लिङ्गपुराणम्

स्थानाभिमानिनो ह्येते गणा द्वादश सप्तकाः धात्रादिविष्णुपर्यन्ता देवा द्वादश कीर्तिताः

हे बारा गट, प्रत्येकी सात जणांचे, त्यांच्या त्यांच्या स्थानांचे अधिपती आहेत; धाता पासून विष्णु पर्यंत बारा देव असे सांगितले आहेत.

आदित्यं परमं भानुं भाभिराप्याययन्ति ते पुलस्त्याद्याः कौशिकान्ता मुनयो मुनिसत्तमाः

पुलस्त्यापासून कौशिकापर्यंतचे हे श्रेष्ठ ऋषी, आपल्या तेजाने त्या परम सूर्याला उजळवतात.

द्वादशैव स्तवैर्भानुं स्तुवन्ति च यथाक्रमम् नागाश्चाश्वतरान्तास्तु वासुकिप्रमुखाः शुभाः

हे बारा जण योग्य क्रमाने स्तोत्रांनी सूर्याची स्तुती करतात; आणि वासुकीपासून अश्वतरापर्यंतचे शुभ नागही तसेच करतात.

द्वादशैव महादेवं वहन्त्येवं यथाक्रमम् क्रमेण सूर्यवर्चान्तास् तुम्बुरुप्रमुखाम्बुपम्

बारा जण महादेवाला योग्य क्रमाने वाहून नेतात, त्यात सुर्यासारखी तेजस्वी मंडळी, तुंबुरू वगैरे प्रमुखांसह, पाण्याचे भांडे वाहणाऱ्यांसारखी आहेत.

गीतैरेनमुपासन्ते गन्धर्वा द्वादशोत्तमाः कृतस्थलाद्या रंभान्ता दिव्याश्चाप्सरसो रविम्

कृतस्थळा पासून रंभा पर्यंतच्या बारा श्रेष्ठ गंधर्व आणि दिव्य अप्सरा, ते सर्व गाण्यांनी त्याची उपासना करतात, जशी ते सूर्याची करतात.

ताण्डवैः सरसैः सर्वाश् चोपासन्ते यथाक्रमम् दिव्याः सत्यजिदन्ताश् च ग्रामण्यो रथकृन्मुखाः

सर्व दिव्य प्रमुख, सत्यजित पासून रथकृत पर्यंत, ते सर्व सुंदर तांडव नृत्यांनी योग्य क्रमाने त्याची उपासना करतात.

द्वादशास्य क्रमेणैव कुर्वते ऽभीषुसंग्रहम् प्रयान्ति यज्ञोपेतान्ता रक्षोहेतिमुखाः सह

त्याच क्रमाने, बारा तोंड असलेली मंडळी आपली शस्त्रे एकत्र करतात आणि यज्ञाला समर्पित असलेले, राक्षोहेती प्रमुखांसह, एकत्र पुढे जातात.

सायुधा द्वादशैवैते राक्षसाश्च यथाक्रमम् धातार्यमा पुलस्त्यश् च पुलहश् च प्रजापतिः

हे बारा जण, शस्त्रांनी सज्ज, हे राक्षस आहेत—धाता, अर्यमान, पुलस्त्य, पुलह आणि प्रजापती.

उरगो वासुकिश्चैव कङ्कणीकश् च तावुभौ तुम्बुरुर् नारदश्चैव गन्धर्वौ गायतां वरौ

उरग आणि वासुकी, तसेच कंकणिक हे दोघे; तुंबुरू आणि नारद, हे दोघे गाण्यात श्रेष्ठ गंधर्व.

कृतस्थलाप्सराश्चैव तथा वै पुञ्जिकस्थला ग्रामणी रथकृच्चैव रथौजाश्चैव तावुभौ

कृतस्थळा आणि पुंजिकस्थळा या अप्सरा, ग्रामणी आणि रथकृत, तसेच दोन्ही रथोजा.

रक्षोहेतिः प्रहेतिश् च यातुधानावुदाहृतौ मधुमाधवयोरेष गणो वसति भास्करे

राक्षोहेती आणि प्रहेती, हे यातुधानांमध्ये प्रसिद्ध; हा मधुमाधवांचा समूह सूर्याच्या आत राहतो.

वसन्ति ग्रीष्मकौ मासौ मित्रश् च वरुणश् च ह ऋषिरत्रिर्वसिष्ठश् च तक्षको नाग एव च

ग्रीष्म आणि कौ हे दोन महिने, मित्र, वरुण, अत्री आणि वसिष्ठ हे ऋषी, तसेच तक्षक नाग, हे सर्व तिथे राहतात.

मेनका सहजन्या च गन्धर्वौ च हाहाहूहूः सुबाहुनामा ग्रामण्यौ रथचित्रश् च तावुभौ

मेना आणि सहजंया, तसेच हाहा आणि हूहू हे गंधर्व; सुबाहू नावाचा, दोन ग्रामणी आणि दोन रथचित्र.

पौरुषेयो वधश्चैव यातुधानावुदाहृतौ एते वसन्ति वै सूर्ये मासयोः शुचिशुक्रयोः

पौरुषेय आणि वध, हे यातुधानांमध्ये प्रसिद्ध; हे दोघे शुचि आणि शुक्र या दोन महिन्यांत सूर्याच्या आत राहतात.

ततः सूर्ये पुनश्चान्या निवसन्तीह देवताः इन्द्रश्चैव विवस्वांश् च अङ्गिरा भृगुरेव च

नंतर पुन्हा, सूर्याच्या आत इतर देवता राहतात—इंद्र, विवस्वान, अंगिरा आणि भृगु.

एलापत्रस् तथा सर्पः शङ्खपालश् च तावुभौ विश्वावसूग्रसेनौ च वरुणश् च रथस्वनः

इलापत्र आणि नाग, शंखपाल हे दोघे; विश्वावसु, उग्रसेन, वरुण आणि रथस्वन.

प्रम्लोचा चैव विख्याता अनुम्लोचा च ते उभे यातुधानास् तथा सर्पो व्याघ्रश्चैव तु तावुभौ

प्रम्लोचा ही प्रसिद्ध आणि अनुंलोचा, या दोघी; तसेच यातुधान, एक नाग आणि व्याघ्र हे दोघे.

नभोनभस्ययोरेष गणो वसति भास्करे पर्जन्यश्चैव पूषा च भरद्वाजो ऽथ गौतमः

नभ आणि नभस्य हे दोन महिने, यांचा समूह सूर्याच्या आत राहतो; पर्जन्य, पूषा, भरद्वाज आणि गौतम.

धनञ्जय इरावांश् च सुरुचिः सपरावसुः घृताची चाप्सरःश्रेष्ठा विश्वाची चातिशोभना

धनंजय आणि इरावान, सुरुचि आणि अपरावसु, घृताची ही श्रेष्ठ अप्सरा, आणि अत्यंत सुंदर विश्वाची.

सेनजिच्च सुषेणश् च सेनानीर् ग्रामणीश् च तौ आपो वातश् च तावेतौ यातुधानावुभौ स्मृतौ

सेनजित आणि सुसेन, हे दोन सेनापती आणि ग्रामणी; आप आणि वात हे दोघे, तसेच दोन यातुधान, हे स्मरणात आहेत.

वसन्त्येते तु वै सूर्ये मास ऊर्ज इषे च ह हैमन्तिकौ तु द्वौ मासौ वसन्ति च दिवाकरे

हे सर्व सूर्याच्या आत ऊर्ज आणि इष या दोन महिन्यांत राहतात; आणि हेमंत ऋतूचे दोन महिनेही सूर्याच्या आत राहतात.

अंशुर्भगश् च द्वावेतौ कश्यपश् च क्रतुः सह भुजङ्गश् च महापद्मः सर्पः कर्कोटकस् तथा

अंशु आणि भग हे दोघे, कश्यप आणि क्रतु, तसेच महापद्म आणि कर्कोटक हे दोन सर्प, हे सर्व.

चित्रसेनश् च गन्धर्व ऊर्णायुश्चैव तावुभौ उर्वशी पूर्वचित्तिश् च तथैवाप्सरसावुभे

गंधर्व चित्रसेन आणि ऊर्णायू हे दोघे, तसेच अप्सरा उर्वशी आणि पूर्वचित्ती, या दोघी.

तार्क्ष्यश्चारिष्टनेमिश् च सेनानीर् ग्रामणीश् च तौ विद्युद्दिवाकरश्चोभौ यातुधानावुदाहृतौ

तार्क्ष्य आणि अरिष्टनेमि, हे दोघे सेनापती, तसेच विद्युत् आणि दिवाकर हे दोन्ही यातुधान.

सहे चैव सहस्ये च वसन्त्येते दिवाकरे ततः शैशिरयोश्चापि मासयोर् निवसन्ति वै

सहे आणि सहस्य यांच्या सोबत हे सर्व सूर्याच्या ठिकाणी वास करतात; नंतर शैशिर या दोन महिन्यांतही ते तिथे राहतात.

त्वष्टा विष्णुर्जमदग्निर् विश्वामित्रस्तथैव च काद्रवेयौ तथा नागौ कम्बलाश्वतरावुभौ

त्वष्टा, विष्णु, जमदग्नी, विश्वामित्र, आणि कद्रूच्या कुशीत जन्मलेले कंबळ आणि अश्वतर हे दोन नाग.

धृतराष्ट्रः सगन्धर्वः सूर्यवर्चास्तथैव च तिलोत्तमाप्सराश्चैव देवी रंभा मनोहरा

धृतराष्ट्र गंधर्वासह, सूर्यवर्चा, तसेच अप्सरा तिलोत्तमा आणि रम्य अशी देवी रंभा.

रथजित्सत्यजिच्चैव ग्रामण्यौ लोकविश्रुतौ ब्रह्मोपेतस् तथा रक्षो यज्ञोपेतश् च यः स्मृतः

रथजित आणि सत्यजित हे प्रसिद्ध सेनापती, एक ब्रह्मसंपन्न आणि दुसरा यज्ञोपेत नावाचा राक्षस.

एते देवा वसन्त्यर्के द्वौ द्वौ मासौ क्रमेण तु स्थानाभिमानिनो ह्येते गणा द्वादश सप्तकाः

हे सर्व देव दोन दोन महिन्यांसाठी सूर्याच्या ठिकाणी राहतात; हे बारा सप्तकांचे गण आहेत, प्रत्येक आपल्या स्थानाचे अधिपती.