लिङ्गपुराणम्

महाद्रुमस्य नाम्ना तु सप्तमं तन्महाद्रुमम् तेषां तु नामभिस्तानि सप्त वर्षाणि तत्र वै

सातवा प्रदेश महाद्रुमाच्या नावाने महाद्रुम म्हणून ओळखला जातो; त्या सातही प्रदेशांना त्यांच्या नावांनीच ओळखले जाते.

क्रौञ्चद्वीपेश्वरस्यापि पुत्रा द्युतिमतस्तु वै कुशलो मनुगश्चोष्णः पीवरश्चान्धकारकः

कौंचद्वीपाच्या स्वामी द्युतिमान याचे पुत्र कुशल, मनुग, उष्ण, पीवर, अंधकारक,

मुनिश्च दुन्दुभिश्चैव सुता द्युतिमतस्तु वै तेषां स्वनामभिर् देशाः क्रौञ्चद्वीपाश्रयाः शुभाः

मुनि आणि दुंदुभी — हेही द्युतिमानाचेच पुत्र होते; कौंचद्वीपातील शुभ प्रदेश त्यांच्या नावांनी ओळखले जातात.

कुशलदेशः कुशले मनुगस्य मनोनुगः उष्णस्योष्णः स्मृतो देशः पीवरः पीवरस्य च

कुशलाचा प्रदेश कुशल, मनुगाचा मनोनुग, उष्णाचा उष्ण, आणि पीवराचा प्रदेश पीवर म्हणून ओळखला जातो.

अन्धकारस्य कथितो देशो नाम्नान्धकारकः मुनेर्देशो मुनिः प्रोक्तो दुन्दुभेर् दुन्दुभिः स्मृतः

अंधकारकाचा प्रदेश अंधकारक या नावाने ओळखला जातो; मुनिचा प्रदेश मुनि, आणि दुंदुभीचा दुंदुभी म्हणून प्रसिद्ध आहे.

एते जनपदाः सप्त क्रौञ्चद्वीपेषु भास्वराः ज्योतिष्मन्तः कुशद्वीपे सप्त चासन्महौजसः

हे सात तेजस्वी जनपद कौंचद्वीपात वसले आहेत; आणि कुशद्वीपातही सात बलशाली जन आहेत.

उद्भिदो वेणुमांश्चैव द्वैरथो लवणो धृतिः षष्ठः प्रभाकरश्चापि सप्तमः कपिलः स्मृतः

उद्भिद, वेणुमान, द्वैरथ, लवण, धृती, सहावा प्रभाकर, आणि सातवा कपिल — हे त्यांचे नावे आहेत.

उद्भिदं प्रथमं वर्षं द्वितीयं वेणुमण्डलम् तृतीयं द्वैरथं चैव चतुर्थं लवणं स्मृतम्

पहिला प्रदेश उद्भिद, दुसरा वेणुमंडल, तिसरा द्वैरथ, आणि चौथा लवण म्हणून ओळखला जातो.

पञ्चमं धृतिमत् षष्ठं प्रभाकरम् अनुत्तमम् सप्तमं कपिलं नाम कपिलस्य प्रकीर्तितम्

पाचवा धृतिमत, सहावा श्रेष्ठ प्रभाकर, आणि सातवा कपिल — हे कपिलाच्या नावाने ओळखले जातात.

शाल्मलस्येश्वराः सप्त सुतास्ते वै वपुष्मतः श्वेतश् च हरितश्चैव जीमूतो रोहितस् तथा

शाल्मलद्वीपाचे सात स्वामी वपुष्मत यांचे पुत्र होते. त्यांची नावे म्हणजे श्वेत, हरित, जीमूत आणि रोहित.

वैद्युतो मानसश्चैव सुप्रभः सप्तमस् तथा श्वेतस्य देशः श्वेतस्तु हरितस्य च हारितः

वैद्युत, मानस आणि सातवा सुप्रभ — अशी ही सात नावे. श्वेताचा प्रदेश श्वेतालाच मिळाला, आणि हरिताचा प्रदेश हारिताला मिळाला.

जीमूतस्य च जीमूतो रोहितस्य च रोहितः वैद्युतो वैद्युतस्यापि मानसस्य च मानसः

जीमूताचा प्रदेश जीमूताला, रोहिताचा रोहिताला, वैद्युताचा वैद्युताला आणि मानसाचा मानसालाच मिळाला.

सुप्रभः सुप्रभस्यापि सप्त वै देशलाञ्छकाः प्लक्षद्वीपे तु वक्ष्यामि जम्बूद्वीपादनन्तरम्

सुप्रभाचा प्रदेश सुप्रभालाच मिळाला. अशा प्रकारे या सात प्रदेशांना त्यांची नावेच ओळख आहेत. आता मी जांबूद्वीपानंतर प्लक्षद्वीपाबद्दल सांगतो.

सप्त मेधातिथेः पुत्राः प्लक्षद्वीपेश्वरा नृपाः ज्येष्ठः शान्तभयस्तेषां सप्तवर्षाणि तानि वै

मधातिथीचे सात पुत्र प्लक्षद्वीपाचे राजे होते. त्यांच्यात ज्येष्ठ म्हणजे शांतभय. हीच ती सात प्रदेशांची नावे आहेत.

तस्माच्छान्तभयाच्चैव शिशिरस्तु सुखोदयः आनन्दश् च शिवश्चैव क्षेमकश् च ध्रुवस् तथा

शांतभयापासून शिशिर, सुखोदय, आनंद, शिव, क्षेमक आणि ध्रुव हे पुढे झाले.

तानि तेषां तु नामानि सप्तवर्षाणि भागशः निवेशितानि तैस्तानि पूर्वं स्वायंभुवे ऽन्तरे

ही त्यांची नावे आहेत आणि या सात प्रदेशांची विभागणी त्यांनी पूर्वीच्या स्वयंभुव मन्वंतरात केली होती.

मेधातिथेस्तु पुत्रैस्तैः प्लक्षद्वीपनिवासिभिः वर्णाश्रमाचारयुताः प्रजास्तत्र निवेशिताः

मधातिथीच्या त्या पुत्रांनी प्लक्षद्वीपात राहणाऱ्या लोकांना वर्ण आणि आश्रम यांच्या आचारांसह वसवले.

प्लक्षद्वीपादिवर्षेषु शाकद्वीपान्तिकेषु वै ज्ञेयः पञ्चसु धर्मो वै वर्णाश्रमविभागशः

प्लक्षद्वीप आणि शाकद्वीपाच्या आसपासच्या प्रदेशांमध्ये वर्ण आणि आश्रम यांच्या विभागानुसार धर्म पाच प्रकारचा मानला जातो.

सुखमायुः स्वरूपं च बलं धर्मो द्विजोत्तमाः पञ्चस्वेतेषु द्वीपेषु सर्वसाधारणं स्मृतम्

या पाचही द्वीपांमध्ये सुख, दीर्घायुष्य, आपले मूळ रूप, बळ आणि धर्म — हे सर्वसामान्य गुण आहेत, हे द्विजश्रेष्ठा.

रुद्रार्चनरता नित्यं महेश्वरपरायणाः अन्ये च पुष्करद्वीपे प्रजाताश् च प्रजेश्वराः

रुद्राची पूजा करणारे, महेश्वरभक्त आणि पुष्करद्वीपात जन्मलेले इतर लोक हे सर्व प्रजांचे स्वामी आहेत.

प्रजापतेश् च रुद्रस्य भावामृतसुखोत्कटाः

प्रजापती आणि रुद्र यांच्या भक्तीमुळे ते लोक अमृतासारख्या आनंदाने भरलेले आहेत.

आग्नीध्रं ज्येष्ठदायादं काम्यपुत्रं महाबलम् प्रियव्रतो ऽभ्यषिञ्चद्वै जंबूद्वीपेश्वरं नृपः

काम्येचा ज्येष्ठ आणि बलवान पुत्र अग्नीध्र याला प्रियव्रत राजाने जांबूद्वीपाचा स्वामी म्हणून अभिषेक केला.

सो ऽतीव भवभक्तश् च तपस्वी तरुणः सदा भवार्चनरतः श्रीमान् गोमान्धीमान्द्विजर्षभाः

तो अत्यंत भवभक्त, नेहमी तपस्वी, तरुण, भवाची पूजा करणारा, तेजस्वी आणि गोमान, धिमान आणि श्रेष्ठ ब्राह्मणांसह होता.

तस्य पुत्रा बभूवुस्ते प्रजापतिसमा नव सर्वे माहेश्वराश्चैव महादेवपरायणाः

त्याला नव पुत्र झाले, जे प्रजापतीसमान, सर्वजण महेश्वरभक्त आणि महादेवपरायण होते.

ज्येष्ठो नाभिर् इति ख्यातस् तस्य किंपुरुषो ऽनुजः हरिवर्षस्तृतीयस्तु चतुर्थो वै त्विलावृतः

त्यातला ज्येष्ठ पुत्र नाभी म्हणून प्रसिद्ध होता, त्याचा धाकटा भाऊ किम्पुरुष, तिसरा हरिवर्ष आणि चौथा इलावृत.

रम्यस्तु पञ्चमस् तत्र हिरण्मान् षष्ठ उच्यते कुरुस्तु सप्तमस्तेषां भद्राश्वस्त्वष्टमः स्मृतः

पाचवा रम्य, सहावा हिरण्मान, सातवा कुरु, आठवा भद्राश्व असे त्यांची नावे होती.

नवमः केतुमालस्तु तेषां देशान्निबोधत नाभेस्तु दक्षिणं वर्षं हेमाख्यं तु पिता ददौ

नववा केतुमाल होता. आता त्यांच्या प्रदेशांची माहिती ऐका. नाभीला त्याच्या वडिलांनी दक्षिणेकडील 'हेम' नावाचा प्रदेश दिला.

हेमकूटं तु यद्वर्षं ददौ किंपुरुषाय सः नैषधं यत्स्मृतं वर्षं हरये तत्पिता ददौ

त्याने हेमकूट नावाचं प्रदेश किम्पुरुषाला दिलं आणि नैषध नावाचं प्रदेश त्याच्या वडिलांनी हरिला दिलं.

इलावृताय प्रददौ मेरुर्यत्र तु मध्यमः नीलाचलाश्रितं वर्षं रम्याय प्रददौ पिता

इलावृत प्रदेश, जिथे मेरू पर्वत मध्यभागी आहे, तो त्याने दिला आणि नीलाचलाच्या पायथ्याशी असलेला रम्य प्रदेश त्याच्या मुलाला दिला.