लिङ्गपुराणम्

संकर्षण महाभाग प्रद्युम्न पुरुषोत्तम अनिरुद्ध महाविष्णो सदा विष्णो नमो ऽस्तु ते

'संक्रमण, महाभाग, प्रद्युम्न, पुरुषोत्तम, अनिरुद्ध, महाविष्णू, सदा विष्णू, तुला नेहमी नमस्कार असो.'

विष्णो तवासनं दिव्यम् अव्यक्तं मध्यतो विभुः सहस्रफणसंयुक्तस् तमोमूर्तिर्धराधरः

हे विष्णू, तुझे दिव्य आसन अदृश्य आहे, त्याच्या मध्यभागी सर्वत्र व्यापून राहणारा, हजार फण्यांनी युक्त, अंधाराचा स्वरूप असलेला, आणि पृथ्वीला धारण करणारा आहे.

अधश् च धर्मो देवेश ज्ञानं वैराग्यमेव च ऐश्वर्यमासनस्यास्य पादरूपेण सुव्रत

देवतांच्या अधिपती, या आसनाच्या खाली धर्म, ज्ञान आणि वैराग्य आहेत; हे सुशील, या आसनाच्या पायांमध्ये तुझे ऐश्वर्य आहे.

सप्तपातालपादस्त्वं धराजघनमेव च वासांसि सागराः सप्त दिशश्चैव महाभुजाः

सात पाताळे तुझे पाय आहेत, पृथ्वी तुझ्या कंबरेसारखी आहे, सात समुद्र तुझे वस्त्र आहेत, आणि दिशा तुझे बलवान हात आहेत.

द्यौर्मूर्धा ते विभो नाभिः खं वायुर्नासिकां गतः नेत्रे सोमश् च सूर्यश् च केशा वै पुष्करादयः

सर्वत्र व्यापणाऱ्या, आकाश तुझे डोके आहे, तुझ्या नाभीमध्ये आकाश आहे, वारा तुझ्या नाकात जातो, चंद्र आणि सूर्य तुझे डोळे आहेत, आणि तुझे केस निळकमळ व इतर फुलांसारखे आहेत.

नक्षत्रतारका द्यौश् च ग्रैवेयकविभूषणम् कथं स्तोष्यामि देवेशं पूज्यश् च पुरुषोत्तमः

तारे, ग्रह आणि आकाश हे तुझ्या गळ्यातील अलंकार आहेत; अशा या पूज्य परम पुरुषाची, देवताधिपतीची, मी स्तुती कशी करू?

श्रद्धया च कृतं दिव्यं यच् छ्रुतं यच्च कीर्तितम् यदिष्टं तत्क्षमस्वेश नारायण नमो ऽस्तु ते

श्रद्धेने केलेले जे काही दिव्य कार्य, ऐकलेले किंवा गायलेले, त्यात काही चूक झाली असेल तर, हे प्रभो, ते तू क्षमा कर. नारायण, तुला नमस्कार.

इदं तु वैष्णवं स्तोत्रं सर्वपापप्रणाशनम् यः पठेच्छृणुयाद्वापि क्षुपेण परिकीर्तितम्

हे विष्णूचे स्तोत्र सर्व पापांचा नाश करणारे आहे; जो कोणी ते वाचतो किंवा ऐकतो, अगदी थोडक्यात जरी सांगितले गेले तरी,

श्रावयेद्वा द्विजान् भक्त्या विष्णुलोकं स गच्छति

किंवा भक्तीने ब्राह्मणांना ऐकवतो, तो विष्णूच्या लोकात पोहोचतो.

सम्पूज्य चैवं त्रिदशेश्वराद्यैः स्तुत्वा स्तुतं देवमजेयमीशम् विज्ञापयामास निरीक्ष्य भक्त्या जनार्दनाय प्रणिपत्य मूर्ध्ना

अशा प्रकारे देवताधिपती आणि इतरांनी त्या अजिंक्य देवतेची पूजा करून, स्तुती करून, भक्तीने आणि नम्रपणे मस्तक झुकवून जनार्दनासमोर आपली विनंती मांडली.

भगवन्ब्राह्मणः कश्चिद् दधीच इति विश्रुतः धर्मवेत्ता विनीतात्मा सखा मम पुराभवत्

भगवंत, एक ब्राह्मण होता, दधीच असे त्याचे नाव, तो धर्मज्ञ, संयमी आणि पूर्वी माझा मित्र होता.

अवध्यः सर्वदा सर्वैः शङ्करार्चनतत्परः सावज्ञं वामपादेन स मां मूर्ध्नि सदस्यथ

तो नेहमी सर्वांना अजेय होता, शंकराची भक्ती करणारा होता; एकदा सभेत त्याने मला डाव्या पायाने, अवमानाने, डोक्यावर मारले.

ताडयामास देवेश विष्णो विश्वजगत्पते उवाच च मदाविष्टो न बिभेमीति सर्वतः

देवताधिपती, विष्णू, विश्वाचे स्वामी, त्याने मला मारले आणि गर्वाने सर्वत्र सांगितले, 'मला कुणाची भीती नाही.'

जेतुमिच्छामि तं विप्रं दधीचं जगदीश्वर यथा हितं तथा कर्तुं त्वमर्हसि जनार्दन

जगाच्या स्वामी, मला त्या दधीच ब्राह्मणाला हरवायचे आहे; जनार्दना, जे योग्य असेल ते तू करावे.

ज्ञात्वा सो ऽपि दधीचस्य ह्य् अवध्यत्वं महात्मनः सस्मार च महेशस्य प्रभावमतुलं हरिः

दधीच या महात्म्याच्या अजेयतेची जाणीव झाल्यावर, हरिने महेशाच्या अतुल शक्तीचे स्मरण केले.

एवं स्मृत्वा हरिः प्राह ब्रह्मणः क्षुतसंभवम् विप्राणां नास्ति राजेन्द्र भयमेत्य महेश्वरम्

असे स्मरण करून हरि म्हणाला, 'राजा, ब्रह्माच्या उपासनेतून जन्मलेल्या ब्राह्मणांना महेश्वरापासून काहीच भीती नाही.'

विशेषाद्रुद्रभक्तानाम् अभयं सर्वदा नृप नीचानामपि सर्वत्र दधीचस्यास्य किं पुनः

राजा, विशेषतः रुद्रभक्तांना सर्वत्र नेहमी निर्भयता असते, अगदी नीच लोकांनाही; मग दधीचचे काय बोलावे?

तस्मात्तव महाभाग विजयो नास्ति भूपते दुःखं करोमि विप्रस्य शापार्थं ससुरस्य मे

म्हणून, भाग्यवान राजा, तुला विजय मिळणार नाही; मी या ब्राह्मणाला आणि देवांसह त्याला शाप मिळावा म्हणून दुःख देईन.

भविता तस्य शापेन दक्षयज्ञे सुरैः समम् विनाशो मम राजेन्द्र पुनरुत्थानमेव च

राजा, त्याच्या शापामुळे दक्षयज्ञात माझा आणि देवांचा विनाश होईल, आणि पुन्हा आम्ही उभे राहू.

तस्मात्समेत्य विप्रेन्द्रं सर्वयत्नेन भूपते करोमि यत्नं राजेन्द्र दधीचविजयाय ते

म्हणूनच, श्रेष्ठ ब्राह्मणांनो, मी तुमच्याकडे आलो आहे. राजन, दधीच्यावर तुझा विजय व्हावा म्हणून मी सर्वतोपरी प्रयत्न करीन.

श्रुत्वा वाक्यं क्षुपः प्राह तथास्त्विति जनार्दनम् भगवानपि विप्रस्य दधीचस्याश्रमं ययौ

हे ऐकून क्षुपाने जनार्दनाला 'तसेच होवो' असे सांगितले आणि भगवान देखील त्या ब्राह्मण दधीच्याच्या आश्रमाकडे गेले.

आस्थाय रूपं विप्रस्य भगवान् भक्तवत्सलः दधीचमाह ब्रह्मर्षिम् अभिवन्द्य जगद्गुरुः

भगवान भक्तांवर प्रेम करणारे, ब्राह्मणाचे रूप धारण करून, जगाचा गुरु असलेल्या दधीच ऋषीकडे गेले आणि त्यांना वंदन करून बोलू लागले.

भोभो दधीच ब्रह्मर्षे भवार्चनरताव्यय वरमेकं वृणे त्वत्तस् तं भवान्दातुमर्हति

दधीच ब्रह्मर्षी, तुम्ही नेहमी परमेश्वराच्या पूजेत मग्न असता. मी तुमच्याकडून एक वर मागतो; तो तुम्ही मला द्यावा.

याचितो देवदेवेन दधीचः प्राह विष्णुना ज्ञातं तवेप्सितं सर्वं न बिभेमि तवाप्यहम्

देवताधिपती विष्णूंनी वर मागितल्यावर दधीच म्हणाले, 'माझ्या मनात तुझी इच्छा मला माहीत आहे; मी तुझ्याही भीतीने घाबरत नाही.'

भवान् विप्रस्य रूपेण आगतो ऽसि जनार्दन भूतं भविष्यं देवेश वर्तमानं जनार्दन

जनार्दना, तुम्ही ब्राह्मणाचे रूप घेऊन आला आहात. देवाधिदेव, तुम्ही भूत, भविष्य आणि वर्तमान सर्व काही आहात.

ज्ञातं प्रसादाद्रुद्रस्य द्विजत्वं त्यज सुव्रत आराधितो ऽसि देवेश क्षुपेण मधुसूदन

रुद्राच्या कृपेने मला हे कळले आहे. हे दृढनिश्चयी, ब्राह्मणाचे रूप सोडा. क्षुपाने तुम्ही पूजिले गेले आहात, मधुसूदना.

जाने तवैनां भगवन् भक्तवत्सलतां हरे स्थाने तवैषा भगवन् भक्तवात्सल्यता हरे

भगवान, मला तुमचे भक्तांवरील प्रेम माहीत आहे. हे हरि, भक्तांवरील तुझी आपुलकी तुला शोभते.

अस्ति चेद्भगवन् भीतिर् भवार्चनरतस्य मे वक्तुमर्हसि यत्नेन वरदांबुजलोचन

भगवान, मी जर परमेश्वराच्या पूजेत मग्न असूनही काही भीती बाळगत असेन, तर वरदायिनी कमळासारख्या डोळ्यांनो, तुम्ही मला ते मन लावून सांगावे.

वदामि न मृषा तस्मान् न बिभेमि जनार्दन न बिभेमि जगत्यस्मिन् देवदैत्यद्विजादपि

म्हणून मी खरे बोलतो; जनार्दना, मला भीती नाही. या जगात देव, दैत्य किंवा ब्राह्मण कुणाचीही मला भीती नाही.