लिङ्गपुराणम्

ततः सृष्टिं विशेषेण कुरुध्वं मुनिसत्तमाः ते तु तद्वचनं श्रुत्वा प्रयाताः सर्वतोदिशम्

'म्हणून, हे श्रेष्ठ मुनींनो, सृष्टी सविस्तर करा.' ही वचने ऐकून, ते सर्व दिशांना निघून गेले.

अद्यापि न निवर्तन्ते समुद्रादिव सिन्धवः हर्यश्वेषु च नष्टेषु पुनर्दक्षः प्रजापतिः

आजही ते परत आले नाहीत, जसे नद्या समुद्रात विलीन होतात; हर्यश्व हरवले तेव्हा दक्ष प्रजापतीने पुन्हा—

सूत्यामेव च पुत्राणां सहस्रमसृजत्प्रभुः शबला नाम ते विप्राः समेताः सृष्टिहेतवः

त्या प्रभूने पुन्हा जन्माने हजार पुत्र उत्पन्न केले; ते शबल नावाने ओळखले गेले, हे ऋषींनो, सृष्टीसाठी एकत्र आले होते.

नारदो ऽनुगतान्प्राह पुनस्तान्सूर्यवर्चसः भुवः प्रमाणं सर्वं तु ज्ञात्वा भ्रातॄन् पुनः पुनः

नारदांनी सूर्यसमान तेजस्वी त्या शबलांना पुन्हा सांगितले: 'पृथ्वीचे स्वरूप जाणून, वारंवार आपल्या भावांची आठवण ठेवा.'

आगत्य वाथ सृष्टिं वै करिष्यथ विशेषतः ते ऽपि तेनैव मार्गेण जग्मुर्भ्रातृगतिं तथा

‘मग परत येऊन सृष्टी सविस्तर करा.’ तेही त्याच मार्गाने गेले, जसे त्यांचे भाऊ गेले होते.

ततस्तेष्वपि नष्टेषु षष्टिकन्याः प्रजापतिः वैरिण्यां जनयामास दक्षः प्राचेतसस्तदा

तेही हरवल्यावर, प्रचेतसपुत्र प्रजापती दक्षाने वैरिणीच्या पोटी साठ कन्या उत्पन्न केल्या.

प्रादात्स दशकं धर्मे कश्यपाय त्रयोदश विंशत्सप्त च सोमाय चतस्रो ऽरिष्टनेमये

त्याने दहा कन्या धर्माला, तेरा कश्यपाला, सत्तावीस सोमाला आणि चार अरिष्टनेमिला दिल्या.

द्वे चैव भृगुपुत्राय द्वे कृशाश्वाय धीमते द्वे चैवाङ्गिरसे तद्वत् तासां नामानि विस्तरात्

त्याने दोन भृगुपुत्राला, दोन बुद्धिमान कृशाश्वाला आणि दोन अङ्गिरसालाही दिल्या; त्यांच्या नावांची सविस्तर माहिती आहे.

शृणुध्वं देवमातॄणां प्रजाविस्तारमादितः मरुत्वती वसूर् यामिर् लम्बा भानुररुन्धती

आता देवमातांची प्रजेची विस्ताराची सुरुवात ऐका: मरुत्वती, वसू, यामी, लांबा, भानू आणि अरुंधती.

संकल्पा च मुहूर्ता च साध्या विश्वा च भामिनी धर्मपत्न्यः समाख्यातास् तासां पुत्रान्वदामि वः

संकल्पा, मुहूर्ता, साध्या, विश्वा आणि भामिनी या धर्माच्या पत्नी म्हणून ओळखल्या जातात. त्यांच्या मुलांची माहिती मी तुम्हाला सांगतो.

विश्वेदेवास्तु विश्वायाः साध्या साध्यानजीजनत् मरुत्वत्यां मरुत्वन्तो वसोस्तु वसवस् तथा

विश्वेच्या पोटी विश्वदेव जन्मले; साध्येने साध्यांना जन्म दिला; मरुत्वतीच्या पोटी मरुत जन्मले; आणि वसुंचे पुत्र म्हणजे वसु होत.

भानोस्तु भानवः प्रोक्ता मुहूर्ताया मुहूर्तकाः लम्बाया घोषनामानो नागवीथिस्तु यामिजः

भानूचे पुत्र भानव म्हणून ओळखले जातात; मुहूर्तेचे पुत्र मुहूर्तक; लांबेच्या पोटी घोषनामान जन्मला, आणि नागवीथीचा पुत्र यामिज आहे.

संकल्पायास्तु संकल्पो वसुसर्गं वदामि वः ज्योतिष्मन्तस्तु ये देवा व्यापकाः सर्वतोदिशम्

संकल्पेचा पुत्र संकल्प आहे; आता मी वसुंच्या उत्पत्तीची माहिती सांगतो. जे तेजस्वी देव सर्व दिशांना व्यापून आहेत, ते वसु आहेत.

वसवस्ते समाख्याताः सर्वभूतहितैषिणः आपो ध्रुवश् च सोमश् च धरश्चैवानिलो ऽनलः

वसु हे सर्व जीवांच्या कल्याणासाठी कार्य करणारे म्हणून ओळखले जातात. आप, ध्रुव, सोम, धर, अनिल आणि अनल हे त्यांचे नावे आहेत.

प्रत्यूषश् च प्रभासश् च वसवो ऽष्टौ प्रकीर्तिताः अजैकपाद् अहिर्बुध्न्यो विरूपाक्षः सभैरवः

प्रत्युष आणि प्रभास हे देखील वसु आहेत. असे आठ वसु म्हणून प्रसिद्ध आहेत. अजयकपाद, अहिर्बुध्न्य, विरूपाक्ष आणि सभैरव,

हरश् च बहुरूपश् च त्र्यंबकश् च सुरेश्वरः सावित्रश् च जयन्तश् च पिनाकी चापराजितः

हर, बहुरूप, त्र्यंबक, सुरेश्वर, सावित्र, जयंत, पिनाकी आणि अपराजित,

एते रुद्राः समाख्याता एकादश गणेश्वराः कश्यपस्य प्रवक्ष्यामि पत्नीभ्यः पुत्रपौत्रकम्

हे एकूण अकरा रुद्र गणांचे स्वामी म्हणून ओळखले जातात. आता मी कश्यपाच्या पत्नींपासून जन्मलेल्या पुत्र आणि नातवांची माहिती सांगतो.

अदितिश् च दितिश्चैव अरिष्टा सुरसा मुनिः सुरभिर् विनता ताम्रा तद्वत् क्रोधवशा इला

अदिती, दिती, अरिष्टा, सुरसा, मुनी, सुरभि, विनता, ताम्रा, क्रोधवशा आणि इला,

कद्रूस्त्विषा दनुस्तद्वत् तासां पुत्रान्वदामि वः तुषिता नाम ये देवाश् चाक्षुषस्यान्तरे मनोः

कद्रू, त्विषा आणि दनु; त्यांच्या मुलांची माहिती मी सांगतो. चाक्षुष मनुच्या काळात तुषित नावाचे देव जन्मले.

वैवस्वतान्तरे ते वै आदित्या द्वादश स्मृताः इन्द्रो धाता भगस्त्वष्ट मित्रो ऽथ वरुणो ऽर्यमा

वैवस्वत मनुच्या काळात बारा आदित्यांची आठवण केली जाते: इंद्र, धाता, भग, त्वष्टा, मित्र, वरुण आणि अर्यमा,

विवस्वान्सविता पूषा अंशुमान् विष्णुरेव च एते सहस्रकिरणा आदित्या द्वादश स्मृताः

विवस्वान, सविता, पूषा, अंशुमान आणि विष्णु; हे बारा आदित्य हजार किरणांनी तेजस्वी आहेत, अशी आठवण ठेवली जाते.

दितिः पुत्रद्वयं लेभे कश्यपादिति नः श्रुतम् हिरण्यकशिपुं चैव हिरण्याक्षं तथैव च

दितीला कश्यपापासून दोन पुत्र मिळाले, हे तुम्ही ऐकलेच आहे: हिरण्यकशिपू आणि हिरण्याक्ष.

दनुः पुत्रशतं लेभे कश्यपाद् बलदर्पितम् विप्रचित्तिः प्रधानो ऽभूत् तेषां मध्ये द्विजोत्तमाः

दनु हिला कश्यपापासून शंभर बलवान आणि गर्विष्ठ पुत्र झाले; त्यात विप्रचित्ती प्रमुख झाला, हे द्विजश्रेष्ठ.

ताम्रा च जनयामास षट् कन्या द्विजपुङ्गवाः शुकीं श्येनीं च भासीं च सुग्रीवीं गृध्रिकां शुचिम्

ताम्रेला सहा कन्या झाल्या, हे ब्राह्मणश्रेष्ठ: शुकी, श्येनी, भासी, सुग्रीवी, गृध्रिका आणि शुचि.

शुकी शुकानुलूकांश् च जनयामास धर्मतः श्येनी श्येनांस् तथा भासी कुरङ्गांश् च व्यजीजनत्

शुकीने धर्माने पोपट आणि घुबडांना जन्म दिला; श्येनीने घारांना जन्म दिला; भासीने बगळ्यांना जन्म दिला.

गृध्री गृध्रान् कपोतांश् च पारावती विहंगमान् हंससारसकारण्डप्लवाञ्छुचिरजीजनत्

गृध्रीने गिधाडे आणि कबुतरे जन्माला घातली; पारावतीने विविध पक्षी जन्माला घातले; शुचिने हंस, सरस, कारण्ड, आणि प्लव या पक्ष्यांना जन्म दिला.

अजाश्वमेषोष्ट्रखरान् सुग्रीवी चाप्यजीजनत् विनता जनयामास गरुडं चारुणं शुभा

सुग्रीवीने शेळ्या, घोडे, मेंढ्या, उंट आणि गाढवे जन्माला घातली; विनतेने गरुड आणि अरुण या शुभ पुत्रांना जन्म दिला.

सौदामिनीं तथा कन्यां सर्वलोकभयङ्करीम् सुरसायाः सहस्रं तु सर्पाणामभवत्पुरा

सौदामिनी नावाची एक कन्या, जिला सर्व लोक घाबरतात, तशीच जन्मास आली. सुरसा हिने देखील प्राचीन काळी हजार सापांना जन्म दिला.

कद्रूः सहस्रशिरसां सहस्रं प्राप सुव्रता प्रधानास्तेषु विख्याताः षड्विंशतिरनुत्तमाः

कद्रू हिने आपल्या व्रताने हजार फणा असलेल्या हजार सापांना जन्म दिला. त्यातले सहा वीस सर्प फार प्रसिद्ध आणि श्रेष्ठ मानले जातात.