लिङ्गपुराणम्

सुषेणा इति विख्याता यजन्ते पुरुषर्षभम् अनिरुद्धं मुनिश्रेष्ठाः शङ्खचक्रगदाधरम्

सुसेण या नावाने प्रसिद्ध असलेल्या, उत्तम ऋषी अनिरुद्ध या पुरुषश्रेष्ठाचे, शंख, चक्र आणि गदा धारण करणाऱ्याचे पूजन करतात.

ये चानिरुद्धं पुरुषं ध्यायन्त्यात्मविदां वराः नारायणसमाः सर्वे सर्वसंपत्समन्विताः

जे आत्मज्ञानात श्रेष्ठ आहेत आणि अनिरुद्ध या पुरुषाचे ध्यान करतात, ते सर्व नारायणासमान आणि सर्व संपत्तीने युक्त असतात.

सनन्दनश् च भगवान् सनकश् च सनातनः वालखिल्याश् च सिद्धाश् च मित्रावरुणकौ तथा

सनंदन, भगवान सनक, सनातन, वालखिल्य ऋषी, सिद्ध, आणि मित्र-वरुण हेही तिथे आहेत.

यजन्ति सततं तत्र विश्वस्य प्रभवं हरिम् सप्तद्वीपेषु तिष्ठन्ति नानाशृङ्गा महोदयाः

ते सर्वजण तिथे विश्वाचा आधार असलेल्या हरिची नेहमी पूजा करतात; सातही द्वीपांमध्ये विविध शिखरांची मोठी पर्वते उभ्या आहेत.

आसमुद्रायताः केचिद् गिरयो गह्वरैस् तथा धरायाः पतयश्चासन् बहवः कालगौरवात्

काही पर्वते समुद्रापर्यंत पसरलेले आहेत, त्यात गुहा देखील आहेत; आणि काळाच्या ओघात अनेक पृथ्वीचे अधिपती झाले आहेत.

सामर्थ्यात्परमेशानाः क्रौञ्चारेर्जनकात्प्रभोः मन्वन्तरेषु सर्वेषु अतीतानागतेष्विह

परमेश्वरांच्या सामर्थ्याने, क्रौंचशत्रूच्या वंशजापासून, सर्व गत आणि येणाऱ्या मन्वंतरांत हे सर्व घडले आहे.

प्रवक्ष्यामि धरेशान् वो वक्ष्ये स्वायंभुवे ऽन्तरे मन्वन्तरेषु सर्वेषु अतीतानागतेषु च

मी तुम्हाला पृथ्वीचे अधिपती सांगणार आहे; स्वायंभुव मन्वंतरात, तसेच सर्व गत आणि येणाऱ्या मन्वंतरांत हे सांगेन.

तुल्याभिमानिनश्चैव सर्वे तुल्यप्रयोजनाः स्वायंभुवस्य च मनोः पौत्रास्त्वासन्महाबलाः

हे सर्व एकसमान अभिमान आणि एकसमान हेतू असलेले होते; स्वायंभुव मनूचे नातवंडे फार बलवान होती.

प्रियव्रतात्मजा वीरास् ते दशेह प्रकीर्तिताः आग्नीध्रश्चाग्निबाहुश् च मेधा मेधातिथिर्वसुः

प्रियव्रताचे हे दहा वीर पुत्र येथे सांगितले आहेत — अग्नीध्र, अग्निबाहू, मेध, मेधातिथी आणि वसु.

ज्योतिष्मान्द्युतिमान् हव्यः सवनः पुत्र एव च प्रियव्रतो ऽभ्यषिञ्चत्तान् सप्त सप्तसु पार्थिवान्

ज्योतिष्मान, द्युतिमान, हव्या, सवन — हेही त्याचे पुत्र; प्रियव्रताने त्यांना सातही द्वीपांचे राजा म्हणून अभिषेक केला.

जम्बूद्वीपेश्वरं चक्रे आग्नीध्रं सुमहाबलम् प्लक्षद्वीपेश्वरश्चापि तेन मेधातिथिः कृतः

प्रियव्रताने महान बलशाली अग्नीध्राला जांबूद्वीपाचा राजा केले, आणि मेधातिथीला प्लक्षद्वीपाचा राजा नेमले.

शाल्मलेश् च वपुष्मन्तं राजानमभिषिक्तवान् ज्योतिष्मन्तं कुशद्वीपे राजानं कृतवान्नृपः

शालमल या सुंदर गुणांनी युक्त राजाला राज्याभिषेक केला, आणि कुशद्वीपात ज्योतिष्मान या राजाला राज्याचा अधिकार दिला.

द्युतिमन्तं च राजानं क्रौञ्चद्वीपे समादिशत् शाकद्वीपेश्वरं चापि हव्यं चक्रे प्रियव्रतः

कौंचद्वीपात द्युतिमान या राजाची नेमणूक केली, आणि प्रियव्रताने शाकद्वीपाचा स्वामी म्हणून हव्य याचीही स्थापना केली.

पुष्कराधिपतिं चक्रे सवनं चापि सुव्रताः पुष्करे सवनस्यापि महावीतः सुतो ऽभवत्

त्याने व्रतस्थ सवन याला पुष्कराचा अधिपती केले; आणि पुष्करात सवनाचा मुलगा महावीत जन्माला आला.

धातकी चैव द्वावेतौ पुत्रौ पुत्रवतां वरौ महावीतं स्मृतं वर्षं तस्य नाम्ना महात्मनः

धातकी आणि महावीत हे दोघेही त्याचे श्रेष्ठ पुत्र होते; त्या महात्म्याच्या नावावरून त्या प्रदेशाला महावीत असे नाव पडले.

नाम्ना तु धातकेश्चैव धातकीखण्डमुच्यते हव्यो ऽप्यजनयत् पुत्राञ् छाकद्वीपेश्वरः प्रभुः

धातकीच्या नावावरून त्या प्रदेशाला धातकीखंड म्हणतात; आणि शाकद्वीपाचा स्वामी हव्य यानेही पुत्रांना जन्म दिला.

जलदं च कुमारं च सुकुमारं मणीचकम् कुसुमोत्तरमोदाकी सप्तमस्तु महाद्रुमः

जलद, कुमार, सुकुमार, मणिचक, कुसुमोत्तर, मोदक आणि सातवा महाद्रुम — हे त्याचे पुत्र होते.

अलदं जलदस्याथ वर्षं प्रथममुच्यते कुमारस्य तु कौमारं द्वितीयं परिकीर्तितम्

पहिला प्रदेश जलदाचा अलद म्हणून ओळखला जातो; दुसरा कुमाराचा कौमार म्हणून प्रसिद्ध आहे.

सुकुमारं तृतीयं तु सुकुमारस्य कीर्त्यते मणीचकं चतुर्थं तु माणीचकमिहोच्यते

तिसरा प्रदेश सुकुमाराचा सुकुमार म्हणून ओळखला जातो; चौथा मणिचकाचा माणिचक म्हणून येथे म्हटला जातो.

कुसुमोत्तरस्य वै वर्षं पञ्चमं कुसुमोत्तरम् मोदकं चापि मोदाकेर् वर्षं षष्ठं प्रकीर्तितम्

पाचवा प्रदेश कुसुमोत्तराचा कुसुमोत्तर म्हणून ओळखला जातो; सहावा मोदकाचा मोदक म्हणून प्रसिद्ध आहे.

महाद्रुमस्य नाम्ना तु सप्तमं तन्महाद्रुमम् तेषां तु नामभिस्तानि सप्त वर्षाणि तत्र वै

सातवा प्रदेश महाद्रुमाच्या नावाने महाद्रुम म्हणून ओळखला जातो; त्या सातही प्रदेशांना त्यांच्या नावांनीच ओळखले जाते.

क्रौञ्चद्वीपेश्वरस्यापि पुत्रा द्युतिमतस्तु वै कुशलो मनुगश्चोष्णः पीवरश्चान्धकारकः

कौंचद्वीपाच्या स्वामी द्युतिमान याचे पुत्र कुशल, मनुग, उष्ण, पीवर, अंधकारक,

मुनिश्च दुन्दुभिश्चैव सुता द्युतिमतस्तु वै तेषां स्वनामभिर् देशाः क्रौञ्चद्वीपाश्रयाः शुभाः

मुनि आणि दुंदुभी — हेही द्युतिमानाचेच पुत्र होते; कौंचद्वीपातील शुभ प्रदेश त्यांच्या नावांनी ओळखले जातात.

कुशलदेशः कुशले मनुगस्य मनोनुगः उष्णस्योष्णः स्मृतो देशः पीवरः पीवरस्य च

कुशलाचा प्रदेश कुशल, मनुगाचा मनोनुग, उष्णाचा उष्ण, आणि पीवराचा प्रदेश पीवर म्हणून ओळखला जातो.

अन्धकारस्य कथितो देशो नाम्नान्धकारकः मुनेर्देशो मुनिः प्रोक्तो दुन्दुभेर् दुन्दुभिः स्मृतः

अंधकारकाचा प्रदेश अंधकारक या नावाने ओळखला जातो; मुनिचा प्रदेश मुनि, आणि दुंदुभीचा दुंदुभी म्हणून प्रसिद्ध आहे.

एते जनपदाः सप्त क्रौञ्चद्वीपेषु भास्वराः ज्योतिष्मन्तः कुशद्वीपे सप्त चासन्महौजसः

हे सात तेजस्वी जनपद कौंचद्वीपात वसले आहेत; आणि कुशद्वीपातही सात बलशाली जन आहेत.

उद्भिदो वेणुमांश्चैव द्वैरथो लवणो धृतिः षष्ठः प्रभाकरश्चापि सप्तमः कपिलः स्मृतः

उद्भिद, वेणुमान, द्वैरथ, लवण, धृती, सहावा प्रभाकर, आणि सातवा कपिल — हे त्यांचे नावे आहेत.

उद्भिदं प्रथमं वर्षं द्वितीयं वेणुमण्डलम् तृतीयं द्वैरथं चैव चतुर्थं लवणं स्मृतम्

पहिला प्रदेश उद्भिद, दुसरा वेणुमंडल, तिसरा द्वैरथ, आणि चौथा लवण म्हणून ओळखला जातो.

पञ्चमं धृतिमत् षष्ठं प्रभाकरम् अनुत्तमम् सप्तमं कपिलं नाम कपिलस्य प्रकीर्तितम्

पाचवा धृतिमत, सहावा श्रेष्ठ प्रभाकर, आणि सातवा कपिल — हे कपिलाच्या नावाने ओळखले जातात.