लिङ्गपुराणम्

नीलश् च वैडूर्यमयः श्वेतः शुक्लो हिरण्मयः मयूरबर्हवर्णस्तु शातकुंभस् त्रिशृङ्गवान्

तो निळा, वैडूर्य रत्नाचा, पांढरा, तेजस्वी, सोन्याचा आणि मोराच्या पिसासारखा रंगीबेरंगी आहे; त्याला तीन शिखरे आहेत आणि तो पिवळ्या सोन्याचा बनलेला आहे.

एवं संक्षेपतः प्रोक्ताः पुनः शृणु गिरीश्वरान् मन्दरो देवकूटश् च पूर्वस्यां दिशि पर्वतौ

आता मी थोडक्यात सांगितले; पुन्हा ऐक, पर्वतांचा उल्लेख करतो: पूर्व दिशेला मंदार आणि देवकूट हे दोन पर्वत आहेत.

कैलासो गन्धमादश् च हेमवांश्चैव पर्वतौ पूर्वतश् चायतावेताव् अर्णवान्तर्व्यवस्थितौ

कैलास, गंधमादन आणि हेमवान हे पर्वत पूर्वेकडे पसरलेले असून, समुद्राच्या आत आहेत.

निषधः पारियात्रश् च द्वावेतौ वरपर्वतौ यथा पूर्वौ तथा याम्याव् एतौ पश्चिमतः श्रितौ

निषध आणि पारियात्र हे दोन उत्तम पर्वत आहेत; जसे पूर्वेला ते आहेत, तसेच हे दोन दक्षिण आणि पश्चिम दिशेला आहेत.

त्रिशृङ्गो जारुचिश्चैव उत्तरौ वरपर्वतौ पूर्वतश् चायतावेताव् अर्णवान्तर्व्यवस्थितौ

त्रिशृंग आणि जारुचि हे दोन उत्तम पर्वत उत्तर दिशेला आहेत; हे देखील पूर्वेकडे पसरलेले असून, समुद्राच्या आत आहेत.

मर्यादापर्वतान् एतान् अष्टावाहुर्मनीषिणः यो ऽसौ मेरुर्द्विजश्रेष्ठाः प्रांशुः कनकपर्वतः

हे आठ पर्वत ज्ञानी लोक सीमा पर्वत म्हणतात; आणि तो मेरू, हे श्रेष्ठ द्विजांनो, उंच सोन्याचा पर्वत आहे.

तस्य पादास्तु चत्वारश् चतुर्दिक्षु नगोत्तमाः यैर्विष्टब्धा न चलति सप्तद्वीपवती मही

त्याच्या चारही दिशांना चार मोठी शिखरे आहेत, ज्यामुळे सात द्वीपांची पृथ्वी स्थिर राहते आणि हलत नाही.

दशयोजनसाहस्रम् आयामस् तेषु पठ्यते पूर्वे तु मन्दरो नाम दक्षिणे गन्धमादनः

त्यापैकी प्रत्येकाची लांबी दहा हजार योजन आहे; पूर्वेला मंदार नावाचा आहे, दक्षिणेला गंधमादन आहे.

विपुलः पश्चिमे पार्श्वे सुपार्श्वश्चोत्तरे स्मृतः महावृक्षाः समुत्पन्नाश् चत्वारो द्वीपकेतवः

पश्चिमेला विपुला पर्वत आहे, उत्तरेला सुपार्श्व आहे; तिथे चार मोठी झाडे उगवली आहेत, जी द्वीपांची पताका आहेत.

मन्दरस्य गिरेः शृङ्गे महावृक्षः सकेतुराट् प्रलम्बशाखाशिखरः कदम्बश् चैत्यपादपः

मंदार पर्वताच्या शिखरावर केतुराट नावाचे मोठे झाड आहे, त्याच्या लांब फांद्या आहेत, आणि कदंब हे पवित्र झाड आहे.

दक्षिणस्यापि शैलस्य शिखरे देवसेविता जम्बूः सदा पुण्यफला सदा माल्योपशोभिता

दक्षिणेकडील पर्वताच्या शिखरावर, देवांनी पूजलेली जांभूळ वृक्ष आहे, ती नेहमी पुण्य फळे देते आणि नेहमी फुलांच्या माळांनी शोभलेली असते.

सकेतुर् दक्षिणे द्वीपे जम्बूर्लोकेषु विश्रुता विपुलस्यापि शैलस्य पश्चिमे च महात्मनः

दक्षिण द्वीपावर ती प्रसिद्ध जांभूळ वृक्ष आहे; पश्चिमेकडील महान विपुला पर्वताच्या शिखरावरही ती आहे.

संजातः शिखरे ऽश्वत्थः स महान् चैत्यपादपः सुपार्श्वस्योत्तरस्यापि शृङ्गे जातो महाद्रुमः

त्याच्या शिखरावर मोठा अश्वत्थ वृक्ष उगवला आहे, जो पवित्र झाड आहे; उत्तरेला सुपार्श्व पर्वताच्या शिखरावरही एक मोठे झाड उगवले आहे.

न्यग्रोधो विपुलस्कन्धो ऽनेकयोजनमण्डलः तेषां चतुर्णां वक्ष्यामि शैलेन्द्राणां यथाक्रमम्

एक मोठा वटवृक्ष आहे, ज्याचा खोड फार मोठा असून, अनेक योजन व्यापलेला आहे; आता मी या चार पर्वतांची क्रमाने माहिती सांगतो.

अमानुष्याणि रम्याणि सर्वकालर्तुकानि च मनोहराणि चत्वारि देवक्रीडनकानि च

तिथे चार सुंदर, अलौकिक देवांचे क्रीडास्थान आहेत, जे सर्व ऋतूंमध्ये आणि काळात मनोहारी वाटतात.

वनानि वै चतुर्दिक्षु नामतस्तु निबोधत पूर्वे चैत्ररथं नाम दक्षिणे गन्धमादनम्

चारही दिशांना असलेल्या वनांची नावे ऐक: पूर्वेला चित्ररथ, दक्षिणेला गंधमादन.

वैभ्राजं पश्चिमे विद्याद् उत्तरे सवितुर्वनम् मित्रेश्वरं तु पूर्वे तु षष्ठेश्वरम् अतः परम्

पश्चिमेला वैभ्राज वन आहे, उत्तरेला सवितृचे वन आहे; पूर्वेला मित्रेश्वर आहे आणि त्यानंतर षष्ठेश्वर आहे.

वर्येश्वरं पश्चिमे तु उत्तरे चाम्रकेश्वरम् महासरांसि च तथा चत्वारि मुनिपुङ्गवाः

पश्चिमेला वऱ्येश्वर आहे, आणि उत्तरेला आम्रकेश्वर आहे; तसेच, हे श्रेष्ठ ऋषींनो, तिथे चार मोठी सरोवरे आहेत.

यत्र क्रीडन्ति मुनयः पर्वतेषु वनेषु च अरुणोदं सरः पूर्वं दक्षिणं मानसं स्मृतम्

तिथे ऋषी पर्वतांवर आणि जंगलात खेळतात; पूर्वेला अरुणोद सरोवर आहे, आणि दक्षिणेकडील सरोवर मानस म्हणून ओळखले जाते.

सितोदं पश्चिमसरो महाभद्रं तथोत्तरम् शाखस्य दक्षिणे क्षेत्रं विशाखस्य च पश्चिमे

पश्चिमेकडील सरोवर सितोद आहे, उत्तरेकडील महाभद्र आहे; शाखाच्या दक्षिणेला क्षेत्र आहे, आणि विशाखाच्या पश्चिमेला क्षेत्र आहे.

उत्तरे नैगमेयस्य कुमारस्य च पूर्वतः अरुणोदस्य पूर्वेण शैलेन्द्रा नामतः स्मृताः

उत्तर दिशेला नैगमेयाचे क्षेत्र आहे, आणि पूर्वेला कुमाराचे; अरुणोदच्या पूर्वेला शैलेन्द्र नावाचे पर्वत आहेत.

तांस्तु संक्षेपतो वक्ष्ये न शक्यं विस्तरेण तु सितान्तश् च कुरण्डश् च कुररश्चाचलोत्तमः

मी हे सर्व थोडक्यात सांगतो, कारण विस्ताराने सांगणे शक्य नाही: सितांत, कुरंड, कुरर आणि उत्तम अचल पर्वत.

विकरो मणिशैलश् च वृक्षवांश्चाचलोत्तमः महानीलो ऽथ रुचकः सबिन्दुर्दर्दुरस् तथा

विकार, मणिशैल, वृक्षवान, उत्तम अचल पर्वत, महानिल, रुचक, सबिंदु आणि दर्धुर हे देखील आहेत.

वेणुमांश् च समेघश् च निषधो देवपर्वतः इत्येते पर्वतवरा ह्य् अन्ये च गिरयस् तथा

वेणुमान, समेघ, निषध, देवपर्वत; हे सर्व श्रेष्ठ पर्वत आहेत, आणि तसेच इतरही अनेक डोंगर आहेत.

पूर्वेण मन्दरस्यैते सिद्धावासा उदाहृताः तेषु तेषु गिरीन्द्रेषु गुहासु च वनेषु च

मंदराच्या पूर्वेला हे सिद्धांचे निवासस्थान म्हणून सांगितले आहे; या सर्व पर्वतांमध्ये, गुहांमध्ये आणि जंगलांमध्ये,

रुद्रक्षेत्राणि दिव्यानि विष्णोर्नारायणस्य च सरसो मानसस्येह दक्षिणेन महाचलाः

रुद्राची, विष्णूची आणि नारायणाची दिव्य क्षेत्रे आहेत; मानस सरोवराच्या दक्षिणेला मोठे पर्वत आहेत.

ये कीर्त्यमानास्तान्सर्वान् संक्षिप्य प्रवदाम्यहम् शैलश् च विशिराश्चैव शिखरश्चाचलोत्तमः

मी वर सांगितलेले सर्व थोडक्यात सांगतो: शैल, विशिर आणि शिखर, हे उत्तम अचल पर्वत.

एकशृङ्गो महाशूलो गजशैलः पिशाचकः पञ्चशैलो ऽथ कैलासो हिमवांश्चाचलोत्तमः

एकशृंग, महाशूल, गजशैल, पिशाचक, पंचशैल, कैलास आणि उत्तम हिमवान पर्वत.

इत्येते देवचरिता उत्कटाः पर्वतोत्तमाः तेषु तेषु च सर्वेषु पर्वतेषु वनेषु च

हे सर्व देवांचे चरित्र असलेले, महान आणि प्रसिद्ध पर्वत आहेत; या सर्व पर्वतांमध्ये आणि जंगलांमध्ये,