लिङ्गपुराणम्

कैलासो यक्षराजस्य कुबेरस्य महात्मनः निवासः कोटियक्षाणां तथान्येषां महात्मनाम्

कैलास हा यक्षराज कुबेर आणि दहा कोटी यक्ष तसेच इतर महान आत्म्यांचे निवासस्थान आहे.

तत्रापि देवदेवस्य भवस्यायतनं महत् तस्मिन्नायतने सोमः सदास्ते सगणो हरः

तिथेच देवांचा देव असलेल्या भवाचे मोठे मंदिर आहे; त्या मंदिरात सोम आणि त्याचे गण असलेला हर नेहमी वास करतो.

यत्र मन्दाकिनी नाम नलिनी विपुलोदका सुवर्णमणिसोपाना कुबेरशिखरे शुभे

कुबेराच्या सुंदर शिखरावर सुवर्ण व रत्नांच्या पायऱ्यांनी सजलेली, विपुल पाण्याची मन्दाकिनी नावाची, नलिनी नावाने ओळखली जाणारी नदी आहे.

जांबूनदमयैः पद्मैर् गन्धस्पर्शगुणान्वितैः नीलवैडूर्यपत्रैश् च गन्धोपेतैर्महोत्पलैः

ती नदी सोन्याच्या कमळांनी, सुगंध व स्पर्शगुण असलेल्या निळ्या वैडूर्याच्या पानांनी आणि सुवासिक मोठ्या कमळांनी सजलेली आहे.

तथा कुमुदषण्डैश् च महापद्मैर् अलंकृता यक्षगन्धर्वनारीभिर् अप्सरोभिश् च सेविता

तसेच ती कुमुदांच्या घड्यांनी व मोठ्या कमळांनी शोभलेली असून, यक्ष, गंधर्व, अप्सरा आणि इतर दिव्य स्त्रियांकडून सेविली जाते.

देवदानवगन्धर्वैर् यक्षराक्षसकिन्नरैः उपस्पृष्टजला पुण्या नदी मन्दाकिनी शुभा

देव, दानव, गंधर्व, यक्ष, राक्षस आणि किन्नर यांच्या स्पर्शाने पावन झालेली, शुद्ध व सुंदर अशी मंदाकिनी ही पुण्यदायिनी नदी आहे.

तस्याश्चोत्तरपार्श्वे तु भवस्यायतनं शुभम् वैडूर्यमणिसम्पन्नं तत्रास्ते शङ्करो ऽव्ययः

त्या नदीच्या उत्तरेकडील काठावर वैडूर्य रत्नांनी सजलेले, शुभ असे भवाचे मंदिर आहे, जिथे अविनाशी शंकर वास करतो.

द्विजाः कनकनन्दायास् तीरे वै प्राचि दक्षिणे वनं द्विजसहस्राढ्यं मृगपक्षिसमाकुलम्

कनकनंदा या सुवर्णनदीच्या पूर्व व दक्षिण काठावर हजारो ब्राह्मणांनी भरलेले, पशुपक्ष्यांनी गजबजलेले एक वन आहे.

तत्रापि सगणः साम्बः क्रीडते ऽद्रिसमे गृहे नन्दायाः पश्चिमे तीरे किंचिद् वै दक्षिणाश्रिते

त्या ठिकाणीही, आपल्या गणांसह आणि अंबेसह, पर्वतासारख्या घरात, नंदाच्या पश्चिम काठावर, थोडेसे दक्षिणेकडे वळलेल्या ठिकाणी तो क्रीडा करतो.

पुरं रुद्रपुरी नाम नानाप्रासादसंकुलम् तत्रापि शतधा कृत्वा ह्य् आत्मानं चाम्बया सह

तेथे रुद्रपुरी नावाचे एक नगर आहे, जे विविध प्रासादांनी भरलेले आहे; तिथेही, शंकर शंभर रूपे धारण करून अंबेसह क्रीडा करतो.

क्रीडते सगणः साम्बस् तच्छिवालयम् उच्यते एवं शतसहस्राणि शर्वस्यायतनानि तु

तो आपल्या गणांसह आणि अंबेसह क्रीडा करतो; तेच शिवालय म्हणून ओळखले जाते. अशा प्रकारे शर्वाची शेकडो हजारो मंदिरे आहेत.

प्रतिद्वीपे मुनिश्रेष्ठाः पर्वतेषु वनेषु च नदीनदतटाकानां तीरेष्वर्णवसंधिषु

हे श्रेष्ठ मुनीहो, प्रत्येक बेटावर, पर्वतांवर, वने, नद्या, सरोवरे यांच्या काठावर आणि जलसंगमावर शिवाची मंदिरे आहेत.

नद्यश् च बहवः प्रोक्ताः सदा बहुजलाः शुभाः सरोवरेभ्यः सम्भूतास् त्व् असंख्याता द्विजोत्तमाः

अनेक नद्या सांगितल्या आहेत, त्या नेहमी भरपूर पाण्याच्या व शुभ आहेत; त्या सरोवरांतून उत्पन्न होतात आणि त्यांची संख्या अगणित आहे, हे श्रेष्ठ ब्राह्मणहो.

प्राङ्मुखा दक्षिणास्यास्तु चोत्तरप्रभवाः शुभाः पश्चिमाग्राः पवित्राश् च प्रतिवर्षं प्रकीर्तिताः

त्या नद्या पूर्वेला तोंड असलेल्या, दक्षिणेकडून वाहणाऱ्या, उत्तरेकडून उगम पावणाऱ्या, पश्चिमेकडून सुरू होणाऱ्या, पवित्र आणि दरवर्षी उल्लेखल्या जातात.

आकाशांभोनिधिर् यो ऽसौ सोम इत्यभिधीयते आधारः सर्वभूतानां देवानाममृताकरः

आकाशातील जो समुद्र सोम म्हणून ओळखला जातो, तो सर्व जीवांचा आधार आहे आणि देवांसाठी अमृताचा स्रोत आहे.

अस्मात्प्रवृत्ता पुण्योदा नदी त्वाकाशगामिनी सप्तमेनानिलपथा प्रवृत्ता चामृतोदका

त्यातून पवित्र जल असलेली, आकाशातून वाहणारी, वाऱ्याच्या मार्गाने सातवी, अमृतासारखे पाणी असलेली नदी प्रवाहित होते.

सा ज्योतींष्यनुवर्तन्ती ज्योतिर्गणनिषेविता ताराकोटिसहस्राणां नभसश् च समायुता

ती नदी तेजोमय ताऱ्यांचा पाठपुरावा करते, तेजस्वी गणांनी सेविली जाते आणि आकाशातील कोट्यवधी ताऱ्यांसह एकरूप होते.

परिवर्तत्यहरहो यथा सोमस्तथैव सा चत्वार्यशीतिश् च तथा सहस्राणां समुच्छ्रितः

जसा चंद्र रोज फिरतो, तशीच ती सुद्धा चौर्‍यासी हजार वेळा वर चढते.

योजनानां महामेरुः श्रीकण्ठाक्रीडकोमलः तत्रासीनो यतः शर्वः साम्बः सह गणेश्वरैः

महामेरू पर्वत, जो श्रीकंठाच्या खेळण्यासारखा सुंदर आहे, तितक्याच योजनेपर्यंत पसरलेला आहे; तिथे शर्वा अंबेसह आणि गणेश्वरांसह बसतो.

क्रीडते सुचिरं कालं तस्मात्पुण्यजला शिवा गिरिं मेरुं नदी पुण्या सा प्रयाति प्रदक्षिणम्

तिथे तो फार काळ खेळतो; तिथून पुण्यवान, पवित्र नदी मेरू पर्वतीला प्रदक्षिणा घालते.

विभज्यमानसलिला सा जवेनानिलेन च मेरोरन्तरकूटेषु निपपात चतुर्ष्वपि

तिचं पाणी वाऱ्याच्या वेगाने विभागून, मेरूच्या चार अंतर्गत शिखरांमध्ये पडतं.

समन्तात्समतिक्रम्य सर्वाद्रीन्प्रविभागशः नियोगाद्देवदेवस्य प्रविष्टा सा महार्णवम्

ती सर्व बाजूंनी सर्व पर्वत ओलांडून, देवांचा देव ज्याच्या आज्ञेने, सर्व दिशांना विभागून, महासागरात प्रवेश करते.

अस्या विनिर्गता नद्यः शतशो ऽथ सहस्रशः सर्वद्वीपाद्रिवर्षेषु बहवः परिकीर्तिताः

तिच्यातून शेकडो-हजारो नद्या निर्माण होतात, आणि त्या सर्व द्वीप, पर्वत आणि देशांमध्ये प्रसिद्ध आहेत.

क्षुद्रनद्यस्त्वसंख्याता गङ्गा यद्गाङ्गताम्बरात् केतुमाले नराः कालाः सर्वे पनसभोजनाः

असंख्य लहान नद्या वाहतात; केतुमाळ देशात सर्व लोक काळे, गंगेच्या वस्त्रातले, आणि पनस खातात.

स्त्रियश्चोत्पलवर्णाभा जीवितं चायुतं स्मृतम् भद्राश्वे शुक्लवर्णाश् च स्त्रियश्चन्द्रांशुसंनिभाः

तिथल्या स्त्रिया कमळासारख्या रंगाच्या आहेत, त्यांचं आयुष्य दहा हजार वर्षं असतं असं मानतात; भद्राश्वातल्या स्त्रिया चंद्रकिरणांसारख्या शुभ्र आहेत.

कालाम्रभोजनाः सर्वे निरातङ्का रतिप्रियाः दशवर्षसहस्राणि जीवन्ति शिवभाविताः

सर्वजण काळ्या आंब्याचं अन्न खातात, त्यांना कोणताही त्रास नाही, प्रेमात रमणारे आहेत, आणि शिवभक्तीमुळे दहा हजार वर्षं जगतात.

हिरण्मया इवात्यर्थम् ईश्वरार्पितचेतसः तथा रमणके जीवा न्यग्रोधफलभोजनाः

त्यांचं मन पूर्णपणे ईश्वराला अर्पण केलेलं असतं, आणि ते सोन्यासारखे तेजस्वी दिसतात; तसेच रमणका देशातले लोक वडाच्या फळावर जगतात.

दशवर्षसहस्राणि शतानि दशपञ्च च जीवन्ति शुक्लास्ते सर्वे शिवध्यानपरायणाः

ते सर्व शुद्ध, शिवध्यानात मग्न, दीड लाख वर्षं जगतात.

हैरण्मया महाभागा हिरण्मयवनाश्रयाः एकादश सहस्राणि शतानि दशपञ्च च

ते सोन्यासारखे, फार भाग्यवान, सोन्याच्या जंगलात राहणारे आहेत; त्यांची संख्या अकरा हजार एकशे पन्नास आहे.