लिङ्गपुराणम्

ये ब्रह्मवादिनो भूमौ ननृतुर् दिवि देवताः पुष्कराद्याश् च ससृजुः पुष्पवर्षं च खेचराः

जे ब्रह्मज्ञान सांगतात त्यांनी पृथ्वीवर नृत्य केले, देवांनी स्वर्गात नृत्य केले, आणि पुष्करादी आकाशवासी देवांनी फुलांची वृष्टी केली.

पुरेषु राक्षसानां च प्रणादं विषमं द्विजाः आश्रमस्थाश् च मुनयः समूहुर्हर्षसंततिम्

राक्षसांच्या नगरात द्विजांनी मोठा गोंधळ केला, आणि आश्रमात राहणाऱ्या ऋषींना आनंदाची लाट उमटली.

अवतीर्णो यथा ह्यण्डाद् भानुः सो ऽपि पराशरः अदृश्यन्त्याश्चतुर्वक्त्रो मेघजालाद्दिवाकरः

जसा सूर्य अंड्यातून प्रकटतो, तसा पराशर प्रकट झाला, जसा चारमुखी ब्रह्मा मेघातून, किंवा सूर्य आकाशातून प्रकटतो.

सुखं च दुःखमभवद् अदृश्यन्त्यास्तथा द्विजाः दृष्ट्वा पुत्रं पतिं स्मृत्वा अरुन्धत्या मुनेस्तथा

ती अदृश्य स्त्रीला, आपल्या पुत्राला पाहून आणि पतीची आठवण येऊन, अरुंधतीप्रमाणेच सुखदुःख दोन्ही वाटले.

दृष्ट्वा च तनयं बाला पराशरमतिद्युतिम् ललाप विह्वला बाला सन्नकण्ठी पपात च

पराशरासारखा तेजस्वी पुत्र पाहून ती तरुणी गहिवरली, तिचा कंठ दाटला, आणि ती रडत खाली कोसळली.

सा पराशरमहो महामतिं देवदानवगणैश् च पूजितम् जातमात्रम् अनघं शुचिस्मिता बुध्य साश्रुनयना ललाप च

ती शुद्ध हास्याने, डोळ्यात अश्रू घेऊन, जन्मताच पवित्र, महान बुद्धीचा, देव-दानवांनी पूजिलेला पराशराचे स्तुती करू लागली.

हा वसिष्ठसुत कुत्रचिद्गतः पश्य पुत्रमनघं तवात्मजम् त्यज्य दीनवदनां वनान्तरे पुत्रदर्शनपरामिमां प्रभो

"वा वसिष्ठपुत्रा, तू कुठे असलास तरी, तुझ्या निष्पाप पुत्राकडे, आपल्या लेकराकडे पाहा! मला, दुःखी चेहऱ्याने, वनात मुलाला पाहण्याची आस धरून सोडून गेला आहेस, प्रभो!"

शक्ते स्वं च सुतं पश्य भ्रातृभिः सह षण्मुखम् यथा महेश्वरो ऽपश्यत् सगणो हृषिताननः

"शक्ती, आपल्या सहा मुखांच्या पुत्राकडे आणि भावांसह पाहा, जसा महेश्वराने आपल्या गणांसह, आनंदी चेहऱ्याने स्वतःच्या पुत्राकडे पाहिले."

अथ तस्यास्तदालापं वसिष्ठो मुनिसत्तमः श्रुत्वा स्नुषामुवाचेदं मा रोदीर् इति दुःखितः

मग वसिष्ठ ऋषी, तिच्या त्या आर्त बोलणे ऐकून, दुःखी मनाने आपल्या सूनबाईला म्हणाले, "रडू नकोस."

आज्ञया तस्य सा शोकं वसिष्ठस्य कुलाङ्गना त्यक्त्वा ह्यपालयद्बालं बाला बालमृगेक्षणा

वसिष्ठांच्या आज्ञेने त्या कुलवधूने आपले दुःख बाजूला ठेवले आणि ती तरुण, हरिणासारख्या डोळ्यांची स्त्री त्या बालकाची काळजी घेऊ लागली.

दृष्ट्वा तामबलां प्राह मङ्गलाभरणैर् विना आसीनामाकुलां साध्वीं बाष्पपर्याकुलेक्षणाम्

ती तरुणी, शुभ अलंकारांशिवाय, व्याकुळ, सद्गुणी आणि अश्रूंनी भरलेल्या डोळ्यांनी बसलेली पाहून, त्याने तिला विचारले.

अम्ब मङ्गलविभूषणैर् विना देहयष्टिरनघे न शोभते वक्तुमर्हसि तवाद्य कारणं चन्द्रबिंबरहितेव शर्वरी

"आई, शुभ अलंकारांशिवाय तुझे निष्पाप शरीर शोभत नाही. आज तू मला कारण सांग, जशी चंद्रांशिवाय रात्र काळी दिसते."

मातर्मातः कथं त्यक्त्वा मङ्गलाभरणानि वै आसीना भर्तृहीनेव वक्तुमर्हसि शोभने

"आई, तू शुभ अलंकार का काढून ठेवलीस आणि अशी बसली आहेस, जणू पतीविरहित झाली आहेस? हे सुंदर स्त्री, तू मला कारण सांग."

अदृश्यन्ती तदा वाक्यं श्रुत्वा तस्य सुतस्य सा न किंचिद् अब्रवीत् पुत्रं शुभं वा यदि वेतरत्

मग अदृश्यंतीने आपल्या मुलाच्या शब्दांवर काहीच उत्तर दिलं नाही, शुभ असो वा अशुभ, काहीही बोलली नाही.

अदृश्यन्तीं पुनः प्राह शाक्तेयो भगवान्मम मातः कुत्र महातेजाः पिता वद वदेति ताम्

तेव्हा शक्तीचा तेजस्वी मुलगा पुन्हा अदृश्यंतीला म्हणाला, "आई, सांग ना, माझे बलवान वडील कुठे आहेत? सांग, सांग!"

श्रुत्वा रुरोद सा वाक्यं पुत्रस्यातीव विह्वला भक्षितो रक्षसा तातस् तवेति निपपात च

मुलाचं बोलणं ऐकून ती फारच व्याकुळ झाली, रडू लागली आणि म्हणाली, "तुझ्या वडिलांना राक्षसाने खाल्लं," असं सांगून ती खाली कोसळली.

श्रुत्वा वसिष्ठो ऽपि पपात भूमौ पौत्रस्य वाक्यं स रुदन्दयालुः अरुन्धती चाश्रमवासिनस्तदा मुनेर्वसिष्ठस्य मुनीश्वराश् च

नातवाचं बोलणं ऐकून वसिष्ठही जमिनीवर पडले, दयाळूपणाने रडू लागले; अरुंधती, आश्रमातले ऋषी आणि इतर महान मुनी सुद्धा तसेच झाले.

भक्षितो रक्षसा मातुः पिता तव मुखादिति श्रुत्वा पराशरो धीमान् प्राह चास्राविलेक्षणः

आईच्या तोंडून वडिलांना राक्षसाने खाल्लं असं ऐकून, हुशार पराशराच्या डोळ्यांतून अश्रू आले आणि तो बोलू लागला.

अभ्यर्च्य देवदेवेशं त्रैलोक्यं सचराचरम् क्षणेन मातः पितरं दर्शयामीति मे मतिः

"आई, मी देवांचा देव, तीनही लोकांचा स्वामी याची पूजा करून, क्षणात तुला आपले वडील दाखवीन, असं माझं ठरवलं आहे."

सा निशम्य वचनं तदा शुभं सस्मिता तनयमाह विस्मिता तथ्यम् एतदिति तं निरीक्ष्य सा पुत्र पुत्र भवमर्चयेति च

ती शुभ शब्द ऐकून, आश्चर्याने हसली आणि मुलाकडे पाहून म्हणाली, "हे खरंच आहे," आणि पुढे म्हणाली, "मुला, मुला, पूजा कर."

ज्ञात्वा शक्तिसुतस्यास्य संकल्पं मुनिपुङ्गवः वसिष्ठो भगवान्प्राह पौत्रं धीमान् घृणानिधिः

शक्तीच्या मुलाचा निश्चय कळून, ऋषीश्रेष्ठ वसिष्ठ, हे परमपूज्य, बुद्धिमान आणि दयाळू, आपल्या नातवाला म्हणाले.

स्थाने पौत्र मुनिश्रेष्ठ संकल्पस्तव सुव्रत तथापि शृणु लोकस्य क्षयं कर्तुं न चार्हसि

"नातवा, ऋषीमधील श्रेष्ठ, तुझा निश्चय योग्य आहे, तू खरोखरच पुण्यवान आहेस; पण ऐक, जगाचा नाश करू नकोस."

राक्षसानामभावाय कुरु सर्वेश्वरार्चनम् त्रैलोक्यं शृणु शाक्तेय अपराध्यति किं तव

"राक्षसांचा नाश व्हावा म्हणून सर्वांच्या स्वामीची पूजा कर; ऐक, शक्तीपुत्रा, तीनही लोकांचा नाश झाला तरी त्यात तुझा काय दोष?"

ततस्तस्य वसिष्ठस्य नियोगाच्छक्तिनन्दनः राक्षसानामभावाय मतिं चक्रे महामतिः

मग वसिष्ठांच्या आज्ञेने, शक्तीचा बुद्धिमान मुलगा राक्षसांचा नाश करण्याचा निश्चय केला.

अदृश्यन्तीं वसिष्ठं च प्रणम्यारुन्धतीं ततः कृत्वैकलिङ्गं क्षणिकं पांसुना मुनिसन्निधौ

मग त्याने अदृश्यंती, वसिष्ठ आणि अरुंधती यांना वंदन करून, ऋषींच्या उपस्थितीत वाळूने एक तात्पुरते लिंग तयार केले.

सम्पूज्य शिवसूक्तेन त्र्यंबकेन शुभेन च जप्त्वा त्वरितरुद्रं च शिवसंकल्पमेव च

त्याने शुभ शिवसूक्त, त्र्यंबक मंत्र, त्वरित रुद्र आणि शिवसंकल्प यांचा जप करून त्या लिंगाची विधिपूर्वक पूजा केली.

नीलरुद्रं च शाक्तेयस् तथा रुद्रं च शोभनम् वामीयं पवमानं च पञ्चब्रह्म तथैव च

शक्तीपुत्राने नीलरुद्र, सुंदर रुद्र, वामीय, पवमान आणि पंचब्रह्म यांचा सुद्धा जप केला.

होतारं लिङ्गसूक्तं च अथर्वशिर एव च अष्टाङ्गमर्घ्यं रुद्राय दत्त्वाभ्यर्च्य यथाविधि

त्याने होतार, लिंगसूक्त, अथर्वशीर्ष आणि अष्टांग अर्घ्य रुद्राला अर्पण करून, योग्य पद्धतीने पूजा केली.

भगवन्रक्षसा रुद्र भक्षितो रुधिरेण वै पिता मम महातेजा भ्रातृभिः सह शङ्कर

"भगवंत रुद्र, माझ्या बलवान वडिलांना राक्षसाने त्यांच्या भावांसह आणि रक्तासह खाल्लं, हे शंकरा."