून, त्याने तिला विचारले.

अम्ब मङ्गलविभूषणैर् विना देहयष्टिरनघे न शोभते वक्तुमर्हसि तवाद्य कारणं चन्द्रबिंबरहितेव शर्वरी

"आई, शुभ अलंकारांशिवाय तुझे निष्पाप शरीर शोभत नाही. आज तू मला कारण सांग, जशी चंद्रांशिवाय रात्र काळी दिसते."

मातर्मातः कथं त्यक्त्वा मङ्गलाभरणानि वै आसीना भर्तृहीनेव वक्तुमर्हसि शोभने

"आई, तू शुभ अलंकार का काढून ठेवलीस आणि अशी बसली आहेस, जणू पतीविरहित झाली आहेस? हे सुंदर स्त्री, तू मला कारण सांग."

अदृश्यन्ती तदा वाक्यं श्रुत्वा तस्य सुतस्य सा न किंचिद् अब्रवीत् पुत्रं शुभं वा यदि वेतरत्

मग अदृश्यंतीने आपल्या मुलाच्या शब्दांवर काहीच उत्तर दिलं नाही, शुभ असो वा अशुभ, काहीही बोलली नाही.

अदृश्यन्तीं पुनः प्राह शाक्तेयो भगवान्मम मातः कुत्र महातेजाः पिता वद वदेति ताम्

तेव्हा शक्तीचा तेजस्वी मुलगा पुन्हा अदृश्यंतीला म्हणाला, "आई, सांग ना, माझे बलवान वडील कुठे आहेत? सांग, सांग!"

श्रुत्वा रुरोद सा वाक्यं पुत्रस्यातीव विह्वला भक्षितो रक्षसा तातस् तवेति निपपात च

मुलाचं बोलणं ऐकून ती फारच व्याकुळ झाली, रडू लागली आणि म्हणाली, "तुझ्या वडिलांना राक्षसाने खाल्लं," असं सांगून ती खाली कोसळली.

श्रुत्वा वसिष्ठो ऽपि पपात भूमौ पौत्रस्य वाक्यं स रुदन्दयालुः अरुन्धती चाश्रमवासिनस्तदा मुनेर्वसिष्ठस्य मुनीश्वराश् च

नातवाचं बोलणं ऐकून वसिष्ठही जमिनीवर पडले, दयाळूपणाने रडू लागले; अरुंधती, आश्रमातले ऋषी आणि इतर महान मुनी सुद्धा तसेच झाले.

भक्षितो रक्षसा मातुः पिता तव मुखादिति श्रुत्वा पराशरो धीमान् प्राह चास्राविलेक्षणः

आईच्या तोंडून वडिलांना राक्षसाने खाल्लं असं ऐकून, हुशार पराशराच्या डोळ्यांतून अश्रू आले आणि तो बोलू लागला.

अभ्यर्च्य देवदेवेशं त्रैलोक्यं सचराचरम् क्षणेन मातः पितरं दर्शयामीति मे मतिः

"आई, मी देवांचा देव, तीनही लोकांचा स्वामी याची पूजा करून, क्षणात तुला आपले वडील दाखवीन, असं माझं ठरवलं आहे."

सा निशम्य वचनं तदा शुभं सस्मिता तनयमाह विस्मिता तथ्यम् एतदिति तं निरीक्ष्य सा पुत्र पुत्र भवमर्चयेति च

ती शुभ शब्द ऐकून, आश्चर्याने हसली आणि मुलाकडे पाहून म्हणाली, "हे खरंच आहे," आणि पुढे म्हणाली, "मुला, मुला, पूजा कर."

ज्ञात्वा शक्तिसुतस्यास्य संकल्पं मुनिपुङ्गवः वसिष्ठो भगवान्प्राह पौत्रं धीमान् घृणानिधिः

शक्तीच्या मुलाचा निश्चय कळून, ऋषीश्रेष्ठ वसिष्ठ, हे परमपूज्य, बुद्धिमान आणि दयाळू, आपल्या नातवाला म्हणाले.

स्थाने पौत्र मुनिश्रेष्ठ संकल्पस्तव सुव्रत तथापि शृणु लोकस्य क्षयं कर्तुं न चार्हसि

"नातवा, ऋषीमधील श्रेष्ठ, तुझा निश्चय योग्य आहे, तू खरोखरच पुण्यवान आहेस; पण ऐक, जगाचा नाश करू नकोस."

राक्षसानामभावाय कुरु सर्वेश्वरार्चनम् त्रैलोक्यं शृणु शाक्तेय अपराध्यति किं तव

"राक्षसांचा नाश व्हावा म्हणून सर्वांच्या स्वामीची पूजा कर; ऐक, शक्तीपुत्रा, तीनही लोकांचा नाश झाला तरी त्यात तुझा काय दोष?"

ततस्तस्य वसिष्ठस्य नियोगाच्छक्तिनन्दनः राक्षसानामभावाय मतिं चक्रे महामतिः

मग वसिष्ठांच्या आज्ञेने, शक्तीचा बुद्धिमान मुलगा राक्षसांचा नाश करण्याचा निश्चय केला.

अदृश्यन्तीं वसिष्ठं च प्रणम्यारुन्धतीं ततः कृत्वैकलिङ्गं क्षणिकं पांसुना मुनिसन्निधौ

मग त्याने अदृश्यंती, वसिष्ठ आणि अरुंधती यांना वंदन करून, ऋषींच्या उपस्थितीत वाळूने एक तात्पुरते लिंग तयार केले.

सम्पूज्य शिवसूक्तेन त्र्यंबकेन शुभेन च जप्त्वा त्वरितरुद्रं च शिवसंकल्पमेव च

त्याने शुभ शिवसूक्त, त्र्यंबक मंत्र, त्वरित रुद्र आणि शिवसंकल्प यांचा जप करून त्या लिंगाची विधिपूर्वक पूजा केली.

नीलरुद्रं च शाक्तेयस् तथा रुद्रं च शोभनम् वामीयं पवमानं च पञ्चब्रह्म तथैव च

शक्तीपुत्राने नीलरुद्र, सुंदर रुद्र, वामीय, पवमान आणि पंचब्रह्म यांचा सुद्धा जप केला.

होतारं लिङ्गसूक्तं च अथर्वशिर एव च अष्टाङ्गमर्घ्यं रुद्राय दत्त्वाभ्यर्च्य यथाविधि

त्याने होतार, लिंगसूक्त, अथर्वशीर्ष आणि अष्टांग अर्घ्य रुद्राला अर्पण करून, योग्य पद्धतीने पूजा केली.

भगवन्रक्षसा रुद्र भक्षितो रुधिरेण वै पिता मम महातेजा भ्रातृभिः सह शङ्कर

"भगवंत रुद्र, माझ्या बलवान वडिलांना राक्षसाने त्यांच्या भावांसह आणि रक्तासह खाल्लं, हे शंकरा."

द्रष्टुमिच्छामि भगवन् पितरं भ्रातृभिः सह एवं विज्ञापयांल्लिङ्गं प्रणिपत्य मुहुर्मुहुः

"भगवंत, मला माझे वडील त्यांच्या भावांसह पाहायचे आहेत," असं म्हणून तो पुन्हा पुन्हा लिंगाला वंदन करून विनंती करू लागला.

हा रुद्र रुद्र रुद्रेति रुरोद निपपात च तं दृष्ट्वा भगवान्रुद्रो देवीमाह च शङ्करः

"हाय रुद्र, रुद्र, रुद्र!" असं ओरडत तो रडू लागला आणि खाली पडला; हे पाहून भगवान रुद्र, शंकर, देवीला म्हणाले.

पश्य बालं महाभागे बाष्पपर्याकुलेक्षणम् ममानुस्मरणे युक्तं मदाराधनतत्परम्

हे महाभाग्यवती, त्या मुलाकडे बघ, ज्याच्या डोळ्यांत अश्रू आहेत, तो माझ्या आठवणीत मग्न आहे आणि माझ्या पूजेत मन लावून बसला आहे.

सा च दृष्ट्वा महादेवी पराशरमनिन्दिता दुःखात् संक्लिन्नसर्वाङ्गम् अस्राकुलविलोचनम्

ती महान देवी, निष्कलंक पराशरा, त्याला पाहून दुःखाने सगळ्या अंगांनी थरथरली, तिच्या डोळ्यांतही अश्रू दाटले.

लिङ्गार्चनविधौ सक्तं हर रुद्रेति वादिनम् प्राह भर्तारमीशानं शङ्करं जगतामुमा

त्याला लिंगपूजेत तल्लीन, 'हर, रुद्र' असे म्हणताना पाहून, उमा — शंकराची पत्नी — तिने आपल्या पतीशी, सर्व जगाचा स्वामी शंकराशी बोलली.

ईप्सितं यच्छ सकलं प्रसीद परमेश्वर निशम्य वचनं तस्याः शङ्करः परमेश्वरः

'त्याच्या सर्व इच्छा पूर्ण कर, कृपा कर, हे परमेश्वरा.' असे तिचे शब्द ऐकून, शंकर — परमेश्वर —

भार्यामार्यामुमां प्राह ततो हालाहलाशनः रक्षाम्येनं द्विजं बालं फुल्लेन्दीवरलोचनम्

विष प्राशन करणारा भगवान, आपल्या पुण्यवती पत्नी उमेला म्हणाला, 'मी या द्विज मुलाचे, ज्याचे डोळे उमललेल्या निळ्या कमळासारखे आहेत, रक्षण करीन.'

ददामि दृष्टिं मद्रूपदर्शनक्षम एष वै एवमुक्त्वा गणैर् दिव्यैर् भगवान्नीललोहितः

'मी त्याला माझे रूप पाहण्याची दृष्टी देतो.' असे म्हणून, दिव्य गणांसह नीललोहित भगवंताने—

ब्रह्मेन्द्रविष्णुरुद्राद्यैः संवृतः परमेश्वरः ददौ च दर्शनं तस्मै मुनिपुत्राय धीमते

ब्रह्मा, इंद्र, विष्णु, रुद्र आणि इतरांसह वेढलेला परमेश्वर, त्या बुद्धिमान ऋषिपुत्राला आपले दर्शन दिले.

सो ऽपि दृष्ट्वा महादेवम् आनन्दास्राविलेक्षणः निपपात च हृष्टात्मा पादयोस्तस्य सादरम्

महादेवाचे दर्शन होताच, त्याच्या डोळ्यांत आनंदाश्रू आले, मन अत्यंत आनंदित झाले, आणि तो आदराने त्यांच्या पायांवर पडला.