लिङ्गपुराणम्

उत्तरे नैगमेयस्य कुमारस्य च पूर्वतः अरुणोदस्य पूर्वेण शैलेन्द्रा नामतः स्मृताः

उत्तर दिशेला नैगमेयाचे क्षेत्र आहे, आणि पूर्वेला कुमाराचे; अरुणोदच्या पूर्वेला शैलेन्द्र नावाचे पर्वत आहेत.

तांस्तु संक्षेपतो वक्ष्ये न शक्यं विस्तरेण तु सितान्तश् च कुरण्डश् च कुररश्चाचलोत्तमः

मी हे सर्व थोडक्यात सांगतो, कारण विस्ताराने सांगणे शक्य नाही: सितांत, कुरंड, कुरर आणि उत्तम अचल पर्वत.

विकरो मणिशैलश् च वृक्षवांश्चाचलोत्तमः महानीलो ऽथ रुचकः सबिन्दुर्दर्दुरस् तथा

विकार, मणिशैल, वृक्षवान, उत्तम अचल पर्वत, महानिल, रुचक, सबिंदु आणि दर्धुर हे देखील आहेत.

वेणुमांश् च समेघश् च निषधो देवपर्वतः इत्येते पर्वतवरा ह्य् अन्ये च गिरयस् तथा

वेणुमान, समेघ, निषध, देवपर्वत; हे सर्व श्रेष्ठ पर्वत आहेत, आणि तसेच इतरही अनेक डोंगर आहेत.

पूर्वेण मन्दरस्यैते सिद्धावासा उदाहृताः तेषु तेषु गिरीन्द्रेषु गुहासु च वनेषु च

मंदराच्या पूर्वेला हे सिद्धांचे निवासस्थान म्हणून सांगितले आहे; या सर्व पर्वतांमध्ये, गुहांमध्ये आणि जंगलांमध्ये,

रुद्रक्षेत्राणि दिव्यानि विष्णोर्नारायणस्य च सरसो मानसस्येह दक्षिणेन महाचलाः

रुद्राची, विष्णूची आणि नारायणाची दिव्य क्षेत्रे आहेत; मानस सरोवराच्या दक्षिणेला मोठे पर्वत आहेत.

ये कीर्त्यमानास्तान्सर्वान् संक्षिप्य प्रवदाम्यहम् शैलश् च विशिराश्चैव शिखरश्चाचलोत्तमः

मी वर सांगितलेले सर्व थोडक्यात सांगतो: शैल, विशिर आणि शिखर, हे उत्तम अचल पर्वत.

एकशृङ्गो महाशूलो गजशैलः पिशाचकः पञ्चशैलो ऽथ कैलासो हिमवांश्चाचलोत्तमः

एकशृंग, महाशूल, गजशैल, पिशाचक, पंचशैल, कैलास आणि उत्तम हिमवान पर्वत.

इत्येते देवचरिता उत्कटाः पर्वतोत्तमाः तेषु तेषु च सर्वेषु पर्वतेषु वनेषु च

हे सर्व देवांचे चरित्र असलेले, महान आणि प्रसिद्ध पर्वत आहेत; या सर्व पर्वतांमध्ये आणि जंगलांमध्ये,

रुद्रक्षेत्राणि दिव्यानि स्थापितानि सुरोत्तमैः दिग्भागे दक्षिणे प्रोक्ताः पश्चिमे च वदामि वः

सर्वोत्तम देवांनी स्थापलेली दिव्य रुद्रक्षेत्रे आहेत; दक्षिण दिशेतील क्षेत्रे मी सांगितली, आता पश्चिमेकडील सांगतो.

अपरेण सितोदश् च सुरपश् च महाबलः कुमुदो मधुमांश्चैव ह्य् अञ्जनो मुकुटस् तथा

पुढे, सितोद, महाबल असलेला सुरप, कुमुद, मधुमान, अंजन आणि मुकुट हे देखील आहेत.

कृष्णश् च पाण्डुरश्चैव सहस्रशिखरश् च यः पारिजातश् च शैलेन्द्रः श्रीशृङ्गश्चाचलोत्तमः

कृष्ण, पांडुर, सहस्रशिखर, पारिजात, शैलेन्द्र आणि उत्तम श्रीशृंग पर्वत.

इत्येते देवचरिता उत्कटाः पर्वतोत्तमाः सर्वे पश्चिमदिग्भागे रुद्रक्षेत्रसमन्विताः

हे सर्व देवांचे चरित्र असलेले, महान पर्वत आहेत; हे सर्व पश्चिम दिशेला असून, रुद्रक्षेत्रांनी युक्त आहेत.

महाभद्रस्य सरसश् चोत्तरे च महाबलाः ये स्थिताः कीर्त्यमानांस्तान् संक्षिप्येह निबोधत

महाभद्र सरोवराच्या उत्तरेला हे बलवान पर्वत आहेत; त्यांचे मी थोडक्यात वर्णन करतो, ऐका.

शङ्खकूटो महाशैलो वृषभो हंसपर्वतः नागश् च कपिलश्चैव इन्द्रशैलश् च सानुमान्

शंखकूट हा मोठा पर्वत, वृषभ, हंसपर्वत, नाग, कपिल आणि शिखरांसह इंद्रशैल हे देखील आहेत.

नीलः कण्टकशृङ्गश् च शतशृङ्गश् च पर्वतः पुष्पकोशः प्रशैलश् च विरजश्चाचलोत्तमः

नील, कण्टकशृंग, शतशृंग, पर्वत, पुष्पकोश, प्रशैल आणि विरज हे सगळ्यात मोठे अचल डोंगर आहेत.

वराहपर्वतश्चैव मयूरश्चाचलोत्तमः जारुधिश्चैव शैलेन्द्र एत उत्तरसंस्थिताः

वराह पर्वत, मयूर हा उत्तम शिखर, आणि जारुधी हा डोंगरांचा राजा — हे सर्व उत्तर दिशेला आहेत.

तेषु शैलेषु दिव्येषु देवदेवस्य शूलिनः असंख्यातानि दिव्यानि विमानानि सहस्रशः

या दिव्य डोंगरांवर, देवांचा देव, त्रिशूळधारी शंकर यांच्या पर्वतांवर, असंख्य दिव्य विमानं हजारोंनी आहेत.

एतेषां शैलमुख्यानाम् अन्तरेषु यथाक्रमम् सन्ति चैवान्तरद्रोण्यः सरांस्युपवनानि च

या मुख्य डोंगरांच्या मध्ये, योग्य क्रमाने, दऱ्या, सरोवरे आणि सुंदर बगिचे आहेत.

वसन्ति देवा मुनयः सिद्धाश् च शिवभाविताः कृतवासाः सपत्नीकाः प्रसादात्परमेष्ठिनः

शिवभक्त देव, ऋषी आणि सिद्ध लोक, आपल्या पत्नींसह, परब्रह्माच्या कृपेने, तिथे वास करतात.

लक्ष्म्याद्यानां बिल्ववने ककुभे कश्यपादयः तथा तालवने प्रोक्तम् इन्द्रोपेन्द्रोरगात्मनाम्

लक्ष्मी आणि इतरांसोबत कश्यप वगैरे बिल्ववनात राहतात; तसेच तालवनात इंद्र, उपेंद्र आणि नागस्वरुप असणारेही वास करतात.

उदुंबरे कर्दमस्य तथान्येषां महात्मनाम् विद्याधराणां सिद्धानां पुण्ये त्वाम्रवने शुभे

उदुंबर वनात कर्दम आणि इतर थोर आत्मे राहतात; पुण्य आणि शुभ अशा आंब्याच्या वनात विद्याधर आणि सिद्ध लोक वसतात.

नागानां सिद्धसंघानां तथा निंबवने स्थितिः सूर्यस्य किंशुकवने तथा रुद्रगणस्य च

निंबवनात नाग आणि सिद्धांच्या संघांचा वास आहे; किंशुकवनात सूर्य आणि रुद्रांचे गण राहतात.

बीजपूरवने पुण्ये देवाचार्यो व्यवस्थितः कौमुदे तु वने विष्णुप्रमुखानां महात्मनाम्

पवित्र बीजपूर वनात देवगुरू स्थिर आहेत; कौमुदी वनात विष्णू आणि इतर थोर आत्मे राहतात.

स्थलपद्मवनान्तस्थन्यग्रोधे ऽशेषभोगिनः शेषस्त्वशेषजगतां पतिरास्ते ऽतिगर्वितः

स्थलपद्म वनात, वटवृक्षाखाली, सर्व सर्प राहतात; तिथेच शेष, सर्व जगांचा अभिमानी स्वामी, वास करतो.

स एव जगतां कालः पाताले च व्यवस्थितः विष्णोर्विश्वगुरोर्मूर्तिर् दिव्यः साक्षाद्धलायुधः

तोच सर्व जगांचा काळ आहे, पाताळातही तोच आहे; तोच विश्वगुरू विष्णूची दिव्य मूर्ती, प्रत्यक्ष हलायुध आहे.

शयनं देवदेवस्य स हरेः कङ्कणं विभोः वने पनसवृक्षाणां सशुक्रा दानवादयः

तोच देवांचा देव शयन करतो; तोच हरिचे कंकण आहे. पनसाच्या वनात दानव आणि शुक्र यांच्यासह इतरही राहतात.

किन्नरैरुरगाश्चैव विशाखकवने स्थिताः मनोहरवने वृक्षाः सर्वकोटिसमन्विताः

किंनर आणि नाग विशाखक वनात राहतात; मनोहर वनात सर्व प्रकारच्या झाडांनी भरलेले आहे.

नन्दीश्वरो गणवरैः स्तूयमानो व्यवस्थितः संतानकस्थलीमध्ये साक्षाद्देवी सरस्वती

नंदीश्वर तिथे गणांच्या स्तुतीने स्थिर आहे; संतानक वनाच्या मध्यभागी देवी सरस्वती स्वतः उपस्थित आहे.