लिङ्गपुराणम्

अपरेण सितोदश् च सुरपश् च महाबलः कुमुदो मधुमांश्चैव ह्य् अञ्जनो मुकुटस् तथा

पुढे, सितोद, महाबल असलेला सुरप, कुमुद, मधुमान, अंजन आणि मुकुट हे देखील आहेत.

कृष्णश् च पाण्डुरश्चैव सहस्रशिखरश् च यः पारिजातश् च शैलेन्द्रः श्रीशृङ्गश्चाचलोत्तमः

कृष्ण, पांडुर, सहस्रशिखर, पारिजात, शैलेन्द्र आणि उत्तम श्रीशृंग पर्वत.

इत्येते देवचरिता उत्कटाः पर्वतोत्तमाः सर्वे पश्चिमदिग्भागे रुद्रक्षेत्रसमन्विताः

हे सर्व देवांचे चरित्र असलेले, महान पर्वत आहेत; हे सर्व पश्चिम दिशेला असून, रुद्रक्षेत्रांनी युक्त आहेत.

महाभद्रस्य सरसश् चोत्तरे च महाबलाः ये स्थिताः कीर्त्यमानांस्तान् संक्षिप्येह निबोधत

महाभद्र सरोवराच्या उत्तरेला हे बलवान पर्वत आहेत; त्यांचे मी थोडक्यात वर्णन करतो, ऐका.

शङ्खकूटो महाशैलो वृषभो हंसपर्वतः नागश् च कपिलश्चैव इन्द्रशैलश् च सानुमान्

शंखकूट हा मोठा पर्वत, वृषभ, हंसपर्वत, नाग, कपिल आणि शिखरांसह इंद्रशैल हे देखील आहेत.

नीलः कण्टकशृङ्गश् च शतशृङ्गश् च पर्वतः पुष्पकोशः प्रशैलश् च विरजश्चाचलोत्तमः

नील, कण्टकशृंग, शतशृंग, पर्वत, पुष्पकोश, प्रशैल आणि विरज हे सगळ्यात मोठे अचल डोंगर आहेत.

वराहपर्वतश्चैव मयूरश्चाचलोत्तमः जारुधिश्चैव शैलेन्द्र एत उत्तरसंस्थिताः

वराह पर्वत, मयूर हा उत्तम शिखर, आणि जारुधी हा डोंगरांचा राजा — हे सर्व उत्तर दिशेला आहेत.

तेषु शैलेषु दिव्येषु देवदेवस्य शूलिनः असंख्यातानि दिव्यानि विमानानि सहस्रशः

या दिव्य डोंगरांवर, देवांचा देव, त्रिशूळधारी शंकर यांच्या पर्वतांवर, असंख्य दिव्य विमानं हजारोंनी आहेत.

एतेषां शैलमुख्यानाम् अन्तरेषु यथाक्रमम् सन्ति चैवान्तरद्रोण्यः सरांस्युपवनानि च

या मुख्य डोंगरांच्या मध्ये, योग्य क्रमाने, दऱ्या, सरोवरे आणि सुंदर बगिचे आहेत.

वसन्ति देवा मुनयः सिद्धाश् च शिवभाविताः कृतवासाः सपत्नीकाः प्रसादात्परमेष्ठिनः

शिवभक्त देव, ऋषी आणि सिद्ध लोक, आपल्या पत्नींसह, परब्रह्माच्या कृपेने, तिथे वास करतात.

लक्ष्म्याद्यानां बिल्ववने ककुभे कश्यपादयः तथा तालवने प्रोक्तम् इन्द्रोपेन्द्रोरगात्मनाम्

लक्ष्मी आणि इतरांसोबत कश्यप वगैरे बिल्ववनात राहतात; तसेच तालवनात इंद्र, उपेंद्र आणि नागस्वरुप असणारेही वास करतात.

उदुंबरे कर्दमस्य तथान्येषां महात्मनाम् विद्याधराणां सिद्धानां पुण्ये त्वाम्रवने शुभे

उदुंबर वनात कर्दम आणि इतर थोर आत्मे राहतात; पुण्य आणि शुभ अशा आंब्याच्या वनात विद्याधर आणि सिद्ध लोक वसतात.

नागानां सिद्धसंघानां तथा निंबवने स्थितिः सूर्यस्य किंशुकवने तथा रुद्रगणस्य च

निंबवनात नाग आणि सिद्धांच्या संघांचा वास आहे; किंशुकवनात सूर्य आणि रुद्रांचे गण राहतात.

बीजपूरवने पुण्ये देवाचार्यो व्यवस्थितः कौमुदे तु वने विष्णुप्रमुखानां महात्मनाम्

पवित्र बीजपूर वनात देवगुरू स्थिर आहेत; कौमुदी वनात विष्णू आणि इतर थोर आत्मे राहतात.

स्थलपद्मवनान्तस्थन्यग्रोधे ऽशेषभोगिनः शेषस्त्वशेषजगतां पतिरास्ते ऽतिगर्वितः

स्थलपद्म वनात, वटवृक्षाखाली, सर्व सर्प राहतात; तिथेच शेष, सर्व जगांचा अभिमानी स्वामी, वास करतो.

स एव जगतां कालः पाताले च व्यवस्थितः विष्णोर्विश्वगुरोर्मूर्तिर् दिव्यः साक्षाद्धलायुधः

तोच सर्व जगांचा काळ आहे, पाताळातही तोच आहे; तोच विश्वगुरू विष्णूची दिव्य मूर्ती, प्रत्यक्ष हलायुध आहे.

शयनं देवदेवस्य स हरेः कङ्कणं विभोः वने पनसवृक्षाणां सशुक्रा दानवादयः

तोच देवांचा देव शयन करतो; तोच हरिचे कंकण आहे. पनसाच्या वनात दानव आणि शुक्र यांच्यासह इतरही राहतात.

किन्नरैरुरगाश्चैव विशाखकवने स्थिताः मनोहरवने वृक्षाः सर्वकोटिसमन्विताः

किंनर आणि नाग विशाखक वनात राहतात; मनोहर वनात सर्व प्रकारच्या झाडांनी भरलेले आहे.

नन्दीश्वरो गणवरैः स्तूयमानो व्यवस्थितः संतानकस्थलीमध्ये साक्षाद्देवी सरस्वती

नंदीश्वर तिथे गणांच्या स्तुतीने स्थिर आहे; संतानक वनाच्या मध्यभागी देवी सरस्वती स्वतः उपस्थित आहे.

एवं संक्षेपतः प्रोक्ता वनेषु वनवासिनः असंख्याता मयाप्यत्र वक्तुं नो विस्तरेण तु

अशा प्रकारे, मी या वनातील रहिवाशांचे थोडक्यात वर्णन केले; ते असंख्य आहेत, आणि मीही त्यांचे सविस्तर वर्णन करू शकत नाही.

शितान्तशिखरे शक्रः पारिजातवने शुभे तस्य प्राच्यां कुमुदाद्रिकूटो ऽसौ बहुविस्तरः

शितांत शिखरावर, शुभ पारिजात वनात इंद्र वास करतो; त्याच्या पूर्वेला विस्तारलेला कुमुद पर्वत आहे.

अष्टौ पुराण्युदीर्णानि दानवानां द्विजोत्तमाः सुवर्णकोटरे पुण्ये राक्षसानां महात्मनाम्

तेथे दानवांची आठ प्राचीन नगरे निर्माण झाली; सुवर्णकोटर या पवित्र स्थळी महान राक्षस राहतात.

नीलकानां पुराण्याहुर् अष्टषष्टिर्द्विजोत्तमाः महानीले ऽपि शैलेन्द्रे पुराणि दश पञ्च च

नीलक लोकांची अठ्ठावन्न प्राचीन नगरे आहेत, आणि नील पर्वत राजावर पंधरा प्राचीन नगरे आहेत.

हयाननानां मुख्यानां किन्नराणां च सुव्रताः वेणुसौधे महाशैले विद्याधरपुरत्रयम्

सज्जनहो, घोड्यासारख्या मुख असलेल्या प्रमुख जीवांमध्ये आणि किंनरांमध्ये, वेणुसौध नावाच्या मोठ्या डोंगरावर विद्याधरांची तीन सुंदर नगरी आहेत.

वैकुण्ठे गरुडः श्रीमान् करञ्जे नीललोहितः वसुधारे वसूनां तु निवासः परिकीर्तितः

वैकुण्ठात तेजस्वी गरुडाचा वास आहे; करंज नावाच्या डोंगरावर नीललोहित वास करतो; आणि वसुधारेवर वसूंना निवासस्थान आहे, असे सांगितले जाते.

रत्नधारे गिरिवरे सप्तर्षीणां महात्मनाम् सप्तस्थानानि पुण्यानि सिद्धावासयुतानि च

रत्नधारा या उत्तम पर्वतावर महान सप्तर्षी राहतात; तिथे सात पवित्र स्थानं आहेत, आणि त्या प्रत्येक ठिकाणी सिद्ध लोकांचा वास आहे.

महत्प्रजापतेः स्थानम् एकशृङ्गे नगोत्तमे गजशैले तु दुर्गाद्याः सुमेधे वसवस् तथा

एकशृंग या श्रेष्ठ पर्वतावर प्रजापतीचे महान स्थान आहे; गजशैलावर दुर्गा आणि इतर देवता, तसेच बुद्धिमान वसूंना निवास आहे.

आदित्याश् च तथा रुद्राः कृतावासास्तथाश्विनौ अशीतिर्देवपुर्यस्तु हेमकक्षे नगोत्तमे

त्याचप्रमाणे, आदित्य आणि रुद्रांनीही आपली वस्ती तिथे केली आहे, तसेच अश्विनी कुमारही तिथे राहतात; आणि सोन्याच्या कड्यांनी वेढलेल्या त्या श्रेष्ठ पर्वतावर ऐंशी देवपुरी आहेत.

सुनीले रक्षसां वासाः पञ्चकोटिशतानि च पञ्चकूटे पुराण्यासन् पञ्चकोटिप्रमाणतः

सुनिल या डोंगरावर राक्षसांचे पाचशे कोटी निवासस्थानं आहेत; पंचकूटावर देखील पाचशे कोटी मापाच्या प्राचीन नगरी होत्या.