लिङ्गपुराणम्

शंकरो ऽपि तदा रुद्रैर् निवृत्तात्मा ह्यधिष्ठितः स्थाणुत्वं तस्य वै विप्राः शंकरस्य महात्मनः

त्या वेळी रुद्रांनी स्थिरावलेला शंकर स्थाणू अवस्थेत गेला. हे ऋषींनो, शंकराचे हे मोठेपण आहे.

निष्कलस्यात्मनः शम्भोः स्वेच्छाधृतशरीरिणः शं रुद्रः सर्वभूतानां करोति घृणया यतः

निष्कल, स्वतःच्या इच्छेने देह धारण करणाऱ्या शंभूचे रूप असलेला, सर्व जीवांवर दया करणारा रुद्र त्यांच्या कल्याणासाठी कृती करतो.

शंकरश्चाप्रयत्नेन तदात्मा योगविद्यया वैराग्यस्थं विरक्तस्य विमुक्तिर्यच्छमुच्यते

शंकर सहजपणे, योगविद्येच्या साहाय्याने, वैराग्यात स्थिर असलेल्या आणि विरक्त असलेल्या लोकांना मुक्ती देतो; हीच मुक्ती 'शम' असे म्हणतात.

अणोस्तु विषयत्यागः संसारभयतः क्रमात् वैराग्याज्जायते पुंसो विरागो दर्शनान्तरे

संसाराच्या भीतीमुळे, हळूहळू विषयांचा त्याग केल्याने माणसात वैराग्य निर्माण होते; हे वैराग्य इतर शिकवणीतही ओळखले जाते.

विमुख्यो विगुणत्यागो विज्ञानस्याविचारतः तस्य चास्य च संधानं प्रसादात्परमेष्ठिनः

दोषांकडे पाठ फिरवणे आणि गुणांचा त्याग करणे, विचार न करता, हे ज्ञानामुळे येते; या दोघांचे एकत्र येणे हे परब्रह्माच्या कृपेने साध्य होते.

धर्मो ज्ञानं च वैराग्यम् ऐश्वर्यं शंकरादिह स एव शंकरः साक्षात् पिनाकी नीललोहितः

धर्म, ज्ञान, वैराग्य आणि ऐश्वर्य — हे सर्व येथे शंकरच आहेत; तो प्रत्यक्ष पिनाकी, निळा आणि तांबडा असलेला आहे.

ये शंकराश्रिताः सर्वे मुच्यन्ते ते न संशयः न गच्छन्त्येव नरकं पापिष्ठा अपि दारुणम्

जे सर्वजण शंकराचा आश्रय घेतात, ते नक्कीच मुक्त होतात; अगदी मोठ्या पाप्यांनाही भयंकर नरकात जावे लागत नाही.

आश्रिताः शंकरं तस्मात् प्राप्नुवन्ति च शाश्वतम् मायान्ताश्चैव घोराद्या ह्य् अष्टविंशतिरेव च

म्हणून, जे शंकराचा आश्रय घेतात, त्यांना शाश्वत प्राप्त होते; आणि मायेच्या अठ्ठावीस भयंकर रूपांचा अंत होतो.

कोटयो नरकाणां तु पच्यन्ते तासु पापिनः अनाश्रिताः शिवं रुद्रं शंकरं नीललोहितम्

कोट्यवधी नरकांमध्ये पापी लोकांना यातना दिल्या जातात; जे शिव, रुद्र, शंकर, निळा आणि तांबडा असलेल्याचा आश्रय घेत नाहीत, त्यांना हे भोगावे लागते.

आश्रयं सर्वभूतानाम् अव्ययं जगतां पतिम् पुरुषं परमात्मानं पुरुहूतं पुरुष्टुतम्

तो सर्व जीवांचा आश्रय, अविनाशी, जगाचा स्वामी, परमात्मा, पुरुहूत आणि सर्व लोकांनी गौरवलेला आहे.

तमसा कालरुद्राख्यं रजसा कनकाण्डजम् सत्त्वेन सर्वगं विष्णुं निर्गुणत्वे महेश्वरम्

अंधकारामुळे त्याला कालरुद्र म्हणतात; रजामुळे तो सोन्यातून जन्मलेला आहे; सत्त्वामुळे तो सर्वत्र असणारा विष्णू आहे; आणि निर्गुण अवस्थेत तो महेश्वर आहे.

केन गच्छन्ति नरकं नराः केन महामते कर्मणाकर्मणा वापि श्रोतुं कौतूहलं हि नः

माणसे नरकात कशामुळे जातात, हे कोणत्या कृतीमुळे किंवा अकृतीमुळे होते का, हे जाणून घेण्याची आम्हाला उत्सुकता आहे, हे महाज्ञानी.

रहस्यं वः प्रवक्ष्यामि भवस्यामिततेजसः प्रभावं शंकरस्याद्यं संक्षेपात्सर्वदर्शिनः

मी तुम्हाला भव्य तेज असलेल्या भवाचे गूढ, शंकराचा प्रारंभ आणि त्याची महती, संक्षिप्तपणे, सर्वांनी पाहिल्याप्रमाणे सांगतो.

योगिनः सर्वतत्त्वज्ञाः परं वैराग्यमास्थिताः

योगी, जे सर्व तत्वांचे ज्ञान ठेवतात, ते परम वैराग्यात स्थिर असतात.

प्राणायामादिभिश्चाष्टसाधनैः सहचारिणः

प्राणायामासारख्या आठ साधनांसह ते नेहमीच एकत्र असतात.

करुणादिगुणोपेताः कृत्वापि विविधानि ते कर्माणि नरकं स्वर्गं गच्छन्त्येव स्वकर्मणा

करुणा वगैरे गुणांनी युक्त असलेले हे योगी, जरी विविध कर्मे केली तरी, आपल्या कर्मानुसार स्वर्ग किंवा नरकात जातात.

प्रसादाज्जायते ज्ञानं ज्ञानाद्योगः प्रवर्तते योगेन जायते मुक्तिः प्रसादादखिलं ततः

कृपेने ज्ञान मिळते; ज्ञानामुळे योग सुरू होतो; योगामुळे मुक्ती मिळते; आणि या सर्वांचा पाया कृपा आहे.

प्रसादाद् यदि विज्ञानं स्वरूपं वक्तुमर्हसि दिव्यं माहेश्वरं चैव योगं योगविदां वर

जर कृपेने तुला स्वतःचे खरे स्वरूप, दिव्य आणि महेश्वर योग सांगता येत असेल, तर ते सांग, हे योग जाणणाऱ्यांमधील श्रेष्ठ.

कथं करोति भगवान् चिन्तया रहितः शिवः प्रसादं योगमार्गेण कस्मिन्काले नृणां विभुः

भगवान शिव, जो विचाररहित आहे, तो योगमार्गाने कृपा कशी करतो आणि कोणत्या वेळी माणसांवर ती कृपा करतो, हे सांग.

देवानां च ऋषीणां च पितॄणां संनिधौ पुरा शैलादिना तु कथितं शृण्वन्तु ब्रह्मसूनवे

पूर्वी देव, ऋषी आणि पितर यांच्या उपस्थितीत शैलादिने ही कथा ब्रह्मपुत्राला सांगितली होती, ते सर्व ऐकू द्या.

व्यासावताराणि तथा द्वापरान्ते च सुव्रताः योगाचार्यावताराणि तथा तिष्ये तु शूलिनः

धन्य हो, द्वापारयुगाच्या शेवटी व्यासांचे अवतार, तसेच योगशिक्षकांचे आणि तिष्य युगात शूलधारीचे अवतार घडले.

तत्रतत्र विभोः शिष्याश् चत्वारः शमभाजनाः प्रशिष्या बहवस्तेषां प्रसीदत्येवमीश्वरः

प्रत्येक ठिकाणी प्रभूचे चार शिष्य असतात, जे शांततेचे पात्र असतात; त्यांच्यात अनेक उपशिष्य असतात आणि अशा प्रकारे ईश्वर प्रसन्न होतो.

एवं क्रमागतं ज्ञानं मुखादेव नृणां विभोः वैश्यान्तं ब्राह्मणाद्यं हि घृणया चानुरूपतः

अशा रीतीने, प्रभूच्या मुखातून ब्राह्मणांपासून वैश्यांपर्यंत प्रत्येकाच्या स्वभावानुसार आणि दयेमुळे हे ज्ञान लोकांपर्यंत पोहोचते.

द्वापरे द्वापरे व्यासाः के वै कुत्रान्तरेषु वै कल्पेषु कस्मिन्कल्पे नो वक्तुमर्हसि चात्र तान्

प्रत्येक द्वापारयुगात कोण कोण व्यास झाले, ते कुठे आणि कोणत्या कल्पात होते, हे तू येथे सांगावे.

शृण्वन्तु कल्पे वाराहे द्विजा वैवस्वतान्तरे व्यासांश् च साम्प्रतं रुद्रांस् तथा सर्वान्तरेषु वै

ऐका, वराहकल्पात, वैवस्वत मन्वंतरात, आणि सध्याच्या सर्व कल्पांत व्यास आणि रुद्र कोण आहेत.

वेदानां च पुराणानां तथा ज्ञानप्रदर्शकान् यथाक्रमं प्रवक्ष्यामि सर्वावर्तेषु साम्प्रतम्

मी सर्व कल्पांत, योग्य क्रमाने, वेद, पुराणे आणि ज्ञान प्रकट करणाऱ्यांची नावे सांगतो.

क्रतुः सत्यो भार्गवश् च अङ्गिराः सविता द्विजाः मृत्युः शतक्रतुर्धीमान् वसिष्ठो मुनिपुंगवः

क्रतु, सत्य, भार्गव, अंगिरा, सविता, मृत्यू, शतकृतू, बुद्धिमान आणि मुनीश्रेष्ठ वसिष्ठ हे आहेत.

सारस्वतस्त्रिधामा च त्रिवृतो मुनिपुंगवः शततेजाः स्वयंधर्मो नारायण इति श्रुतः

सारस्वत, त्रिधामा, त्रिवृत, मुनीश्रेष्ठ, शततेजा, स्वयंधर्मा आणि नारायण असे ऐकले आहे.

तरक्षुश्चारुणिर्धीमांस् तथा देवः कृतंजयः ऋतंजयो भरद्वाजो गौतमः कविसत्तमः

तरक्षु, अरुणी ज्ञानी, देव, कृतंजय, ऋतंजय, भरद्वाज, गौतम हे उत्तम कवी आहेत.