लिङ्गपुराणम्

जम्बूद्वीपेश्वरं चक्रे आग्नीध्रं सुमहाबलम् प्लक्षद्वीपेश्वरश्चापि तेन मेधातिथिः कृतः

प्रियव्रताने महान बलशाली अग्नीध्राला जांबूद्वीपाचा राजा केले, आणि मेधातिथीला प्लक्षद्वीपाचा राजा नेमले.

शाल्मलेश् च वपुष्मन्तं राजानमभिषिक्तवान् ज्योतिष्मन्तं कुशद्वीपे राजानं कृतवान्नृपः

शालमल या सुंदर गुणांनी युक्त राजाला राज्याभिषेक केला, आणि कुशद्वीपात ज्योतिष्मान या राजाला राज्याचा अधिकार दिला.

द्युतिमन्तं च राजानं क्रौञ्चद्वीपे समादिशत् शाकद्वीपेश्वरं चापि हव्यं चक्रे प्रियव्रतः

कौंचद्वीपात द्युतिमान या राजाची नेमणूक केली, आणि प्रियव्रताने शाकद्वीपाचा स्वामी म्हणून हव्य याचीही स्थापना केली.

पुष्कराधिपतिं चक्रे सवनं चापि सुव्रताः पुष्करे सवनस्यापि महावीतः सुतो ऽभवत्

त्याने व्रतस्थ सवन याला पुष्कराचा अधिपती केले; आणि पुष्करात सवनाचा मुलगा महावीत जन्माला आला.

धातकी चैव द्वावेतौ पुत्रौ पुत्रवतां वरौ महावीतं स्मृतं वर्षं तस्य नाम्ना महात्मनः

धातकी आणि महावीत हे दोघेही त्याचे श्रेष्ठ पुत्र होते; त्या महात्म्याच्या नावावरून त्या प्रदेशाला महावीत असे नाव पडले.

नाम्ना तु धातकेश्चैव धातकीखण्डमुच्यते हव्यो ऽप्यजनयत् पुत्राञ् छाकद्वीपेश्वरः प्रभुः

धातकीच्या नावावरून त्या प्रदेशाला धातकीखंड म्हणतात; आणि शाकद्वीपाचा स्वामी हव्य यानेही पुत्रांना जन्म दिला.

जलदं च कुमारं च सुकुमारं मणीचकम् कुसुमोत्तरमोदाकी सप्तमस्तु महाद्रुमः

जलद, कुमार, सुकुमार, मणिचक, कुसुमोत्तर, मोदक आणि सातवा महाद्रुम — हे त्याचे पुत्र होते.

अलदं जलदस्याथ वर्षं प्रथममुच्यते कुमारस्य तु कौमारं द्वितीयं परिकीर्तितम्

पहिला प्रदेश जलदाचा अलद म्हणून ओळखला जातो; दुसरा कुमाराचा कौमार म्हणून प्रसिद्ध आहे.

सुकुमारं तृतीयं तु सुकुमारस्य कीर्त्यते मणीचकं चतुर्थं तु माणीचकमिहोच्यते

तिसरा प्रदेश सुकुमाराचा सुकुमार म्हणून ओळखला जातो; चौथा मणिचकाचा माणिचक म्हणून येथे म्हटला जातो.

कुसुमोत्तरस्य वै वर्षं पञ्चमं कुसुमोत्तरम् मोदकं चापि मोदाकेर् वर्षं षष्ठं प्रकीर्तितम्

पाचवा प्रदेश कुसुमोत्तराचा कुसुमोत्तर म्हणून ओळखला जातो; सहावा मोदकाचा मोदक म्हणून प्रसिद्ध आहे.

महाद्रुमस्य नाम्ना तु सप्तमं तन्महाद्रुमम् तेषां तु नामभिस्तानि सप्त वर्षाणि तत्र वै

सातवा प्रदेश महाद्रुमाच्या नावाने महाद्रुम म्हणून ओळखला जातो; त्या सातही प्रदेशांना त्यांच्या नावांनीच ओळखले जाते.

क्रौञ्चद्वीपेश्वरस्यापि पुत्रा द्युतिमतस्तु वै कुशलो मनुगश्चोष्णः पीवरश्चान्धकारकः

कौंचद्वीपाच्या स्वामी द्युतिमान याचे पुत्र कुशल, मनुग, उष्ण, पीवर, अंधकारक,

मुनिश्च दुन्दुभिश्चैव सुता द्युतिमतस्तु वै तेषां स्वनामभिर् देशाः क्रौञ्चद्वीपाश्रयाः शुभाः

मुनि आणि दुंदुभी — हेही द्युतिमानाचेच पुत्र होते; कौंचद्वीपातील शुभ प्रदेश त्यांच्या नावांनी ओळखले जातात.

कुशलदेशः कुशले मनुगस्य मनोनुगः उष्णस्योष्णः स्मृतो देशः पीवरः पीवरस्य च

कुशलाचा प्रदेश कुशल, मनुगाचा मनोनुग, उष्णाचा उष्ण, आणि पीवराचा प्रदेश पीवर म्हणून ओळखला जातो.

अन्धकारस्य कथितो देशो नाम्नान्धकारकः मुनेर्देशो मुनिः प्रोक्तो दुन्दुभेर् दुन्दुभिः स्मृतः

अंधकारकाचा प्रदेश अंधकारक या नावाने ओळखला जातो; मुनिचा प्रदेश मुनि, आणि दुंदुभीचा दुंदुभी म्हणून प्रसिद्ध आहे.

एते जनपदाः सप्त क्रौञ्चद्वीपेषु भास्वराः ज्योतिष्मन्तः कुशद्वीपे सप्त चासन्महौजसः

हे सात तेजस्वी जनपद कौंचद्वीपात वसले आहेत; आणि कुशद्वीपातही सात बलशाली जन आहेत.

उद्भिदो वेणुमांश्चैव द्वैरथो लवणो धृतिः षष्ठः प्रभाकरश्चापि सप्तमः कपिलः स्मृतः

उद्भिद, वेणुमान, द्वैरथ, लवण, धृती, सहावा प्रभाकर, आणि सातवा कपिल — हे त्यांचे नावे आहेत.

उद्भिदं प्रथमं वर्षं द्वितीयं वेणुमण्डलम् तृतीयं द्वैरथं चैव चतुर्थं लवणं स्मृतम्

पहिला प्रदेश उद्भिद, दुसरा वेणुमंडल, तिसरा द्वैरथ, आणि चौथा लवण म्हणून ओळखला जातो.

पञ्चमं धृतिमत् षष्ठं प्रभाकरम् अनुत्तमम् सप्तमं कपिलं नाम कपिलस्य प्रकीर्तितम्

पाचवा धृतिमत, सहावा श्रेष्ठ प्रभाकर, आणि सातवा कपिल — हे कपिलाच्या नावाने ओळखले जातात.

शाल्मलस्येश्वराः सप्त सुतास्ते वै वपुष्मतः श्वेतश् च हरितश्चैव जीमूतो रोहितस् तथा

शाल्मलद्वीपाचे सात स्वामी वपुष्मत यांचे पुत्र होते. त्यांची नावे म्हणजे श्वेत, हरित, जीमूत आणि रोहित.

वैद्युतो मानसश्चैव सुप्रभः सप्तमस् तथा श्वेतस्य देशः श्वेतस्तु हरितस्य च हारितः

वैद्युत, मानस आणि सातवा सुप्रभ — अशी ही सात नावे. श्वेताचा प्रदेश श्वेतालाच मिळाला, आणि हरिताचा प्रदेश हारिताला मिळाला.

जीमूतस्य च जीमूतो रोहितस्य च रोहितः वैद्युतो वैद्युतस्यापि मानसस्य च मानसः

जीमूताचा प्रदेश जीमूताला, रोहिताचा रोहिताला, वैद्युताचा वैद्युताला आणि मानसाचा मानसालाच मिळाला.

सुप्रभः सुप्रभस्यापि सप्त वै देशलाञ्छकाः प्लक्षद्वीपे तु वक्ष्यामि जम्बूद्वीपादनन्तरम्

सुप्रभाचा प्रदेश सुप्रभालाच मिळाला. अशा प्रकारे या सात प्रदेशांना त्यांची नावेच ओळख आहेत. आता मी जांबूद्वीपानंतर प्लक्षद्वीपाबद्दल सांगतो.

सप्त मेधातिथेः पुत्राः प्लक्षद्वीपेश्वरा नृपाः ज्येष्ठः शान्तभयस्तेषां सप्तवर्षाणि तानि वै

मधातिथीचे सात पुत्र प्लक्षद्वीपाचे राजे होते. त्यांच्यात ज्येष्ठ म्हणजे शांतभय. हीच ती सात प्रदेशांची नावे आहेत.

तस्माच्छान्तभयाच्चैव शिशिरस्तु सुखोदयः आनन्दश् च शिवश्चैव क्षेमकश् च ध्रुवस् तथा

शांतभयापासून शिशिर, सुखोदय, आनंद, शिव, क्षेमक आणि ध्रुव हे पुढे झाले.

तानि तेषां तु नामानि सप्तवर्षाणि भागशः निवेशितानि तैस्तानि पूर्वं स्वायंभुवे ऽन्तरे

ही त्यांची नावे आहेत आणि या सात प्रदेशांची विभागणी त्यांनी पूर्वीच्या स्वयंभुव मन्वंतरात केली होती.

मेधातिथेस्तु पुत्रैस्तैः प्लक्षद्वीपनिवासिभिः वर्णाश्रमाचारयुताः प्रजास्तत्र निवेशिताः

मधातिथीच्या त्या पुत्रांनी प्लक्षद्वीपात राहणाऱ्या लोकांना वर्ण आणि आश्रम यांच्या आचारांसह वसवले.

प्लक्षद्वीपादिवर्षेषु शाकद्वीपान्तिकेषु वै ज्ञेयः पञ्चसु धर्मो वै वर्णाश्रमविभागशः

प्लक्षद्वीप आणि शाकद्वीपाच्या आसपासच्या प्रदेशांमध्ये वर्ण आणि आश्रम यांच्या विभागानुसार धर्म पाच प्रकारचा मानला जातो.

सुखमायुः स्वरूपं च बलं धर्मो द्विजोत्तमाः पञ्चस्वेतेषु द्वीपेषु सर्वसाधारणं स्मृतम्

या पाचही द्वीपांमध्ये सुख, दीर्घायुष्य, आपले मूळ रूप, बळ आणि धर्म — हे सर्वसामान्य गुण आहेत, हे द्विजश्रेष्ठा.