लिङ्गपुराणम्

मरीचिभृग्वङ्गिरसः पुलस्त्यं पुलहं क्रतुम् दक्षमत्रिं वसिष्ठं च सो ऽसृजद्योगविद्यया

त्याने योगविद्येच्या साहाय्याने मरीचि, भृगु, अंगिरस, पुलस्त्य, पुलह, क्रतु, दक्ष, अत्रि आणि वसिष्ठ यांची निर्मिती केली.

नवैते ब्रह्मणः पुत्रा ब्रह्मज्ञा ब्राह्मणोत्तमाः ब्रह्मवादिन एवैते ब्रह्मणः सदृशाः स्मृताः

हे नऊ ब्रह्माचे पुत्र, ब्रह्मज्ञान असलेले आणि श्रेष्ठ ब्राह्मण आहेत; हे ब्रह्मवेद सांगणारे आणि ब्रह्मासारखेच मानले जातात.

संकल्पश्चैव धर्मश् च ह्य् अधर्मो धर्मसंनिधिः द्वादशैव प्रजास्त्वेता ब्रह्मणो ऽव्यक्तजन्मनः

संकल्प, धर्म, अधर्म आणि धर्माची उपस्थिती — या बारा संतती त्या गूढ जन्म असलेल्या ब्रह्मामधून निर्माण झाल्या.

ऋभुं सनत्कुमारं च ससर्जादौ सनातनः तावूर्ध्वरेतसौ दिव्यौ चाग्रजौ ब्रह्मवादिनौ

सनातनाने प्रथम ऋभु आणि सनत्कुमार यांची निर्मिती केली; हे दोघे दिव्य, वरच्या प्रवाहाचे आणि ब्रह्मवेद सांगणारे होते.

कुमारौ ब्रह्मणस् तुल्यौ सर्वज्ञौ सर्वभाविनौ वक्ष्ये भार्याकुलं तेषां मुनीनामग्रजन्मनाम्

ब्रह्मासारखे, सर्वज्ञ आणि सर्वकाही निर्माण करणारे हे कुमार; आता मी या प्रथम जन्मलेल्या ऋषींच्या पत्नींचे वर्णन करतो.

समासतो मुनिश्रेष्ठाः प्रजासम्भूतिमेव च शतरूपां तु वै राज्ञीं विराजमसृजत्प्रभुः

संक्षिप्तपणे सांगायचे तर, हे श्रेष्ठ ऋषींनो, संततीच्या उत्पत्तीबद्दल — प्रभूने शतरूपा राणी आणि विराज यांची निर्मिती केली.

स्वायम्भुवात्तु वै राज्ञी शतरूपा त्वयोनिजा लेभे पुत्रद्वयं पुण्या तथा कन्याद्वयं च सा

स्वायंभुव मनूपासून शतरूपा राणी, जी गर्भातून जन्मलेली नव्हती, तिला दोन पुण्यवान पुत्र आणि दोन कन्या मिळाल्या.

उत्तानपादो ह्यवरो धीमाञ्ज्येष्ठः प्रियव्रतः ज्येष्ठा वरिष्ठा त्वाकूतिः प्रसूतिश्चानुजा स्मृता

उत्तानपाद हा धाकटा, पण बुद्धिमान होता; प्रियव्रत मोठा भाऊ होता. आकूती ही मोठी मुलगी, आणि प्रसूती ही लहान बहीण म्हणून ओळखली जाते.

उपयेमे तदाकूतिं रुचिर्नाम प्रजापतिः प्रसूतिं भगवान्दक्षो लोकधात्रीं च योगिनीम्

त्या वेळी रुचि नावाच्या प्रजापतीने आकूतीशी लग्न केले, आणि जगाचा आधार असलेल्या, योगी असलेल्या भगवंत दक्षाने प्रसूतीशी विवाह केला.

दक्षिणासहितं यज्ञम् आकूतिः सुषुवे तथा दक्षिणा जनयामास दिव्या द्वादश पुत्रिकाः

आकूतीने दक्षिणेसह यज्ञाला जन्म दिला, आणि दक्षिणेने पुढे बाराही दिव्य कन्या जन्माला घातल्या.

प्रसूतिः सुषुवे दक्षाच् चतुर्विंशतिकन्यकाः श्रद्धां लक्ष्मीं धृतिं पुष्टिं तुष्टिं मेधां क्रियां तथा

दक्षापासून प्रसूतीने चोवीस कन्या जन्माला घातल्या: श्रद्धा, लक्ष्मी, धृती, पुष्टि, तुष्टि, मेधा आणि क्रिया.

बुद्धिं लज्जां वपुःशान्तिं सिद्धिं कीर्तिं महातपाः ख्यातिं शान्तिं च सम्भूतिं स्मृतिं प्रीतिं क्षमां तथा

बुद्धी, लज्जा, वपु, शांती, सिद्धी, कीर्ती, महातप, ख्याती, शांती, संभूती, स्मृती, प्रीती आणि क्षमा.

संनतिं चानसूयां च ऊर्जां स्वाहां सुरारणिम् स्वधां चैव महाभागां प्रददौ च यथाक्रमम्

संमती, अनसूया, ऊर्जा, स्वाहा, सुरारणी आणि फार पुण्यवती असलेली स्वधा — या सर्व कन्या त्याने योग्य क्रमाने दिल्या.

श्रद्धाद्याश्चैव कीर्त्यन्तास् त्रयोदश सुदारिकाः धर्मं प्रजापतिं जग्मुः पतिं परमदुर्लभाः

श्रद्धा पासून कीर्तीपर्यंतच्या तेरा सुशील कन्या या अत्यंत दुर्लभ असलेल्या धर्म या प्रजापतीच्या पत्नी झाल्या.

उपयेमे भृगुर्धीमान् ख्यातिं तां भार्गवारणिम् सम्भूतिं च मरीचिस्तु स्मृतिं चैवाङ्गिरा मुनिः

विद्वान भृगुने ख्याती या भार्गवांची आनंद देणारी कन्या पत्नीरूपाने स्वीकारली; मरीचिने संभूतीशी आणि अंगिरा ऋषींनी स्मृतीशी विवाह केला.

प्रीतिं पुलस्त्यः पुण्यात्मा क्षमां तां पुलहो मुनिः क्रतुश् च संनतिं धीमान् अत्रिस्तां चानसूयकाम्

पवित्र आत्मा असलेल्या पुलस्त्याने प्रीतीशी, पुलह ऋषींनी क्षमेशी, बुद्धिमान क्रतूने संमतीशी आणि अत्रीने अनसूयेशी विवाह केला.

ऊर्जां वसिष्ठो भगवान् वरिष्ठो वारिजेक्षणाम् विभावसुस् तथा स्वाहां स्वधां वै पितरस् तथा

कमळासारखी डोळे असलेले, श्रेष्ठ आणि पूज्य वसिष्ठ यांनी ऊर्जेशी विवाह केला; विभावसुने स्वाहा पत्नीरूपाने स्वीकारली, आणि पितरांनी स्वधा पत्नीरूपाने स्वीकारली.

पुत्रीकृता सती या सा मानसी शिवसम्भवा दक्षेण जगतां धात्री रुद्रमेवास्थिता पतिम्

सती ही मनातून निर्माण झालेली, शिवापासून उत्पन्न झालेली कन्या, दक्षाने जगाचा आधार असलेल्या रुद्राची पत्नी म्हणून दिली.

अर्धनारीश्वरं दृष्ट्वा सर्गादौ कनकाण्डजः विभजस्वेति चाहादौ यदा जाता तदाभवत्

सृष्टीच्या आरंभी, अर्धनारीश्वराला पाहून, सोन्याच्या अंड्यातून जन्मलेल्या त्या पुरुषाने 'विभाजित हो' असे म्हटले, आणि ती जन्मली तेव्हा तसेच झाले.

तस्याश्चैवांशजाः सर्वाः स्त्रियस्त्रिभुवने तथा एकादशाविधा रुद्रास् तस्य चांशोद्भवास् तथा

तीचे अंश सर्व स्त्रिया त्रैलोक्यात आहेत; आणि अकरा प्रकारचे रुद्र हे त्याच्या अंशातून उत्पन्न झाले आहेत.

स्त्रीलिङ्गमखिलं सा वै पुंलिङ्गं नीललोहितः तं दृष्ट्वा भगवान् ब्रह्मा दक्षमालोक्य सुव्रताम्

ती सर्व स्त्रीलिंगाचे मूळ आहे, आणि नीललोहित हा पुरुषलिंग आहे. हे पाहून, पूज्य ब्रह्माने पुण्यशील दक्षाकडे पाहून असे सांगितले—

भजस्व धात्रीं जगतां ममापि च तवापि च पुन्नाम्नो नरकात्त्राति इति पुत्रीत्विहोक्तितः

'माझ्यासाठी आणि तुझ्यासाठी, जगाचा आधार असलेल्या या कन्येला स्वीकार, कारण ती पुत्र नावाच्या नरकातून तारते; म्हणून तिला येथे 'पुत्री' असे म्हणतात.'

प्रशस्ता तव कान्तेयं स्यात् पुत्री विश्वमातृका तस्मात् पुत्री सती नाम्ना तवैषा च भविष्यति

'ही सुंदर कन्या तुझी मुलगी होईल, ती विश्वाची माता आहे; म्हणूनच सती नावाने तुझीच कन्या म्हणून ओळखली जाईल.'

एवमुक्तस्तदा दक्षो नियोगाद्ब्रह्मणो मुनिः लब्ध्वा पुत्रीं ददौ साक्षात् सतीं रुद्राय सादरम्

असे ब्रह्माच्या आज्ञेने ऐकून, दक्षाने मिळालेली कन्या सती आदराने थेट रुद्राला दिली.

धर्मस्य पत्न्यः श्रद्धाद्याः कीर्तिता वै त्रयोदश तासु धर्मप्रजां वक्ष्ये यथाक्रममनुत्तमम्

धर्माच्या पत्नी म्हणून श्रद्धा पासून कीर्तीपर्यंत तेरा कन्या सांगितल्या आहेत; आता मी त्या धर्मापासून झालेल्या उत्तम संतती क्रमाने सांगतो.

कामो दर्पो ऽथ नियमः संतोषो लोभ एव च श्रुतस्तु दण्डः समयो बोधश्चैव महाद्युतिः

इच्छा, गर्व, शिस्त, समाधान आणि लोभ; ज्ञान, शिक्षा, करार आणि समज – हे सर्व अत्यंत तेजस्वी आहेत.

अप्रमादश् च विनयो व्यवसायो द्विजोत्तमाः क्षेमं सुखं यशश्चैव धर्मपुत्राश् च तासु वै

सावधानता, नम्रता, ठामपणा, हे द्विजश्रेष्ठ; कल्याण, सुख, कीर्ती आणि धर्माचे पुत्र या सर्व गुणांमध्ये आहेत.

धर्मस्य वै क्रियायां तु दण्डः समय एव च अप्रमादस् तथा बोधो बुद्धेर्धर्मस्य तौ सुतौ

धर्माच्या आचरणात शिक्षा आणि करार, तसेच सावधानता आणि समज हे बुद्धी आणि धर्माचे दोन पुत्र आहेत.

तस्मात्पञ्चदशैवैते तासु धर्मात्मजास्त्विह भृगुपत्नी च सुषुवे ख्यातिर्विष्णोः प्रियां श्रियम्

म्हणून हे पंधरा धर्माचे पुत्र येथे आहेत; आणि भृगूची पत्नी ख्याति, विष्णूची प्रिय, तिने श्रीला जन्म दिला.