लिङ्गपुराणम्

क्षीरार्णवे ऽमृतमये शायिनं योगनिद्रया तं दृष्ट्वा प्राह वै ब्रह्मा भगवन्तं जनार्दनम्

दुधाच्या अमृतमय सागरात, योगनिद्रेत विसावलेला त्याला पाहून ब्रह्मदेवाने त्या भगवंत जनार्दनाला संबोधून बोलले.

ग्रसामि त्वां प्रसादेन यथापूर्वं भवानहम् स्मयमानस्तु भगवान् प्रतिबुध्य पितामहम्

'तुझ्या कृपेने, मी तुला पूर्वीप्रमाणेच आपल्यात सामावून घेईन, कारण मीच तू आहे.' पण भगवंत हसत, पितामहाला जागा केला.

उदैक्षत महाबाहुः स्मितमीषच्चकार सः विवेश चाण्डजं तं तु ग्रस्तस्तेन महात्मना

महाबाहूने त्याच्याकडे पाहिलं आणि हलकं हसला, मग तो अंडज ब्रह्मदेवात प्रवेशला, आणि त्या महात्म्याने त्याला आपल्यात सामावून घेतलं.

ततस्तं चासृजद्ब्रह्मा भ्रुवोर्मध्येन चाच्युतम् सृष्टस्तेन हरिः प्रेक्ष्य स्थितस्तस्याथ संनिधौ

मग ब्रह्मदेवाने आपल्या भुवयांच्या मधून अच्युताला निर्माण केलं; निर्माण झाल्यावर हरि त्याच्या समोर उभा राहिला.

एतस्मिन्नन्तरे रुद्रः सर्वदेवभवोद्भवः विकृतं रूपमास्थाय पुरा दत्तवरस्तयोः

इतक्यात, सर्व देवांचा जन्मदाता रुद्र, पूर्वी दिलेल्या वरामुळे, भीषण रूप धारण करून प्रकट झाला.

आगच्छद्यत्र वै विष्णुर् विश्वात्मा परमेश्वरः प्रसादमतुलं कर्तुं ब्रह्मणश् च हरेः प्रभुः

तेव्हा तिथे विष्णू, विश्वाचा आत्मा, परमेश्वर, ब्रह्मा आणि हरि यांना अतुल कृपा देण्यासाठी आला.

ततः समेत्य तौ देवौ सर्वदेवभवोद्भवम् अपश्यतां भवं देवं कालाग्निसदृशं प्रभुम्

मग हे दोन्ही देव एकत्र येऊन, सर्व देवांचा जन्मदाता, काळाग्नीप्रमाणे तेजस्वी, प्रभू भवानंना पाहिले.

तौ तं तुष्टुवतुश्चैव शर्वमुग्रं कपर्दिनम् प्रणेमतुश् च वरदं बहुमानेन दूरतः

त्यांनी त्या शर्व, उग्र, जटाधारी देवाची स्तुती केली आणि दूरूनच मोठ्या आदराने वर देणाऱ्या त्याला वंदन केले.

भवो ऽपि भगवान् देवम् अनुगृह्य पितामहम् जनार्दनं जगन्नाथस् तत्रैवान्तरधीयत

भव या भगवंताने ब्रह्मदेव आणि जगन्नाथ जनार्दन यांच्यावर कृपा करून, तिथेच अदृश्य झाला.

गते महेश्वरे देवे तमुद्दिश्य जनार्दनः प्रणम्य भगवान्प्राह पद्मयोनिमजोद्भवः

महेश्वर निघून गेल्यावर, जनार्दनाने त्यांना वंदन करून, कमळातून जन्मलेल्या ब्रह्माला नम्रपणे संबोधले.

परमेशो जगन्नाथः शङ्करस्त्वेष सर्वगः आवयोरखिलस्येशः शरणं च महेश्वरः

परमेश्वर, जगाचा स्वामी, शंकर सर्वत्र आहे; तो आपला आणि सर्वांचा खरा स्वामी आहे, आपला आधार महेश्वरच आहे.

अहं वामाङ्गजो ब्रह्मन् शङ्करस्य महात्मनः भवान् भवस्य देवस्य दक्षिणाङ्गभवः स्वयम्

ब्रह्मन्, मी त्या महान आत्म्याच्या शंकराच्या डाव्या भागातून जन्मलो, आणि तुम्ही स्वतः देव भवराजाच्या उजव्या भागातून उत्पन्न झाला आहात.

मामाहुर् ऋषयः प्रेक्ष्य प्रधानं प्रकृतिं तथा अव्यक्तमजमित्येवं भवन्तं पुरुषस्त्विति

ऋषी मला पाहून मला प्रधान, प्रकृती, अव्यक्त आणि अजन्मा असे म्हणतात; आणि तुम्हाला पुरुष म्हणतात.

एवमाहुर्महादेवम् आवयोरपि कारणम् ईशं सर्वस्य जगतः प्रभुमव्ययमीश्वरम्

त्यामुळे ते महादेवाला आपल्यादोघांचा कारण, सर्व जगाचा स्वामी, आणि अविनाशी प्रभू असे म्हणतात.

सो ऽपि तस्यामरेशस्य वचनाद्वारिजोद्भवः वरेण्यं वरदं रुद्रम् अस्तुवत्प्रणनाम च

मग त्या अमर स्वामीच्या आज्ञेने, कमळातून जन्मलेला ब्रह्मा, वर देणारा आणि पूज्य असलेल्या रुद्राची स्तुती करून वंदन करू लागला.

अथाम्भसा प्लुतां भूमीं समाधाय जनार्दनः पूर्ववत्स्थापयामास वाराहं रूपमास्थितः

नंतर जनार्दनाने वराह रूप धारण करून, पाण्यात बुडालेल्या पृथ्वीला पूर्वीप्रमाणे स्थिर केले.

नदीनदसमुद्रांश् च पूर्ववच्चाकरोत्प्रभुः कृत्वा चोर्वीं प्रयत्नेन निम्नोन्नतविवर्जिताम्

प्रभूने नद्या, प्रवाह आणि समुद्र पूर्वीप्रमाणे निर्माण केले आणि पृथ्वीला काळजीपूर्वक सपाट, खाच-उंची नसलेली बनवली.

धरायां सो ऽचिनोत्सर्वान् भूधरान् भूधराकृतिः भूराद्यांश्चतुरो लोकान् कल्पयामास पूर्ववत्

तो पर्वताच्या रूपात पृथ्वीवर सर्व पर्वतांची स्थापना करतो आणि पूर्वीप्रमाणे भू इत्यादी चार लोकांची निर्मिती करतो.

स्रष्टुं च भगवांश्चक्रे मतिं मतिमतां वरः मुख्यं च तैर्यग्योन्यं च दैविकं मानुषं तथा

त्या भगवंताने, सर्वज्ञांमध्ये श्रेष्ठ, सृष्टी करण्याचा संकल्प केला आणि मुख्य प्राणी, अंडज, देव आणि मानव यांची निर्मिती केली.

विभुश्चानुग्रहं तत्र कौमारकम् अदीनधीः पुरस्तादसृजद्देवः सनन्दं सनकं तथा

महाशक्तिमान प्रभू, करुणावान आणि मनाने स्थिर, प्रथम सनंद आणि सनक यांची कृपा करून निर्मिती केली.

सनातनं सतां श्रेष्ठं नैष्कर्म्येण गताः परम् मरीचिभृग्वङ्गिरसं पुलस्त्यं पुलहं क्रतुम्

त्याने सनातन, सत्पुरुषांमध्ये श्रेष्ठ, निष्क्रियतेने परम प्राप्त केलेले, मरीचि, भृगु, अंगिरस, पुलस्त्य, पुलह आणि क्रतु यांची निर्मिती केली.

दक्षमत्रिं वसिष्ठं च सो ऽसृजद् योगविद्यया संकल्पं चैव धर्मं च ह्य् अधर्मं भगवान्प्रभुः

त्याने दक्ष, अत्रि आणि वसिष्ठ यांना योगविद्येने निर्माण केले; आणि भगवंताने संकल्प, धर्म आणि अधर्म यांचीही उत्पत्ती केली.

द्वादशैव प्रजास्त्वेता ब्रह्मणो ऽव्यक्तजन्मनः ऋभुं सनत्कुमारं च ससर्जादौ सनातनः

हे बारा प्रजापती, अव्यक्त जन्म असलेल्या ब्रह्माने निर्माण केले; प्रारंभी सनातनाने ऋभु आणि सनत्कुमार यांचीही निर्मिती केली.

तौ चोर्ध्वरेतसौ दिव्यौ चाग्रजौ ब्रह्मवादिनौ कुमारौ ब्रह्मणस्तुल्यौ सर्वज्ञौ सर्वभाविनौ

ते दोघे दिव्य, उर्ध्वरेत, श्रेष्ठ, ब्रह्मविद्या असलेले, ब्रह्मासारखे, सर्वज्ञ आणि सर्वांचे हित चिंतन करणारे होते.

एवं मुख्यादिकान् सृष्ट्वा पद्मयोनिः शिलाशन युगधर्मानशेषांश् च कल्पयामास विश्वसृक्

अशा प्रकारे, कमळातून जन्मलेल्या सृष्टीकर्त्याने मुख्य आणि पहिल्या जीवांची निर्मिती करून, युगधर्म आणि सर्व व्यवस्था निश्चित केली.

श्रुत्वा शक्रेण कथितं पिता मम महामुनिः पुनः पप्रच्छ देवेशं प्रणम्य रचिताञ्जलिः

शक्राने सांगितलेले ऐकून, माझे वडील, महान ऋषी, पुन्हा देवांचा स्वामीला वंदन करून, हात जोडून विचारू लागले.

भगवन् शक्र सर्वज्ञ देवदेवनमस्कृत शचीपते जगन्नाथ सहस्राक्ष महेश्वर

भगवन् शक्र, सर्वज्ञ, देवांचे पूज्य, शचीपती, जगाचा स्वामी, सहस्त्रनेत्री, महेश्वर.

युगधर्मान्कथं चक्रे भगवान्पद्मसंभवः वक्तुमर्हसि मे सर्वं सांप्रतं प्रणताय मे

कमलातून जन्मलेले भगवंताने युगांचे धर्म कसे ठरवले, हे सर्व मला सांग. मी तुझ्यासमोर नतमस्तक आहे, म्हणून मला सगळं सांग.

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा शिलादस्य महात्मनः व्याजहार यथादृष्टं युगधर्मं सुविस्तरम्

त्या महात्मा शिलादाच्या या शब्दांनी ऐकून, त्याने जशी युगधर्मांची अनुभूती घेतली होती, तशी सविस्तर सांगितली.