लिङ्गपुराणम्

स्वायंभुवे ऽन्तरे पूर्वे ब्रह्मणा ये ऽभिषेचिताः ते ह्येते चाभिषिच्यन्ते मनवश् च भवन्ति ते

स्वायंभुव काळात ब्रह्मदेवाने जे नेमले, तेच पुन्हा पुन्हा नेमले जातात आणि तेच मनू होतात.

मन्वन्तरेष्वतीतेषु गता ह्येतेषु पार्थिवाः एवमन्ये ऽभिषिच्यन्ते प्राप्ते मन्वन्तरे ततः

मागील मन्वंतरांतील राजे गेले की, नवीन मन्वंतर येताच इतरांना अधिपतीपद दिले जाते.

अतीतानागताः सर्वे नृपा मन्वन्तरे स्मृताः एतानुत्पाद्य पुत्रांस्तु प्रजासंतानकारणात्

मागील आणि येणाऱ्या सर्व मन्वंतरांतील राजे, त्यांनी वंश वाढवण्यासाठी पुत्र जन्मास घातले.

कश्यपो गोत्रकामस्तु चचार स पुनस्तपः पुत्रो गोत्रकरो मह्यं भवताद् इति चिन्तयन्

कश्यपाला आपला वंश वाढवायचा होता म्हणून त्याने पुन्हा तपस्या केली आणि 'माझ्या वंशाचा विस्तार करणारा पुत्र जन्मावा' असे तो मनाशी म्हणाला.

तस्यैवं ध्यायमानस्य कश्यपस्य महात्मनः ब्रह्मयोगात्सुतौ पश्चात् प्रादुर्भूतौ महौजसौ

महात्मा कश्यप ध्यान करत असताना, ब्रह्म्याच्या योगाने त्याला नंतर दोन तेजस्वी पुत्र प्राप्त झाले.

वत्सरश्चासितश्चैव तावुभौ ब्रह्मवादिनौ वत्सरान्नैध्रुवो जज्ञे रैभ्यश् च सुमहायशाः

वत्सर आणि असित हे दोघेही वेदज्ञ होते. वत्सरापासून नैध्रुव जन्मला, आणि रैभ्य हा फार प्रसिद्ध झाला.

रैभ्यस्य रैभ्या विज्ञेया नैध्रुवस्य वदामि वः च्यवनस्य तु कन्यायां सुमेधाः समपद्यत

रैभ्याच्या वंशजांना रैभ्य म्हणतात, हे जाणून घ्या. आता मी नैध्रुवाच्या वंशाची माहिती सांगतो. च्यवनाच्या कन्येला सुमेध नावाचा पुत्र झाला.

नैध्रुवस्य तु सा पत्नी माता वै कुण्डपायिनाम् असितस्यैकपर्णायां ब्रह्मिष्ठः समपद्यत

ती नैध्रुवाची पत्नी झाली आणि कुंडपायिन लोकांची आई ठरली. असित आणि एकपर्णा यांच्या पोटी एक अत्यंत विद्वान ब्राह्मण जन्माला आला.

शाण्डिल्यानां वरः श्रीमान् देवलः सुमहातपाः शाण्डिल्या नैध्रुवा रैभ्यास् त्रयः पक्षास्तु काश्यपाः

शांडिल्यांमध्ये देवल हा सर्वश्रेष्ठ आणि तेजस्वी ऋषी होता. शांडिल्य, नैध्रुव आणि रैभ्य हे तीन शाखांचे वंश आहेत, आणि कश्यप हे आणखी एक आहेत.

नव प्रकृतयो देवाः पुलस्त्यस्य वदामि वः चतुर्युगे ह्यतिक्रान्ते मनोरेकादशे प्रभोः

पुलस्त्याच्या नऊ दिव्य स्वरूपांची मी तुम्हाला माहिती सांगतो. एकादश मनुच्या काळात, चार युगे संपल्यानंतर,

अर्धावशिष्टे तस्मिंस्तु द्वापरे सम्प्रवर्तिते मानवस्य नरिष्यन्तः पुत्र आसीद् दमः किल

त्या काळात अर्धा काल बाकी असताना आणि द्वापरयुग सुरू होत असताना, मानवाचा पुत्र दम नावाचा होता.

दमस्य तस्य दायादस् तृणबिन्दुरिति स्मृतः त्रेतायुगमुखे राजा तृतीये संबभूव ह

त्या दमाचा वारस तृणबिंदू म्हणून ओळखला जातो. तो तिसऱ्या त्रेतायुगाच्या सुरुवातीला राजा झाला.

तस्य कन्या त्विलविला रूपेणाप्रतिमाभवत् पुलस्त्याय स राजर्षिस् तां कन्यां प्रत्यपादयत्

त्याची कन्या इलविला रूपाने अतुलनीय होती. त्या राजर्षीने ती कन्या पुलस्त्याला दिली.

ऋषिर् ऐरविलो यस्यां विश्रवाः समपद्यत तस्य पत्न्यश्चतस्रस्तु पौलस्त्यकुलवर्धनाः

इलविलेमुळे ऐराविल नावाचा ऋषी आणि विश्रवा यांचा जन्म झाला. त्याच्या चार पत्नी होत्या, ज्यांनी पुलस्त्य वंश वाढवला.

बृहस्पतेः शुभा कन्या नाम्ना वै देववर्णिनी पुष्पोत्कटा बलाका च सुते माल्यवतः स्मृतेः

बृहस्पतीची शुभ कन्या देववर्णिनी, पुष्पोत्कटा, बालाका आणि मालयवताची कन्या या आठवतात.

कैकसी मालिनः कन्या तासां वै शृणुत प्रजाः ज्येष्ठं वैश्रवणं तस्मात् सुषुवे देववर्णिनी

कैकसी ही मालिनची कन्या होती. त्यांच्या संततीची माहिती ऐका. देववर्णिनीने ज्येष्ठ वैश्रवणाला जन्म दिला.

कैकसी चाप्यजनयद् रावणं राक्षसाधिपम् कुम्भकर्णं शूर्पणखां धीमन्तं च विभीषणम्

कैकसीने रावण राक्षसांचा राजा, कुंभकर्ण, शूर्पणखा आणि बुद्धिमान विभीषण यांना जन्म दिला.

पुष्पोत्कटा ह्यजनयत् पुत्रांस्तस्माद्द्विजोत्तमाः महोदरं प्रहस्तं च महापार्श्वं खरं तथा

पुष्पोत्कटेला महोदर, प्रहस्त, महापार्श्व आणि खर हे पुत्र झाले, हे द्विजश्रेष्ठा, ऐका.

कुम्भीनसीं तथा कन्यां बलायाः शृणुत प्रजाः त्रिशिरा दूषणश्चैव विद्युज्जिह्वश् च राक्षसः

बाला हिला कुंभीनसी ही कन्या झाली. तिच्या संततीत त्रिशिरा, दूषण आणि विद्युज्जिह्व हा राक्षस होते.

कन्या वै मालिका चापि बलायाः प्रसवः स्मृतः इत्येते क्रूरकर्माणः पौलस्त्या राक्षसा नव

मालिका ही देखील बाळाची कन्या म्हणून ओळखली जाते. हे नऊ पुलस्त्य वंशातील राक्षस क्रूर कृत्यांसाठी प्रसिद्ध आहेत.

विभीषणो ऽतिशुद्धात्मा धर्मज्ञः परिकीर्तितः पुलस्त्यस्य मृगाः पुत्राः सर्वे व्याघ्राश् च दंष्ट्रिणः

विभीषण हा अत्यंत शुद्ध आत्मा आणि धर्मज्ञ म्हणून ओळखला जातो. पुलस्त्याचे सर्व पुत्र प्राणी आणि दात असलेले वाघ होते.

भूताः पिशाचाः सर्पाश् च सूकरा हस्तिनस् तथा वानराः किंनराश्चैव ये च किंपुरुषास् तथा

भूत, पिशाच, सर्प, डुक्कर, हत्ती, वानर, किन्नर आणि किम्पुरुष असे सर्व होते.

अनपत्यः क्रतुस्तस्मिन् स्मृतो वैवस्वते ऽन्तरे अत्रेः पत्न्यो दशैवासन् सुंदर्यश् च पतिव्रताः

वैवस्वत मनुच्या काळात क्रतू हा अपत्यरहित म्हणून ओळखला जातो. अत्रीच्या दहा पत्नी होत्या, त्या सर्व सुंदर आणि पतीव्रता होत्या.

भद्राश्वस्य घृताच्यां वै दशाप्सरसि सूनवः भद्राभद्रा च जलदा मन्दा नन्दा तथैव च

घृताची या दहाव्या अप्सरेपासून भद्राश्वाला भद्रा, अभद्रा, जलदा, मंदा आणि नंदा अशी मुले झाली.

बलाबला च विप्रेन्द्रा या च गोपाबला स्मृता तथा तामरसा चैव वरक्रीडा च वै दश

बला, अबला, गोपाबला, तामरसा आणि वरक्रीडा—ही दहा अप्सरा म्हणून ओळखल्या जातात.

आत्रेयवंशप्रभवास् तासां भर्ता प्रभाकरः स्वर्भानुपिहिते सूर्ये पतिते ऽस्मिन्दिवो महीम्

या सर्वांचा पती, अत्रिवंशात जन्मलेला प्रभाकर होता. स्वर्भानूने सूर्याला झाकल्यावर, सूर्य आकाशातून पृथ्वीवर पडला.

तमो ऽभिभूते लोके ऽस्मिन् प्रभा येन प्रवर्तिता स्वस्त्यस्तु हि तवेत्युक्ते पतन्निह दिवाकरः

त्या वेळी जगावर अंधार पसरला, तेव्हा प्रभाकराने प्रकाश निर्माण केला. 'तुझ्या कल्याणासाठी असो' असे म्हटल्यावर सूर्य खाली पडला.

ब्रह्मर्षेर्वचनात्तस्य पपात न विभुर्दिवः ततः प्रभाकरेत्युक्तः प्रभुरत्रिर्महर्षिभिः

त्या ब्रह्मर्षीच्या वचनामुळे तो तेजस्वी सूर्य आकाशातून खाली पडला नाही. म्हणून महर्षींनी त्याला 'प्रभाकर' असे नाव दिले.

भद्रायां जनयामास सोमं पुत्रं यशस्विनम् स तासु जनयामास पुनः पुत्रांस्तपोधनः

भद्रेत प्रभाकराने यशस्वी पुत्र सोमाचा जन्म दिला. त्या तपस्व्याने पुन्हा त्या स्त्रियांमध्ये पुत्रांची उत्पत्ती केली.