न तत्र सूर्यस्तपति न ते जीर्यन्ति मानवाः चन्द्रसूर्यौ न नक्षत्रं न प्रकाशम् इलावृते
तिथे सूर्य चमकत नाही, माणसं वृद्ध होत नाहीत; इलावृतमध्ये ना चंद्र, ना सूर्य, ना तारे, ना प्रकाश आहे.
पद्मप्रभाः पद्ममुखाः पद्मपत्त्रनिभेक्षणाः पद्मपत्त्रसुगन्धाश् च जायन्ते भवभाविताः
ते कमळासारखे तेजस्वी, कमळासारख्या चेहऱ्याचे, कमळपानासारख्या डोळ्यांचे आणि कमळपानासारखा सुगंध असलेले असतात; ते तिथे जन्म घेतात आणि जीवनावर प्रेम करतात.
जम्बूफलरसाहारा अनिष्पन्दाः सुगन्धिनः देवलोकागतास्तत्र जायन्ते ह्यजरामराः
ते जांबूफळाचा रस खातात, स्थिर आणि सुगंधी असतात; देवलोकातून आलेले तिथे जन्म घेतात आणि ते अजरा आणि अमर असतात.
त्रयोदशसहस्राणि वर्षाणां ते नरोत्तमाः आयुःप्रमाणं जीवन्ति वर्षे दिव्ये त्विलावृते
त्या दिव्य इलावृत प्रदेशात हे उत्तम पुरुष तेरा हजार वर्षं जगतात.
जंबूफलरसं पीत्वा न जरा बाधते त्विमान् न क्षुधा न क्लमश्चापि न जनो मृत्युमांस् तथा
जांभूळ फळाचा रस प्यायल्यावर तिथल्या लोकांना न वय वाढतं, न भूक लागते, न थकवा येतो, आणि तिथे कुणालाही मृत्यू येत नाही.
तत्र जाम्बूनदं नाम कनकं देवभूषणम् इन्द्रगोपप्रतीकाशं जायते भास्वरं तु तत्
तिथे जांभूनद नावाचं सोनं उत्पन्न होतं, जे देवांचं अलंकार आहे. ते सोनं इंद्रगोप किड्यासारखं तेजस्वी आणि चमकदार असतं.
एवं मया समाख्याता नववर्षानुवर्तिनः वर्णायुर्भोजनाद्यानि संक्षिप्य न तु विस्तरात्
या नव्हा प्रदेशांमध्ये राहणाऱ्यांचे रंग, आयुष्य, अन्न आणि इतर गोष्टी मी थोडक्यात सांगितल्या, विस्ताराने नाही.
हेमकूटे तु गन्धर्वा विज्ञेयाश्चाप्सरोगणाः सर्वे नागाश् च निषधे शेषवासुकितक्षकाः
हेमकूट पर्वतावर गंधर्व आणि सर्व अप्सरा राहतात, आणि निषध पर्वतावर सर्व नाग, म्हणजे शेष, वासुकी आणि तक्षक, वास करतात.
महाबलास् त्रयस्त्रिंशद् रमन्ते याज्ञिकाः सुराः नीले तु वैडूर्यमये सिद्धा ब्रह्मर्षयो ऽमलाः
तेथे त्र्यस्त्रिंश म्हणजे त्रेचाळीस बलवान याज्ञिक देव आनंदाने वावरतात; निळ्या वैडूर्य पर्वतावर सिद्ध आणि शुद्ध ब्रह्मर्षी राहतात.
दैत्यानां दानवानां च श्वेतः पर्वत उच्यते शृङ्गवान् पर्वतश्चैव पितॄणां निलयः सदा
श्वेत पर्वत दैत्य आणि दानवांचा वास आहे; तर शृंगवान पर्वत नेहमी पितरांचे निवासस्थान आहे.
हिमवान् यक्षमुख्यानां भूतानाम् ईश्वरस्य च सर्वाद्रिषु महादेवो हरिणा ब्रह्मणांबया
हिमालय हा मुख्य यक्ष, भूत आणि प्रभू यांचा प्रदेश आहे; सर्व पर्वतांमध्ये महादेव, हरि, ब्रह्मा आणि अंबिका यांच्यासह वास करतात.
नन्दिना च गणैश्चैव वर्षेषु च वनेषु च नीलश्वेतत्रिशृङ्गे च भगवान्नीललोहितः
नंदी आणि गणांसह, विविध प्रदेश आणि जंगलांत, तसेच निळ्या, पांढऱ्या आणि त्रिशृंगी पर्वतांवर भगवंत नीललोहित वास करतो.
सिद्धैर्देवैश् च पितृभिर् दृष्टो नित्यं विशेषतः नीलश् च वैडूर्यमयः श्वेतः शुक्लो हिरण्मयः
सिद्ध, देव आणि पितर यांना तो नेहमी दिसतो, विशेषतः निळ्या वैडूर्य, पांढऱ्या, शुभ्र आणि सोन्याच्या पर्वतांवर.
मयूरबर्हवर्णस्तु शातकुंभस् त्रिशृङ्गवान् एते पर्वतराजानो जंबूद्वीपे व्यवस्थिताः
मोरपिसासारखा, सोन्याचा आणि त्रिशृंगी शृंगवान — हे पर्वतराज जांबूद्वीपावर स्थिर आहेत.
प्लक्षद्वीपादिद्वीपेषु सप्त सप्तसु पर्वताः ऋज्वायताः प्रतिदिशं निविष्टा वर्षपर्वताः
प्लक्षद्वीप आणि इतर प्रत्येक द्वीपावर सात सात पर्वत आहेत, जे प्रत्येक दिशेला सरळ पसरलेले असून त्यांना प्रदेशाचे पर्वत म्हणतात.
प्लक्षद्वीपे तु वक्ष्यामि सप्त दिव्यान् महाचलान् गोमेदको ऽत्र प्रथमो द्वितीयश्चान्द्र उच्यते
प्लक्षद्वीपावर मी सात दिव्य आणि मोठे पर्वत सांगतो: त्यात पहिला गोमेधक, दुसरा चंद्र पर्वत आहे.
तृतीयो नारदो नाम चतुर्थो दुन्दुभिः स्मृतः पञ्चमः सोमको नाम सुमनाः षष्ठ उच्यते
तिसरा पर्वत नारद नावाचा आहे, चौथा डुंदुभी म्हणून ओळखला जातो; पाचवा सोमक, सहावा सुमनस असं नाव आहे.
स एव वैभवः प्रोक्तो वैभ्राजः सप्तमः स्मृतः सप्तैते गिरयः प्रोक्ताः प्लक्षद्वीपे विशेषतः
तोच पर्वत वैभव म्हणून ओळखला जातो, आणि सातवा वैभ्राज आहे; हे सात पर्वत खास प्लक्षद्वीपावर आहेत.
सप्त वै शाल्मलिद्वीपे तांस्तु वक्ष्याम्यनुक्रमात् कुमुदश्चोत्तमश्चैव पर्वतश् च बलाहकः
शाल्मलीद्वीपावरही सात पर्वत आहेत, ते मी क्रमाने सांगतो: कुमुद, उत्तम आणि बलाहक पर्वत.
द्रोणः कङ्कश् च महिषः ककुद्मान् सप्तमः स्मृतः कुशद्वीपे तु सप्तैव द्वीपाश् च कुलपर्वताः
ड्रोण, कंक, महिष आणि सातवा ककुद्मान — असे सात पर्वत कुशद्वीपावरही आहेत, जे मुख्य पर्वत मानले जातात.
तांस्तु संक्षेपतो वक्ष्ये नाममात्रेण वै क्रमात् विद्रुमः प्रथमः प्रोक्तो द्वितीयो हेमपर्वतः
ते पर्वत मी थोडक्यात फक्त नावाने सांगतो: विद्रुम हा पहिला, दुसरा हेमपर्वत आहे.
तृतीयो द्युतिमान्नाम चतुर्थः पुष्पितः स्मृतः कुशेशयः पञ्चमस्तु षष्ठो हरिगिरिः स्मृतः
तिसरा पर्वत द्युतिमान, चौथा पुष्पित, कुशेशय हा पाचवा, आणि सहावा हरिगिरी म्हणून ओळखला जातो.
सप्तमो मन्दरः श्रीमान् महादेवनिकेतनम् मन्दा इति ह्यपां नाम मन्दरो धारणाद् अपाम्
सातवा मंदार हा तेजस्वी पर्वत आहे, जो महादेवांचे निवासस्थान आहे. मंदा नावाची एक नदी आहे, आणि मंदार असे नाव त्याला मिळाले कारण तो पाण्याला धरून ठेवतो.
तत्र साक्षाद्वृषाङ्कस्तु विश्वेशो विमलः शिवः सोमः सनन्दी भगवान् आस्ते हेमगृहोत्तमे
तेथे वृषध्वज असलेले विश्वेश्वर, निर्मळ शिव, सोम आणि नंदी यांच्यासह भगवंत त्या सुवर्णमय उत्तम महालात वास करतात.
तपसा तोषितः पूर्वं मन्दरेण महेश्वरः अविमुक्ते महाक्षेत्रे लेभे स परमं वरम्
पूर्वी मंदाराने कठोर तप करून महेश्वराला प्रसन्न केले होते, आणि अविमुक्त या पवित्र क्षेत्रात त्याला सर्वोच्च वर मिळाला.
प्रार्थितश् च महादेवो निवासार्थं सहांबया अविमुक्तादुपागम्य चक्रे वासं स मन्दरे
महादेवाला वासासाठी विनंती केली असता, ते अंबेसह अविमुक्तातून येऊन मंदार पर्वतावर राहू लागले.
सनन्दी सगणः सोमस् तेनासौ तन्न मुञ्चति क्रौञ्चद्वीपे तु सप्तेह क्रौञ्चाद्याः कुलपर्वताः
नंदी आणि त्यांच्या गणांसह सोम तिथेच राहतो आणि त्या ठिकाणाचा त्याग करत नाही. क्रौंचद्वीपावर क्रौंचपासून सुरू होणारे सात प्रमुख पर्वत आहेत.
क्रौञ्चो वामनकः पश्चात् तृतीयश्चान्धकारकः अन्धकारात्परश्चापि दिवावृन्नाम पर्वतः
क्रौंच, त्यानंतर वामनक, तिसरा अंधकारक, आणि अंधकाराच्या पलीकडे दिवावृत नावाचा पर्वत आहे.
दिवावृतः परश्चापि विविन्दो गिरिरुच्यते विविन्दात्परतश्चापि पुण्डरीको महागिरिः
दिवावृतच्या पुढे विविंद नावाचा पर्वत आहे, आणि विविंदाच्या पुढे पुण्डरीक हा महान पर्वत आहे.
पुण्डरीकात्परश्चापि प्रोच्यते दुन्दुभिस्वनः एते रत्नमयाः सप्त क्रौञ्चद्वीपस्य पर्वताः
पुण्डरीकच्या पुढे दुंदुभिस्वन नावाचा पर्वत आहे. हे सातही रत्नांनी मढवलेले पर्वत क्रौंचद्वीपावर आहेत.