वर्षाणां तत्र जीवन्ति अश्वत्थाशनजीवनाः हैरण्मया इवात्यर्थम् ईश्वरार्पितमानसाः
ते तितकीच वर्षं जगतात, पिंपळाच्या फळावर जगतात, सोन्यासारखे तेजस्वी आहेत, आणि त्यांचं मन पूर्णपणे ईश्वराला समर्पित आहे.
कुरुवर्षे तु कुरवः स्वर्गलोकात् परिच्युताः सर्वे मैथुनजाताश् च क्षीरिणः क्षीरभोजनाः
कुरुवर्षातले कुरु, स्वर्गातून खाली पडलेले, सर्वजण मैथुनाने जन्मलेले, दूध पिणारे आणि दूधावर जगणारे आहेत.
अन्योन्यमनुरक्ताश् च चक्रवाकसधर्मिणः अनामया ह्यशोकाश् च नित्यं सुखनिषेविणः
ते एकमेकांवर प्रेम करणारे, चक्रवाक पक्ष्यांसारखे, रोगरहित, दुःखरहित आणि नेहमी सुखात रमणारे आहेत.
त्रयोदशसहस्राणि शतानि दशपञ्च च जीवन्ति ते महावीर्या न चान्यस्त्रीनिषेविणः
ते महाशक्तिशाली लोक तेरा हजार एकशे पन्नास वर्षं जगतात, आणि आपल्या पत्नीखेरीज इतर स्त्रियांशी संबंध ठेवत नाहीत.
सहैव मरणं तेषां कुरूणां स्वर्गवासिनाम् हृष्टानां सुप्रवृद्धानां सर्वान्नामृतभोजिनाम्
त्या कुरुंचं, जे स्वर्गात राहतात, मृत्यू एकत्रच येतो; ते नेहमी आनंदी, अतिशय समृद्ध, आणि सर्व प्रकारच्या अमृतासारख्या अन्नाचा आस्वाद घेतात.
सदा तु चन्द्रकान्तानां सदा यौवनशालिनाम् श्यामाङ्गानां सदा सर्वभूषणास्पददेहिनाम्
ते नेहमी चंद्रकांत धारण करणारे, सदैव तरुण, काळ्या अंगाचे, आणि नेहमी सर्व अलंकारांनी सजलेले असतात.
जंबूद्वीपे तु तत्रापि कुरुवर्षं सुशोभनम् तत्र चन्द्रप्रभं शम्भोर् विमानं चन्द्रमौलिनः
जांबूद्वीपात तिथेही सुंदर असं कुरुवर्ष आहे, जिथे चंद्रमौळी शंभूचं तेजस्वी विमान चंद्रासारखं उजळून उभं आहे.
वर्षे तु भारते मर्त्याः पुण्याः कर्मवशायुषः शतायुषः समाख्याता नानावर्णाल्पदेहिनः
भारतराज्यात माणसं आपल्या कर्मानुसार जगतात; त्यांचं आयुष्य मोठं असतं, रंग वेगवेगळे असतात आणि शरीरं मर्यादित असतात.
नानादेवार्चने युक्ता नानाकर्मफलाशिनः नानाज्ञानार्थसम्पन्ना दुर्बलाश्चाल्पभोगिनः
ती वेगवेगळ्या देवांची पूजा करतात, विविध कर्मांची फळं भोगतात, वेगवेगळ्या ज्ञान आणि संपत्तीने युक्त असतात, पण दुर्बल असतात आणि थोडाच आनंद उपभोगतात.
इन्द्रद्वीपे तथा केचित् तथैव च कसेरुके ताम्रद्वीपं गताः केचित् केचिद्देशं गभस्तिमत्
काही जण इंद्रद्वीपावर राहतात, काही कासेरूवर, काही ताम्रद्वीपावर गेले आहेत, आणि काही गभस्तिमत नावाच्या प्रदेशात आहेत.
नागद्वीपं तथा सौम्यं गान्धर्वं वारुणं गताः केचिन्म्लेच्छाः पुलिन्दाश् च नानाजातिसमुद्भवाः
काही सौम्य नागद्वीपावर, काही गंधर्व किंवा वारुण प्रदेशात गेले आहेत; तिथे म्लेच्छ आणि पुलिंद, वेगवेगळ्या जातींतून आलेले लोक आहेत.
पूर्वे किरातास्तस्यान्ते पश्चिमे यवनाः स्मृताः ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्या मध्ये शूद्राश् च सर्वशः
पूर्वेला किरात आहेत, पश्चिमेला यवन मानले जातात; मध्ये ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य आहेत आणि सर्वत्र शूद्र आहेत.
इज्यायुद्धवणिज्याभिर् वर्तयन्तो व्यवस्थिताः तेषां संव्यवहारो ऽयं वर्तते ऽत्र परस्परम्
हे लोक यज्ञ, युद्ध आणि व्यापार यात गुंतलेले आहेत; त्यांच्यात परस्पर व्यवहार चालू असतात.
धर्मार्थकामसंयुक्तो वर्णानां तु स्वकर्मसु संकल्पश्चाभिमानश् च आश्रमाणां यथाविधि
धर्म, अर्थ आणि काम यांच्याशी जोडलेले, प्रत्येक वर्ण आपापली कर्तव्ये निश्चयाने आणि अभिमानाने, योग्य आश्रमानुसार पार पाडतात.
इह स्वर्गापवर्गार्थं प्रवृत्तिर्यत्र मानुषी तेषां च युगकर्माणि नान्यत्र मुनिपुङ्गवाः
इथे स्वर्ग आणि मोक्षासाठी माणसांची प्रवृत्ती असते; त्यांची कर्मं युगांनुसार बांधलेली असतात, दुसरीकडे नाहीत, हे ऋषिश्रेष्ठ.
दशवर्षसहस्राणि स्थितिः किंपुरुषे नृणाम् सुवर्णवर्णाश् च नराः स्त्रियश्चाप्सरसोपमाः
किंपुरुष प्रदेशात माणसांचं आयुष्य दहा हजार वर्षांचं असतं; पुरुष सुवर्णासारखे असतात आणि स्त्रिया अप्सरेसारख्या सुंदर असतात.
अनामया ह्यशोकाश् च सर्वे ते शिवभाविताः शुद्धसत्त्वाश् च हेमाभाः सदाराः प्लक्षभोजनाः
ते सर्व आजार आणि दुःखापासून मुक्त, शिवभक्त, शुद्ध स्वभावाचे, सोन्यासारखे तेजस्वी, पत्नींसह राहणारे आणि प्लक्षफळ खातात.
महारजतसंकाशा हरिवर्षे ऽपि मानवाः देवलोकाच्च्युताः सर्वे देवाकाराश् च सर्वशः
हरिवर्षातही माणसं मोठ्या चांदीसारखी दिसतात; ती सर्व देवस्वरूपाची असून, देवलोकातून खाली आली आहेत.
हरं यजन्ति सर्वेशं पिबन्तीक्षुरसं शुभम् न जरा बाधते तेन न च जीर्यन्ति ते नराः
ते सर्वेश्वर हराची पूजा करतात आणि गोड ऊसाचा रस पितात; त्यांना वार्धक्य त्रास देत नाही आणि ते कधीही वृद्ध होत नाहीत.
दशवर्षसहस्राणि तत्र जीवन्ति मानवाः मध्यमं यन्मया प्रोक्तं नाम्ना वर्षमिलावृतम्
तिथे माणसं दहा हजार वर्षं जगतात; मी सांगितलेला हा मध्यभाग इलावृत नावाने ओळखला जातो.
न तत्र सूर्यस्तपति न ते जीर्यन्ति मानवाः चन्द्रसूर्यौ न नक्षत्रं न प्रकाशम् इलावृते
तिथे सूर्य चमकत नाही, माणसं वृद्ध होत नाहीत; इलावृतमध्ये ना चंद्र, ना सूर्य, ना तारे, ना प्रकाश आहे.
पद्मप्रभाः पद्ममुखाः पद्मपत्त्रनिभेक्षणाः पद्मपत्त्रसुगन्धाश् च जायन्ते भवभाविताः
ते कमळासारखे तेजस्वी, कमळासारख्या चेहऱ्याचे, कमळपानासारख्या डोळ्यांचे आणि कमळपानासारखा सुगंध असलेले असतात; ते तिथे जन्म घेतात आणि जीवनावर प्रेम करतात.
जम्बूफलरसाहारा अनिष्पन्दाः सुगन्धिनः देवलोकागतास्तत्र जायन्ते ह्यजरामराः
ते जांबूफळाचा रस खातात, स्थिर आणि सुगंधी असतात; देवलोकातून आलेले तिथे जन्म घेतात आणि ते अजरा आणि अमर असतात.
त्रयोदशसहस्राणि वर्षाणां ते नरोत्तमाः आयुःप्रमाणं जीवन्ति वर्षे दिव्ये त्विलावृते
त्या दिव्य इलावृत प्रदेशात हे उत्तम पुरुष तेरा हजार वर्षं जगतात.
जंबूफलरसं पीत्वा न जरा बाधते त्विमान् न क्षुधा न क्लमश्चापि न जनो मृत्युमांस् तथा
जांभूळ फळाचा रस प्यायल्यावर तिथल्या लोकांना न वय वाढतं, न भूक लागते, न थकवा येतो, आणि तिथे कुणालाही मृत्यू येत नाही.
तत्र जाम्बूनदं नाम कनकं देवभूषणम् इन्द्रगोपप्रतीकाशं जायते भास्वरं तु तत्
तिथे जांभूनद नावाचं सोनं उत्पन्न होतं, जे देवांचं अलंकार आहे. ते सोनं इंद्रगोप किड्यासारखं तेजस्वी आणि चमकदार असतं.
एवं मया समाख्याता नववर्षानुवर्तिनः वर्णायुर्भोजनाद्यानि संक्षिप्य न तु विस्तरात्
या नव्हा प्रदेशांमध्ये राहणाऱ्यांचे रंग, आयुष्य, अन्न आणि इतर गोष्टी मी थोडक्यात सांगितल्या, विस्ताराने नाही.
हेमकूटे तु गन्धर्वा विज्ञेयाश्चाप्सरोगणाः सर्वे नागाश् च निषधे शेषवासुकितक्षकाः
हेमकूट पर्वतावर गंधर्व आणि सर्व अप्सरा राहतात, आणि निषध पर्वतावर सर्व नाग, म्हणजे शेष, वासुकी आणि तक्षक, वास करतात.
महाबलास् त्रयस्त्रिंशद् रमन्ते याज्ञिकाः सुराः नीले तु वैडूर्यमये सिद्धा ब्रह्मर्षयो ऽमलाः
तेथे त्र्यस्त्रिंश म्हणजे त्रेचाळीस बलवान याज्ञिक देव आनंदाने वावरतात; निळ्या वैडूर्य पर्वतावर सिद्ध आणि शुद्ध ब्रह्मर्षी राहतात.
दैत्यानां दानवानां च श्वेतः पर्वत उच्यते शृङ्गवान् पर्वतश्चैव पितॄणां निलयः सदा
श्वेत पर्वत दैत्य आणि दानवांचा वास आहे; तर शृंगवान पर्वत नेहमी पितरांचे निवासस्थान आहे.