लिङ्गपुराणम्

बलविकरिणीं देवीं बलप्रमथिनीं तथा सर्वभूतस्य दमनीं ससृजे च मनोन्मनीम्

त्याने बलविकरीणी, बलप्रमथिनी, सर्व भूतांचे दमन करणारी आणि मनोन्मनी या देवींची निर्मिती केली.

तथान्या बहवः सृष्टास् तया नार्यः सहस्रशः रुद्रैश्चैव महादेवस् ताभिस्त्रिभुवनेश्वरः

त्याचप्रमाणे तिने हजारो इतर स्त्रिया निर्माण केल्या; आणि त्या सर्वांसह रुद्रांसोबत महादेव त्रैलोक्याचा स्वामी झाला.

सर्वात्मनश् च तस्याग्रे ह्य् अतिष्ठत्परमेश्वरः मृतस्य तस्य देवस्य ब्रह्मणः परमेष्ठिनः

सर्वांचा आत्मा असलेल्या त्या परमेश्वराने तिच्यासमोर उभा राहिला; त्या मृत झालेल्या ब्रह्मदेवाचा तो परमेश्वर होता.

घृणी ददौ पुनः प्राणान् ब्रह्मपुत्रो महेश्वरः ब्रह्मणः प्रददौ प्राणान् आत्मस्थांस्तु तदा प्रभुः

दयाळू महेश्वर, ब्रह्मदेवांचे पुत्र, यांनी पुन्हा ब्रह्मदेवांना त्यांचे प्राण परत दिले आणि स्वतःमध्ये असलेले प्राण त्यांना दिले.

प्रहृष्टो ऽभूत्ततो रुद्रः किंचित्प्रत्यागतासवम् अभ्यभाषत देवेशो ब्रह्माणं परमं वचः

तेव्हा रुद्र आनंदित झाले, थोडी शक्ती परत आल्यावर, देवांचे स्वामी ब्रह्मदेवास अत्यंत मधुर शब्दांनी बोलले.

मा भैर्देव महाभाग विरिञ्च जगतां गुरो मयेह स्थापिताः प्राणास् तस्मादुत्तिष्ठ वै प्रभो

'घाबरू नकोस, भाग्यवान विरिंचा, जगाचा गुरु. मी इथे तुझे प्राण स्थिर केले आहेत, म्हणून उठ, प्रभो.'

श्रुत्वा वचस्ततस्तस्य स्वप्नभूतं मनोगतम् पितामहः प्रसन्नात्मा नेत्रैः फुल्लाम्बुजप्रभैः

ही वचने ऐकून, पितामह जणू स्वप्नातून जागा झाल्यासारखा शांत झाला आणि त्याच्या डोळ्यांत उमललेल्या कमळासारखी चमक आली.

ततः प्रत्यागतप्राणः समुदैक्षन् महेश्वरम् स उद्वीक्ष्य चिरं कालं स्निग्धगंभीरया गिरा

मग, प्राण परत आल्यावर, त्याने महेश्वराकडे पाहिले आणि बराच वेळ प्रेमाने व गंभीरतेने त्याच्याकडे पाहून तो म्हणाला.

उवाच भगवान् ब्रह्मा समुत्थाय कृताञ्जलिः भो भो वद महाभाग आनन्दयसि मे मनः

ब्रह्मदेव उठून, हात जोडून म्हणाले, 'हे महाभाग, तू बोल, कारण तुझ्या शब्दांनी माझे मन आनंदित होते.'

को भवान् अष्टमूर्तिर् वै स्थित एकादशात्मकः तस्य तद्वचनं श्रुत्वा व्याजहार महेश्वरः

'तू कोण आहेस, आठ रूपे असलेला आणि तरीही अकरा प्रकारे स्थिर असलेला?' असे विचारल्यावर महेश्वर उत्तर देऊ लागले.

स्पृशन्कराभ्यां ब्रह्माणं सुखाभ्यां स सुरारिहा मां विद्धि परमात्मानम् एनां मायामजामिति

मंगल हातांनी ब्रह्मदेवाला स्पर्श करून, देवदुश्मनांचा संहार करणाऱ्या महेश्वराने सांगितले, 'माझा खरा स्वरूप परमात्मा आहे आणि ही माझी अजन्मा माया आहे असे जाण.'

एते वै संस्थिता रुद्रास् त्वां रक्षितुमिहागताः ततः प्रणम्य तं ब्रह्मा देवदेवमुवाच ह

'हे सर्व रुद्र तुझी रक्षा करण्यासाठी येथे आले आहेत.' मग ब्रह्मदेवाने देवांचा देवाला वंदन करून बोलायला सुरुवात केली.

कृताञ्जलिपुटो भूत्वा हर्षगद्गदया गिरा भगवन्देवदेवेश दुःखैराकुलितो ह्यहम्

हात जोडून, आनंदाने गदगदलेल्या स्वरात तो म्हणाला, 'भगवंत, देवांचा स्वामी, मी दुःखांनी त्रस्त आहे.'

संसारान्मोक्तुमीशान मामिहार्हसि शङ्कर ततः प्रहस्य भगवान् पितामहमुमापतिः

'शंकरा, मला या संसारातून मुक्त करावे अशी माझी इच्छा आहे.' मग उमापती भगवंत पितामहाकडे पाहून हसले.

तदा रुद्रैर्जगन्नाथस् तया चान्तर्दधे विभुः तस्माच्छिलाद लोकेषु दुर्लभो वै त्वयोनिजः

मग जगाचा स्वामी त्या रुद्रांसह आणि तिच्यासह अदृश्य झाला. म्हणून, शिलादा, या लोकांत गर्भाशिवाय जन्मलेला माणूस फार दुर्मिळ असतो.

मृत्युहीनः पुमान्विद्धि समृत्युः पद्मजो ऽपि सः किंतु देवेश्वरो रुद्रः प्रसीदति यदीश्वरः

मृत्यू नसलेला माणूस फारच दुर्मिळ आहे; कमळातून जन्मलेला ब्रह्मादेखील मृत्यूपासून सुटत नाही. पण जर देवांचा देव रुद्र प्रसन्न झाला, तर ते शक्य आहे.

न दुर्लभो मृत्युहीनस् तव पुत्रो ह्ययोनिजः मया च विष्णुना चैव ब्रह्मणा च महात्मना

'तुझा पुत्र, गर्भाशिवाय जन्मलेला आणि मृत्यूपासून मुक्त, मिळवणे अशक्य नाही—माझ्यासाठी, विष्णूसाठी आणि महान आत्मा ब्रह्मासाठीही.'

अयोनिजं मृत्युहीनम् असमर्थं निवेदितुम् एवं व्याहृत्य विप्रेन्द्रम् अनुगृह्य च तं घृणी

'गर्भाशिवाय जन्मलेला आणि मृत्यूपासून मुक्त असा कोणी आहे हे सांगणे शक्य नाही.' असे म्हणून दयाळू भगवंताने त्या श्रेष्ठ ब्राह्मणाला आशीर्वाद दिला.

देवैर्वृतो ययौ देवः सितेनेभेन वै प्रभुः

देवतांनी वेढलेला तो प्रभू पांढऱ्या बैलावर बसून निघून गेला.

गते पुण्ये च वरदे सहस्राक्षे शिलाशनः आराधयन्महादेवं तपसातोषयद्भवम्

पुण्यशाली इंद्र आणि वर देणारा देव निघून गेल्यावर, शिलादा महादेवाचे तप करून त्यांना प्रसन्न करू लागला.

अथ तस्यैवमनिशं तत्परस्य द्विजस्य तु दिव्यं वर्षसहस्रं तु गतं क्षणमिवाद्भुतम्

त्या परमार्थाला समर्पित ब्राह्मणासाठी, दिव्य असे हजारो वर्षे जणू क्षणभरातच संपली, हे खरोखर अद्भुत होते.

वल्मीकेनावृताङ्गश् च लक्ष्यः कीटगणैर्मुनिः वज्रसूचीमुखैश्चान्यै रक्तकीटैश् च सर्वतः

त्या ऋषीचं शरीर मुंग्यांच्या वारुळानं झाकलं गेलं होतं, आणि त्यावर अनेक किडे, टोकदार सुईसारख्या तोंडाचे, लाल रंगाचे किडे सर्व बाजूंनी रेंगाळत होते.

निर्मांसरुधिरत्वग् वै निर्लेपः कुड्यवत् स्थितः अस्थिशेषो ऽभवत्पश्चात् तममन्यत शङ्करः

त्याच्या शरीरावर मांस, रक्त, आणि त्वचा काहीच उरलं नव्हतं; तो भिंतीसारखा काहीही न लागता उभा होता, शेवटी फक्त हाडंच शिल्लक राहिली; शंकरानं त्याच्याकडे तसंच पाहिलं.

यदा स्पृष्टो मुनिस्तेन करेण च स्मरारिणा तदैव मुनिशार्दूलश् चोत्ससर्ज क्लमं द्विजः

कामाचा शत्रू असलेल्या शंकरानं हात लावताच, त्या क्षणीच, हे श्रेष्ठ ऋषी, त्या द्विजानं आपली सगळी थकवा सोडून दिला.

तपतस्तस्य तपसा प्रभुस्तुष्टाथ शङ्करः तुष्टस्तवेत्यथोवाच सगणश्चोमया सह

त्याच्या कठोर तपामुळे प्रसन्न होऊन, तेजस्वी शंकर, आपल्या गणांसह आणि माझ्यासह, म्हणाले, 'मी तुझ्या या तपस्येवर खूष आहे.'

तपसानेन किं कार्यं भवतस्ते महामते ददामि पुत्रं सर्वज्ञं सर्वशास्त्रार्थपारगम्

हे महाबुद्धीमान, तुला या तपस्येचं काय कारण आहे? मी तुला असा पुत्र देईन, जो सर्वज्ञ असेल आणि सर्व शास्त्रांचा अर्थ जाणणारा असेल.

ततः प्रणम्य देवेशं स्तुत्वोवाच शिलाशनः हर्षगद्गदया वाचा सोमं सोमविभूषणम्

मग शिलादानं देवाधिदेवांना वंदन करून, स्तुती केली आणि आनंदाने गदगदलेल्या आवाजात सोमाला, चंद्राने सुशोभित असलेल्या त्या प्रभूला म्हणाला—

भगवन्देवदेवेश त्रिपुरार्दन शङ्कर अयोनिजं मृत्युहीनं पुत्रमिच्छामि सत्तम

भगवंत, देवाधिदेव, त्रिपुरांचा संहार करणारे शंकरा, मला असा पुत्र हवा आहे की जो जन्मरहित आणि अमर असेल, हे श्रेष्ठ!

पूर्वमाराधितः प्राह तपसा परमेश्वरः शिलादं ब्रह्मणा रुद्रः प्रीत्या परमया पुनः

पूर्वी, परमेश्वर रुद्र, तपस्येने प्रसन्न होऊन, ब्रह्माच्या माध्यमातून शिलादाला अत्यंत प्रेमाने पुन्हा बोलले होते.