लिङ्गपुराणम्

एते वसन्ति वै सूर्ये द्वौ द्वौ मासौ क्रमेण तु आप्याययन्ति चादित्यं तेजोभिर् भास्करं शिवम्

हे सर्व सूर्याजवळ दोन-दोन महिन्यांनी राहतात आणि आपापल्या तेजाने शुभ्र भास्कराला पोसतात.

ग्रथितैः स्वैर्वचोभिस्तु स्तुवन्ति मुनयो रविम् गन्धर्वाप्सरसश्चैव नृत्यगेयैरुपासते

मुनी आपली सुंदर वाणी वापरून रविला स्तुती करतात, तर गंधर्व आणि अप्सरा नृत्य व गाण्याने त्याची पूजा करतात.

ग्रामणीयक्षभूतानि कुर्वते ऽभीषुसंग्रहम् सर्पा वहन्ति वै सूर्यं यातुधाना अनुयान्ति च

प्रमुख, यक्ष आणि भूत आपली शस्त्रं एकत्र करतात; सर्प सूर्याला वाहून नेतात आणि यातुधान त्याच्या मागे जातात.

वालखिल्या नयन्त्यस्तं परिवार्योदयाद्रविम् इत्येते वै वसन्तीह द्वौ द्वौ मासौ दिवाकरे

वालखिल्य सूर्यास्ताकडे नेतात आणि सूर्योदयास वेढा घालतात; असे हे प्रत्येक दोन महिन्यांनी सूर्याजवळ राहतात.

मधुश् च माधवश्चैव शुक्रश् च शुचिरेव च नभोनभस्यौ विप्रेन्द्रा इषश्चोर्जस्तथैव च

मधु आणि माधव, शुक्र आणि शुचि, नभ आणि नभस्य, श्रेष्ठ ब्राह्मण, तसेच इष आणि ऊर्जासुद्धा.

सहःसहस्यौ च तथा तपस्यश् च तपः पुनः एते द्वादश मासास्तु वर्षं वै मानुषं द्विजाः

सह आणि सहस्य, तसेच तपस्या आणि तप, हे असे बारा महिने होतात, आणि हेच मानवी वर्ष बनते, हे द्विजांनो.

वासन्तिकस् तथा ग्रैष्मः शुभो वै वार्षिकस् तथा शारदश् च हिमश्चैव शैशिर ऋतवः स्मृताः

वसंत, ग्रीष्म, वर्षा, शरद, हेमंत आणि शिशिर, हे ऋतू म्हणून ओळखले जातात.

धातार्यमाथ मित्रश् च वरुणश्चेन्द्र एव च विवस्वांश्चैव पूषा च पर्जन्यो ऽंशुर् भगस् तथा

धाता, अर्यमान, मित्र, वरुण, इंद्र, विवस्वान, पूषा, पर्जन्य, अंशु आणि भग, हे सर्व सांगितले आहेत.

त्वष्टा विष्णुः पुलस्त्यश् च पुलहश्चात्रिरेव च वसिष्ठश्चाङ्गिराश्चैव भृगुर्बुद्धिमतां वरः

त्वष्टा, विष्णु, पुलस्त्य, पुलह, अत्रि, वसिष्ठ, अंगिरस आणि भृगु, हे बुद्धिमानांमध्ये श्रेष्ठ आहेत.

भारद्वाजो गौतमश् च कश्यपश् च क्रतुस् तथा जमदग्निः कौशिकश् च वासुकिः कङ्कणीकरः

भारद्वाज, गौतम, कश्यप, क्रतु, जमदग्नि, कौशिक, वासुकी आणि कंकणिकर, हेही सांगितले आहेत.

तक्षकश् च तथा नाग एलापत्रस् तथा द्विजाः शङ्खपालस् तथा चान्यस् त्व् ऐरावत इति स्मृतः

तक्षक, नाग, एलापत्र, शंखपाल आणि दुसरा ऐरावत, हेही द्विजांनो, ओळखले जातात.

धनञ्जयो महापद्मस् तथा कर्कोटकः स्मृतः कम्बलो ऽश्वतरश्चैव तुम्बुरुर्नारदस् तथा

धनंजय, महापद्म, कर्कोटक, कंबळ, अश्वतर, तुम्बुरू आणि नारद, हेही सांगितले आहेत.

हाहा हूहूर्मुनिश्रेष्ठा विश्वावसुरनुत्तमः उग्रसेनो ऽथ सुरुचिर् अन्यश्चैव परावसुः

हाहा आणि हूहू हे श्रेष्ठ ऋषी, विश्वावसु हा उत्तम असुर, उग्रसेन, सुरुचि आणि दुसरा परावसु, हेही आहेत.

चित्रसेनो महातेजाश् चोर्णायुश्चैव सुव्रताः धृतराष्ट्रः सूर्यवर्चा देवी साक्षात् कृतस्थला

चित्रसेन, ज्याचा तेज मोठा आहे, उर्णायु, जो व्रतस्थ आहे, धृतराष्ट्र, सूर्यवर्चा आणि देवी कृतस्थला स्वतः.

शुभानना शुभश्रोणिर् दिव्या वै पुञ्जिकस्थला मेनका सहजन्या च प्रम्लोचाथ शुचिस्मिता

शुभानना, शुभश्रोणी, दिव्य पुंजिकस्थला, मेनका, सहजंया, प्रम्लोचा आणि शुचिस्मिता.

अनुम्लोचा घृताची च विश्वाची चोर्वशी तथा पूर्वचित्तिरिति ख्याता देवी साक्षात्तिलोत्तमा

अनुम्लोचा, घृताची, विश्वाची, उर्वशी, प्रसिद्ध पूर्वचित्ती आणि देवी तिलोत्तमा स्वतः.

रंभा चाम्भोजवदना रथकृद् ग्रामणीः शुभः रथौजा रथचित्रश् च सुबाहुर्वै रथस्वनः

रंभा, अम्भोजवदना, रथकर्त्या, ग्रामणी हा शुभ, रथोजा, रथचित्र, सुभुज आणि रथस्वन.

वरुणश् च तथैवान्यः सुषेणः सेनजिच्छुभः तार्क्ष्यश्चारिष्टनेमिश् च क्षतजित् सत्यजित्तथा

वरुण आणि दुसरा, सुसेन, सेनाजित हा शुभ, तक्षक, अरिष्टनेमि, क्षतजित आणि सत्यजित.

रक्षोहेतिः प्रहेतिश् च पौरुषेयो वधस् तथा सर्पो व्याघ्रः पुनश्चापो वातो विद्युद्दिवाकरः

राक्षोहती, प्रहती, पौरुषेय, वध, सर्प, वाघ, पुन्हा पाणी, वारा, वीज आणि सूर्य.

ब्रह्मोपेतश् च रक्षेन्द्रो यज्ञोपेतस्तथैव च एते देवादयः सर्वे वसन्त्यर्के क्रमेण तु

ब्रह्मोपेत, राक्षसांचा राजा, यज्ञोपेत, हे सर्व देव आणि इतर, योग्य क्रमाने सूर्याच्या ठिकाणी वास करतात.

स्थानाभिमानिनो ह्येते गणा द्वादश सप्तकाः धात्रादिविष्णुपर्यन्ता देवा द्वादश कीर्तिताः

हे बारा गट, प्रत्येकी सात जणांचे, त्यांच्या त्यांच्या स्थानांचे अधिपती आहेत; धाता पासून विष्णु पर्यंत बारा देव असे सांगितले आहेत.

आदित्यं परमं भानुं भाभिराप्याययन्ति ते पुलस्त्याद्याः कौशिकान्ता मुनयो मुनिसत्तमाः

पुलस्त्यापासून कौशिकापर्यंतचे हे श्रेष्ठ ऋषी, आपल्या तेजाने त्या परम सूर्याला उजळवतात.

द्वादशैव स्तवैर्भानुं स्तुवन्ति च यथाक्रमम् नागाश्चाश्वतरान्तास्तु वासुकिप्रमुखाः शुभाः

हे बारा जण योग्य क्रमाने स्तोत्रांनी सूर्याची स्तुती करतात; आणि वासुकीपासून अश्वतरापर्यंतचे शुभ नागही तसेच करतात.

द्वादशैव महादेवं वहन्त्येवं यथाक्रमम् क्रमेण सूर्यवर्चान्तास् तुम्बुरुप्रमुखाम्बुपम्

बारा जण महादेवाला योग्य क्रमाने वाहून नेतात, त्यात सुर्यासारखी तेजस्वी मंडळी, तुंबुरू वगैरे प्रमुखांसह, पाण्याचे भांडे वाहणाऱ्यांसारखी आहेत.

गीतैरेनमुपासन्ते गन्धर्वा द्वादशोत्तमाः कृतस्थलाद्या रंभान्ता दिव्याश्चाप्सरसो रविम्

कृतस्थळा पासून रंभा पर्यंतच्या बारा श्रेष्ठ गंधर्व आणि दिव्य अप्सरा, ते सर्व गाण्यांनी त्याची उपासना करतात, जशी ते सूर्याची करतात.

ताण्डवैः सरसैः सर्वाश् चोपासन्ते यथाक्रमम् दिव्याः सत्यजिदन्ताश् च ग्रामण्यो रथकृन्मुखाः

सर्व दिव्य प्रमुख, सत्यजित पासून रथकृत पर्यंत, ते सर्व सुंदर तांडव नृत्यांनी योग्य क्रमाने त्याची उपासना करतात.

द्वादशास्य क्रमेणैव कुर्वते ऽभीषुसंग्रहम् प्रयान्ति यज्ञोपेतान्ता रक्षोहेतिमुखाः सह

त्याच क्रमाने, बारा तोंड असलेली मंडळी आपली शस्त्रे एकत्र करतात आणि यज्ञाला समर्पित असलेले, राक्षोहेती प्रमुखांसह, एकत्र पुढे जातात.

सायुधा द्वादशैवैते राक्षसाश्च यथाक्रमम् धातार्यमा पुलस्त्यश् च पुलहश् च प्रजापतिः

हे बारा जण, शस्त्रांनी सज्ज, हे राक्षस आहेत—धाता, अर्यमान, पुलस्त्य, पुलह आणि प्रजापती.

उरगो वासुकिश्चैव कङ्कणीकश् च तावुभौ तुम्बुरुर् नारदश्चैव गन्धर्वौ गायतां वरौ

उरग आणि वासुकी, तसेच कंकणिक हे दोघे; तुंबुरू आणि नारद, हे दोघे गाण्यात श्रेष्ठ गंधर्व.