लिङ्गपुराणम्

ससर्ज सकलं तस्मात् स्वाङ्गादेव चराचरम् ततो ब्रह्माणमसृजद् ब्रह्मा रुद्रं पितामहः

त्याच्या स्वतःच्या अंगापासून त्याने सर्व चराचर सृष्टी निर्माण केली. त्यानंतर ब्रह्माने ब्राह्मणांना जन्म दिला आणि पितामह ब्रह्माने रुद्राची निर्मिती केली.

मुने कल्पान्तरे रुद्रो हरिं ब्रह्माणम् ईश्वरम् ततो ब्रह्माणमसृजन् मुने कल्पान्तरे हरिः

मुनी, कल्पाच्या शेवटी रुद्राने हरि, ब्राह्मण आणि ईश्वराची निर्मिती केली. नंतर कल्पाच्या शेवटी हरिने ब्राह्मणांची निर्मिती केली, हेही ऐक.

नारायणं पुनर्ब्रह्मा ब्रह्माणं च पुनर्भवः तदा विचार्य वै ब्रह्मा दुःखं संसार इत्यजः

पुन्हा ब्रह्माने नारायणाची निर्मिती केली आणि भवाने ब्राह्मणांची निर्मिती केली. तेव्हा ब्रह्माने विचार केला आणि समजलं की संसार म्हणजे दुःख आहे.

सर्गं विसृज्य चात्मानम् आत्मन्येव नियोज्य च संहृत्य प्राणसञ्चारं पाषाण इव निश्चलः

त्याने सृष्टी मागे घेतली आणि स्वतःला स्वतःमध्ये स्थिर केलं. प्राणाचा प्रवाह आवरून, तो दगडासारखा स्थिर झाला.

दशवर्षसहस्राणि समाधिस्थो ऽभवत्प्रभुः अधोमुखं तु यत्पद्मं हृदि संस्थं सुशोभनम्

तो प्रभू दहा हजार वर्षे समाधीमध्ये राहिला. त्याच्या हृदयात असलेलं खाली वळलेलं सुंदर कमळ—

पूरितं पूरकेणैव प्रबुद्धं चाभवत्तदा तदूर्ध्ववक्त्रम् अभवत् कुम्भकेन निरोधितम्

ते श्वास घेतल्याने भरलं आणि तेव्हा ते जागं झालं. त्याचं वरचं मुख श्वास रोखून ठेवण्यात आलं.

तत्पद्मकर्णिकामध्ये स्थापयामास चेश्वरम् तदोमिति शिवं देवम् अर्धमात्रापरं परम्

त्या कमळाच्या कुडीच्या मध्यभागी त्याने ईश्वराला, 'ॐ' या अक्षराला, शिव या परमदेवतेला, जो अर्धमात्रेपलीकडचा परम आहे, स्थापन केलं.

मृणालतन्तुभागैकशतभागे व्यवस्थितम् यमी यमविशुद्धात्मा नियम्यैवं हृदीश्वरम्

कमळाच्या तंतूच्या शंभराव्या भागात जो स्थिर आहे, हृदयातील ईश्वरावर असा संयम ठेवून, संयमी आणि शुद्धचित्त असलेला—

यमपुष्पादिभिः पूज्यं याज्यो ह्ययजदव्ययम् तस्य हृत्कमलस्थस्य नियोगाच्चांशजो विभुः

यमफुलांसारख्या फुलांनी ज्याची पूजा केली जाते, जो यज्ञाला योग्य आहे, जो नाशरहित आणि अजिंक्य आहे; हृदयकमळात वास करणाऱ्या त्याच्या आज्ञेने अंशातून महान उत्पन्न झाला.

ललाटमस्य निर्भिद्य प्रादुरासीत्पितामहात् लोहितो ऽभूत् स्वयं नीलः शिवस्य हृदयोद्भवः

त्याच्या कपाळातून फुटून तो पितामहापासून प्रकट झाला; तो लाल रंगाचा, स्वयंसिद्ध, निळा आणि शिवाच्या हृदयातून जन्मलेला आहे.

वह्नेश्चैव तु संयोगात् प्रकृत्य पुरुषः प्रभुः नीलश् च लोहितश्चैव यतः कालाकृतिः पुमान्

अग्निसोबतच्या संयोगाने, निसर्गातून पुरुषरूप प्रभू प्रकट झाला; तो निळा आणि लाल, ज्याच्यापासून काळाचा पुरुषरूप आकार झाला.

नीललोहित इत्युक्तस् तेन देवेन वै प्रभुः ब्रह्मणा भगवान्कालः प्रीतात्मा चाभवद्विभुः

त्या देवाने त्याला नीललोहित असं नाव दिलं. ब्रह्माने भगवंत काळाची निर्मिती केली, जो समाधानी आणि सर्वव्यापी आहे.

सुप्रीतमनसं देवं तुष्टाव च पितामहः नामाष्टकेन विश्वात्मा विश्वात्मानं महामुने

पितामहाने अत्यंत प्रसन्न मनाने, विश्वाचा आत्मा असलेल्या त्या देवाची आठ नावांनी स्तुती केली, हे महर्षे, विश्वात्म्याला उद्देशून.

नमस्ते भगवन् रुद्र भास्करामिततेजसे नमो भवाय देवाय रसायाम्बुमयाय ते

रुद्र, सूर्याप्रमाणे तेजस्वी भगवंत, तुला नमस्कार. भव, देव, रस आणि जलमय असलेल्या तुला नमस्कार.

शर्वाय क्षितिरूपाय सदा सुरभिणे नमः ईशाय वायवे तुभ्यं संस्पर्शाय नमो नमः

शर्व, पृथ्वीच्या रूपात असलेला, नेहमी सुगंधित असलेला, तुला नमस्कार. ईश, वायूच्या रूपात असलेला, स्पर्शस्वरूप तुला पुन्हा पुन्हा नमस्कार.

पशूनां पतये चैव पावकायातितेजसे भीमाय व्योमरूपाय शब्दमात्राय ते नमः

सर्व प्राण्यांचे स्वामी, अग्नीपेक्षा तेजस्वी, भीषण, आकाशासारखा, आणि केवळ ध्वनीस्वरूप असलेल्या तुला मी वंदन करतो.

महादेवाय सोमाय अमृताय नमो ऽस्तु ते उग्राय यजमानाय नमस्ते कर्मयोगिने

महादेव, सोम, अमर, उग्र, यजमान आणि कर्मयोगी अशा तुझ्या सर्व रूपांना मी नमस्कार करतो.

यः पठेच्छृणुयाद्वापि पैतामहमिमं स्तवम् रुद्राय कथितं विप्राञ् श्रावयेद्वा समाहितः

जो कोणी हा पितामहांनी सांगितलेला, रुद्रासाठी केलेला स्तोत्र वाचतो, ऐकतो किंवा एकाग्रतेने ब्राह्मणांना ऐकवतो—

अष्टमूर्तेस्तु सायुज्यं वर्षादेकादवाप्नुयात् एवं स्तुत्वा महादेवम् अवैक्षत पितामहः

तो अष्टमूर्ती परमेश्वराशी एकरूप होतो, आणि असे महादेवाचे स्तवन करून पितामहाने त्यांचे दर्शन घेतले.

तदाष्टधा महादेवः समातिष्ठत्समन्ततः तदा प्रकाशते भानुः कृष्णवर्त्मा निशाकरः

तेव्हा महादेव आठ रूपांत सर्वत्र प्रकट झाले; त्याच वेळी सूर्य उजळला आणि काळ्या वाटेने चंद्र प्रकट झाला.

क्षितिर्वायुः पुमानंभः सुषिरं सर्वगं तथा तदाप्रभृति तं प्राहुर् अष्टमूर्तिरितीश्वरम्

म्हणून पृथ्वी, वारा, पुरुष, पाणी, आकाश आणि सर्वत्र व्यापणारा— या सर्व रूपांनी तो अष्टमूर्ती ईश्वर म्हणून ओळखला जाऊ लागला.

अष्टमूर्तेः प्रसादेन विरञ्चिश्चासृजत्पुनः सृष्ट्वैतद् अखिलं ब्रह्मा पुनः कल्पान्तरे प्रभुः

अष्टमूर्तीच्या कृपेने विरिंचीने पुन्हा सृष्टी केली; आणि या सर्वांची निर्मिती करून ब्रह्मदेवाने प्रत्येक कल्पाच्या शेवटी हे पुन्हा केले.

सहस्रयुगपर्यन्तं संसुप्ते च चराचरे प्रजाः स्रष्टुमनास् तेपे तत उग्रं तपो महत्

सहस्त्र युगांपर्यंत जेंव्हा सर्व चराचर सृष्टी झोपेत होती, तेव्हा प्रजांची निर्मिती करायची इच्छा ठेवून त्याने कठोर तप केला.

तस्यैवं तप्यमानस्य न किंचित्समवर्तत ततो दीर्घेण कालेन दुःखात्क्रोधो व्यजायत

अशा प्रकारे तप करत असताना काहीही घडले नाही; मग दीर्घ काळाने दुःखातून त्याच्या मनात राग उत्पन्न झाला.

क्रोधाविष्टस्य नेत्राभ्यां प्रापतन्नश्रुबिन्दवः ततस्तेभ्यो ऽश्रुबिन्दुभ्यो भूताः प्रेतास्तदाभवन्

रागाने भरलेल्या त्याच्या डोळ्यांतून अश्रू पडले; त्या अश्रूंपासून भूत, प्रेत अशी जीवसृष्टी निर्माण झाली.

सर्वांस्तानग्रजान्दृष्ट्वा भूतप्रेतनिशाचरान् अनिन्दत तदा देवो ब्रह्मात्मानम् अजो विभुः

सर्व भूत, प्रेत आणि निशाचर या वडीलधाऱ्या सृष्टीला पाहून, अजन्मा, सर्वव्यापी ब्रह्मदेवाने स्वतःलाच दोष दिला.

जहौ प्राणांश् च भगवान् क्रोधाविष्टः प्रजापतिः ततः प्राणमयो रुद्रः प्रादुरासीत्प्रभोर्मुखात्

रागाने भरलेल्या प्रजापतीने आपले प्राण सोडले; मग प्रभूच्या मुखातून प्राणमय रुद्र प्रकट झाला.

अर्धनारीश्वरो भूत्वा बालार्कसदृशद्युतिः तदैकादशधात्मानं प्रविभज्य व्यवस्थितः

तो अर्धनारीश्वर झाला, बालसूर्यासारखा तेजस्वी, आणि मग स्वतःला अकरा भागांत विभागून स्थिर झाला.

अर्धेनांशेन सर्वात्मा ससर्जासौ शिवामुमाम् सा चासृजत्तदा लक्ष्मीं दुर्गां श्रेष्ठां सरस्वतीम्

सर्वांचा आत्मा असलेल्या त्या अर्धांशातून त्याने शिवा, उमा यांची निर्मिती केली; आणि तिने लक्ष्मी, श्रेष्ठ दुर्गा आणि सरस्वती यांची निर्मिती केली.