लिङ्गपुराणम्

अहो ममात्र काठिन्यं मनसो मुनिपुङ्गव पतिं प्राणसमं त्यक्त्वा स्थिता यत्र क्षणं यतः

अहो, माझ्या मनाचा किती कठोरपणा! ऋषिश्रेष्ठा, पती माझ्या प्राणासारखा होता, तरी मी क्षणभर इथे कशी उरले?

वसिष्ठाश्वत्थमाश्रित्य ह्य् अमृता तु यथा लता निर्मूलाप्यमृता भर्त्रा त्यक्ता दीना स्थिताप्यहम्

वसिष्ठावर आधार ठेवून, जणू वेलीने झाडावर, मी अमर आहे, जरी मूळापासून तुटले तरी; पतीने टाकली म्हणून मी दीन अवस्थेत उरले आहे.

स्नुषावाक्यं निशम्यैव वसिष्ठो भार्यया सह तदा चक्रे मतिं धीमान् यातुं स्वाश्रममाश्रमी

सुनबाईचे बोल ऐकून, वसिष्ठ आणि त्यांची पत्नी, दोघांनीही आपल्या आश्रमात परत जाण्याचा निश्चय केला.

कृच्छ्रात्सभार्यो भगवान् वसिष्ठः स्वाश्रमं क्षणात् अदृश्यन्त्या च पुण्यात्मा संविवेश स चिन्तयन्

कठीण प्रसंगात, भगवंत वसिष्ठ पत्नीसमवेत क्षणात आपल्या आश्रमात गेले; पुण्यात्मा मनात विचार करत, अदृश्यपणे आत गेला.

सा गर्भं पालयामास कथंचिन्मुनिपुङ्गवाः कुलसंधारणार्थाय शक्तिपत्नी पतिव्रता

शक्तीची पत्नी, पतिव्रता, वंश टिकवण्यासाठी, कसेबसे आपला गर्भ सांभाळत राहिली, हे ऋषिश्रेष्ठांनो.

ततः सासूत तनयं दशमे मासि सुप्रभम् शक्तिपत्नी यथा शक्तिं शक्तिमन्तमरुन्धती

दहाव्या महिन्यात शक्तीच्या पत्नीने तेजस्वी मुलाला जन्म दिला, जशी अरुंधतीने आपल्या सामर्थ्यानुसार तेजस्वी पुत्राला जन्म दिला.

असूत सा दितिर्विष्णुं यथा स्वाहा गुहं सुतम् अग्निं यथारणिः पत्नी शक्तेः साक्षात्पराशरम्

तीने जशी दितीने विष्णूला, स्वाहेने गुहाला, अग्नीच्या पत्नीने अग्नीपासून पुत्राला, तसेच शक्तीच्या पत्नीने प्रत्यक्ष पराशराला जन्म दिला.

यदा तदा शक्तिसूनुर् अवतीर्णो महीतले शक्तिस्त्यक्त्वा तदा दुःखं पितॄणां समतां ययौ

त्या वेळी शक्तीचा पुत्र पृथ्वीवर अवतरला, आणि शक्तीचे दुःख संपले, तो पितरांसारखा झाला.

भ्रातृभिः सह पुण्यात्मा आदित्यैर् इव भास्करः रराज पितृलोकस्थो वासिष्ठो मुनिपुङ्गवाः

पितृलोकात वसिष्ठ आपल्या भावांसह सूर्य आदित्यांमध्ये जसा तेजस्वी दिसतो, तसा तेजाने उजळून राहिला.

जगुस्तदा च पितरो ननृतुश् च पितामहाः प्रपितामहाश् च विप्रेन्द्रा ह्य् अवतीर्णे पराशरे

पराशराचा अवतार होताच पितरांनी गाणी गायली, पितामह आणि प्रपितामहांनी नृत्य केले, आणि श्रेष्ठ ब्राह्मण आनंदले.

ये ब्रह्मवादिनो भूमौ ननृतुर् दिवि देवताः पुष्कराद्याश् च ससृजुः पुष्पवर्षं च खेचराः

जे ब्रह्मज्ञान सांगतात त्यांनी पृथ्वीवर नृत्य केले, देवांनी स्वर्गात नृत्य केले, आणि पुष्करादी आकाशवासी देवांनी फुलांची वृष्टी केली.

पुरेषु राक्षसानां च प्रणादं विषमं द्विजाः आश्रमस्थाश् च मुनयः समूहुर्हर्षसंततिम्

राक्षसांच्या नगरात द्विजांनी मोठा गोंधळ केला, आणि आश्रमात राहणाऱ्या ऋषींना आनंदाची लाट उमटली.

अवतीर्णो यथा ह्यण्डाद् भानुः सो ऽपि पराशरः अदृश्यन्त्याश्चतुर्वक्त्रो मेघजालाद्दिवाकरः

जसा सूर्य अंड्यातून प्रकटतो, तसा पराशर प्रकट झाला, जसा चारमुखी ब्रह्मा मेघातून, किंवा सूर्य आकाशातून प्रकटतो.

सुखं च दुःखमभवद् अदृश्यन्त्यास्तथा द्विजाः दृष्ट्वा पुत्रं पतिं स्मृत्वा अरुन्धत्या मुनेस्तथा

ती अदृश्य स्त्रीला, आपल्या पुत्राला पाहून आणि पतीची आठवण येऊन, अरुंधतीप्रमाणेच सुखदुःख दोन्ही वाटले.

दृष्ट्वा च तनयं बाला पराशरमतिद्युतिम् ललाप विह्वला बाला सन्नकण्ठी पपात च

पराशरासारखा तेजस्वी पुत्र पाहून ती तरुणी गहिवरली, तिचा कंठ दाटला, आणि ती रडत खाली कोसळली.

सा पराशरमहो महामतिं देवदानवगणैश् च पूजितम् जातमात्रम् अनघं शुचिस्मिता बुध्य साश्रुनयना ललाप च

ती शुद्ध हास्याने, डोळ्यात अश्रू घेऊन, जन्मताच पवित्र, महान बुद्धीचा, देव-दानवांनी पूजिलेला पराशराचे स्तुती करू लागली.

हा वसिष्ठसुत कुत्रचिद्गतः पश्य पुत्रमनघं तवात्मजम् त्यज्य दीनवदनां वनान्तरे पुत्रदर्शनपरामिमां प्रभो

"वा वसिष्ठपुत्रा, तू कुठे असलास तरी, तुझ्या निष्पाप पुत्राकडे, आपल्या लेकराकडे पाहा! मला, दुःखी चेहऱ्याने, वनात मुलाला पाहण्याची आस धरून सोडून गेला आहेस, प्रभो!"

शक्ते स्वं च सुतं पश्य भ्रातृभिः सह षण्मुखम् यथा महेश्वरो ऽपश्यत् सगणो हृषिताननः

"शक्ती, आपल्या सहा मुखांच्या पुत्राकडे आणि भावांसह पाहा, जसा महेश्वराने आपल्या गणांसह, आनंदी चेहऱ्याने स्वतःच्या पुत्राकडे पाहिले."

अथ तस्यास्तदालापं वसिष्ठो मुनिसत्तमः श्रुत्वा स्नुषामुवाचेदं मा रोदीर् इति दुःखितः

मग वसिष्ठ ऋषी, तिच्या त्या आर्त बोलणे ऐकून, दुःखी मनाने आपल्या सूनबाईला म्हणाले, "रडू नकोस."

आज्ञया तस्य सा शोकं वसिष्ठस्य कुलाङ्गना त्यक्त्वा ह्यपालयद्बालं बाला बालमृगेक्षणा

वसिष्ठांच्या आज्ञेने त्या कुलवधूने आपले दुःख बाजूला ठेवले आणि ती तरुण, हरिणासारख्या डोळ्यांची स्त्री त्या बालकाची काळजी घेऊ लागली.

दृष्ट्वा तामबलां प्राह मङ्गलाभरणैर् विना आसीनामाकुलां साध्वीं बाष्पपर्याकुलेक्षणाम्

ती तरुणी, शुभ अलंकारांशिवाय, व्याकुळ, सद्गुणी आणि अश्रूंनी भरलेल्या डोळ्यांनी बसलेली पाहून, त्याने तिला विचारले.

अम्ब मङ्गलविभूषणैर् विना देहयष्टिरनघे न शोभते वक्तुमर्हसि तवाद्य कारणं चन्द्रबिंबरहितेव शर्वरी

"आई, शुभ अलंकारांशिवाय तुझे निष्पाप शरीर शोभत नाही. आज तू मला कारण सांग, जशी चंद्रांशिवाय रात्र काळी दिसते."

मातर्मातः कथं त्यक्त्वा मङ्गलाभरणानि वै आसीना भर्तृहीनेव वक्तुमर्हसि शोभने

"आई, तू शुभ अलंकार का काढून ठेवलीस आणि अशी बसली आहेस, जणू पतीविरहित झाली आहेस? हे सुंदर स्त्री, तू मला कारण सांग."

अदृश्यन्ती तदा वाक्यं श्रुत्वा तस्य सुतस्य सा न किंचिद् अब्रवीत् पुत्रं शुभं वा यदि वेतरत्

मग अदृश्यंतीने आपल्या मुलाच्या शब्दांवर काहीच उत्तर दिलं नाही, शुभ असो वा अशुभ, काहीही बोलली नाही.

अदृश्यन्तीं पुनः प्राह शाक्तेयो भगवान्मम मातः कुत्र महातेजाः पिता वद वदेति ताम्

तेव्हा शक्तीचा तेजस्वी मुलगा पुन्हा अदृश्यंतीला म्हणाला, "आई, सांग ना, माझे बलवान वडील कुठे आहेत? सांग, सांग!"

श्रुत्वा रुरोद सा वाक्यं पुत्रस्यातीव विह्वला भक्षितो रक्षसा तातस् तवेति निपपात च

मुलाचं बोलणं ऐकून ती फारच व्याकुळ झाली, रडू लागली आणि म्हणाली, "तुझ्या वडिलांना राक्षसाने खाल्लं," असं सांगून ती खाली कोसळली.

श्रुत्वा वसिष्ठो ऽपि पपात भूमौ पौत्रस्य वाक्यं स रुदन्दयालुः अरुन्धती चाश्रमवासिनस्तदा मुनेर्वसिष्ठस्य मुनीश्वराश् च

नातवाचं बोलणं ऐकून वसिष्ठही जमिनीवर पडले, दयाळूपणाने रडू लागले; अरुंधती, आश्रमातले ऋषी आणि इतर महान मुनी सुद्धा तसेच झाले.

भक्षितो रक्षसा मातुः पिता तव मुखादिति श्रुत्वा पराशरो धीमान् प्राह चास्राविलेक्षणः

आईच्या तोंडून वडिलांना राक्षसाने खाल्लं असं ऐकून, हुशार पराशराच्या डोळ्यांतून अश्रू आले आणि तो बोलू लागला.

अभ्यर्च्य देवदेवेशं त्रैलोक्यं सचराचरम् क्षणेन मातः पितरं दर्शयामीति मे मतिः

"आई, मी देवांचा देव, तीनही लोकांचा स्वामी याची पूजा करून, क्षणात तुला आपले वडील दाखवीन, असं माझं ठरवलं आहे."