लिङ्गपुराणम्

इन्द्रियैरजितैर्नग्नो दुकूलेनापि संवृतः तैरेव संवृतैर्गुप्तो न वस्त्रं कारणं स्मृतम्

ज्याचं इंद्रिय-नियमन नाही, तो कपड्यात झाकला असला तरीही नग्नच असतो; पण ज्याचं मन संयमी आहे, तो खऱ्या अर्थाने सुरक्षित असतो—कपडे हे कारण मानले जात नाहीत.

क्षमा धृतिरहिंसा च वैराग्यं चैव सर्वशः तुल्यौ मानावमानौ च तदावरणमुत्तमम्

क्षमाशीलता, धैर्य, अहिंसा आणि पूर्ण वैराग्य, तसेच मान-अपमान समान मानणे—हेच खरे श्रेष्ठ आच्छादन आहे.

भस्मस्नानेन दिग्धाङ्गो ध्यायते मनसा भवम् यद्यकार्यसहस्राणि कृत्वा यः स्नाति भस्मना

जो राखेने अंगाला लावून, मनाने भवाचा ध्यान करतो, आणि जरी त्याने हजारो चुकीची कृत्य केली असली, तरी जो राखेने स्नान करतो—

तत्सर्वं दहते भस्म यथाग्निस्तेजसा वनम् तस्माद् यत्नपरो भूत्वा त्रिकालमपि यः सदा

राख ती सर्व पापं जाळून टाकते, जशी अग्नी आपल्या तेजाने जंगल जाळतो; म्हणून जो नेहमी, दिवसातून तीन वेळा, राखेने स्नान करतो—

भस्मना कुरुते स्नानं गाणपत्यं स गच्छति समाहृत्य क्रतून् सर्वान् गृहीत्वा व्रतमुत्तमम्

जो राखेने स्नान करतो, तो गणपतीच्या मार्गाला पोहोचतो; त्याने सर्व यज्ञ एकत्र केले आणि श्रेष्ठ व्रत स्वीकारले असतं.

ध्यायन्ति ये महादेवं लीलासद्भावभाविताः उत्तरेणार्यपन्थानं ते ऽमृतत्वमवाप्नुयुः

जे महादेवाचं ध्यान करतात, त्याच्या लीलेच्या सत्यात मन लावतात, ते उत्तरेकडील श्रेष्ठ मार्गाने अमरत्व प्राप्त करतात.

दक्षिणेन च पन्थानं ये श्मशानानि भेजिरे अणिमा गरिमा चैव लघिमा प्राप्तिरेव च

आणि जे दक्षिणेकडील मार्गाने, स्मशानात जातात, त्यांना अणुत्व, गुरुत्व, लघुत्व आणि सिद्धी हे सामर्थ्य प्राप्त होतात.

इच्छा कामावसायित्वं तथा प्राकाम्यमेव च ईक्षणेन च पन्थानं ये श्मशानानि भेजिरे अणिमा गरिमा चैव लघिमा प्राप्तिरेव च

इच्छा, कामना, निर्धार, आणि केवळ मनाने जे काही साध्य करता येईल अशी शक्ती — या सगळ्या मार्गांनी जे स्मशानात गेले, त्यांनी सूक्ष्मता, जडपणा, हलकेपणा आणि प्राप्ती यांसारख्या सिद्धी मिळवल्या.

इन्द्रादयस् तथा देवाः कामिकव्रतमास्थिताः ऐश्वर्यं परमं प्राप्य सर्वे प्रथिततेजसः

इंद्र आणि इतर देवांनी कामिक व्रत स्वीकारले आणि सर्वांनी परम ऐश्वर्य प्राप्त केले; त्यांची कीर्ती सर्वत्र पसरली.

व्यपगतमदमोहमुक्तरागस् तमोरजोदोषविवर्जितस्वभावः परिभवमिदमुत्तमं विदित्वा पशुपतियोगपरो भवेत्सदैव

ज्याच्या स्वभावात अहंकार, भ्रम, आसक्ती आणि अज्ञानाचे दोष नाहीत, त्याने हा श्रेष्ठ मार्ग ओळखून नेहमीच पशुपतीच्या योगात मग्न राहावे.

इमं पाशुपतं ध्यायन् सर्वपापप्रणाशनम् यः पठेच्च शुचिर्भूत्वा श्रद्दधानो जितेन्द्रियः

जो कोणी शुद्ध, इंद्रियांवर विजय मिळवलेला आणि श्रद्धावान आहे, तो हा पाशुपत व्रत मनन करतो आणि पठण करतो, त्याचे सर्व पाप नष्ट होते.

सर्वपापविशुद्धात्मा रुद्रलोकं स गच्छति ते सर्वे मुनयः श्रुत्वा वसिष्ठाद्या द्विजोत्तमाः

सर्व पापांपासून शुद्ध झाल्यावर, ते रुद्रलोकात जातात; वसिष्ठ आणि इतर श्रेष्ठ ऋषी हे ऐकून आनंदले.

भस्मपाण्डुरदिग्धाङ्गा बभूवुर्विगतस्पृहाः रुद्रलोकाय कल्पान्ते संस्थिताः शिवतेजसा

भस्माने अंग लपेटलेले, इच्छा नसलेले, ते सर्व शिवाच्या तेजाने रुद्रलोकात कल्पाच्या शेवटी स्थिर राहिले.

तस्मान्न निन्द्याः पूज्याश्च विकृता मलिना अपि रूपान्विताश् च विप्रेन्द्राः सदा योगीन्द्रशङ्कया

म्हणून, जरी कोणी विकृत किंवा मलिन दिसत असला तरी, जर त्याच्यात रूप असेल, तर त्याचा कधीही तिरस्कार करू नये, नेहमीच मोठ्या योग्यांसारखे त्याचा सन्मान करावा, हे श्रेष्ठ ब्राह्मणहो.

बहुना किं प्रलापेन भवभक्ता द्विजोत्तमाः संपूज्याः सर्वयत्नेन शिववन्नात्र संशयः

अधिक बोलण्याची गरज नाही; हे श्रेष्ठ द्विजांनो, भवाच्या भक्तांचे सर्वतोपरी प्रयत्नाने पूजन करावे, जसे शिवाचे करतो, यात शंका नाही.

मलिनाश्चैव विप्रेन्द्रा भवभक्ता दृढव्रताः दधीचस्तु यथा देवदेवं जित्वा व्यवस्थितः

जरी काही ब्राह्मण मलिन असले, तरी भवाचे दृढ भक्त असतील, तर त्यांचा सन्मान करावा, जसे दधीच्याने देवाधिदेवाला जिंकून आपले स्थान मिळवले.

नारायणं तथा लोके रुद्रभक्त्या न संशयः तस्मात्सर्वप्रयत्नेन भस्मदिग्धतनूरुहाः

या जगात नारायणानेही रुद्रभक्तीने असेच केले — यात शंका नाही; म्हणून, ज्यांच्या अंगावर भस्म लावलेले आहे, त्यांचा सर्वतोपरी सन्मान करावा.

जटिनो मुण्डिनश्चैव नग्ना नानाप्रकारिणः संपूज्याः शिववन्नित्यं मनसा कर्मणा गिरा

ज्यांच्या जटा आहेत, डोके मुंडलेले आहे, नग्न आहेत किंवा विविध प्रकारचे आहेत, त्यांचा नेहमीच शिवासारखा मनाने, वाणीने आणि कृतीने सन्मान करावा.

कथं जघान राजानं क्षुपं पादेन सुव्रत दधीचः समरे जित्वा देवदेवं जनार्दनम्

दधीच्याने, हे सुशील, युद्धात जनार्दन देवाधिदेवाला जिंकून, क्षुप राजाला पायाने कसा मारला?

वज्रास्थित्वं कथं लेभे महादेवान्महातपाः वक्तुमर्हसि शैलादे जितो मृत्युस्त्वया यथा

महातपस्वी दधीच्याला महादेवाकडून वज्राची स्थिती कशी मिळाली? हे शैलादि, जसे तू मृत्यूवर विजय मिळवला, तसेच हे सांग.

ब्रह्मपुत्रो महातेजा राजा क्षुप इति स्मृतः अभून्मित्रो दधीचस्य मुनीन्द्रस्य जनेश्वरः

क्षुप नावाचा राजा, जो ब्रह्माचा पुत्र आणि तेजस्वी होता, तो दधीच्य ऋषींचा मित्र झाला.

चिरात्तयोः प्रसंगाद्वै वादः क्षुपदधीचयोः अभवत् क्षत्रियश्रेष्ठो विप्र एवेति विश्रुतः

खूप काळानंतर, क्षुप आणि दधीच्य यांच्यात वाद झाला — क्षत्रिय श्रेष्ठ की ब्राह्मण — आणि हा वाद सर्वत्र प्रसिद्ध झाला.

अष्टानां लोकपालानां वपुर्धारयते नृपः तस्मादिन्द्रो ह्ययं वह्निर् यमश् च निरृतिस् तथा

राजाने आठ लोकपालांची रूपे धारण केली; म्हणून तो इंद्र, अग्नी, यम आणि निरृति आहे.

वरुणश्चैव वायुश् च सोमो धनद एव च ईश्वरो ऽहं न संदेहो नावमन्तव्य एव च

आणि तो वरुण, वायू, सोम आणि धनदाही आहे; मीच प्रभू आहे — यात शंका नाही — आणि माझा कधीही अपमान करू नये.

महती देवता या सा महतश्चापि सुव्रत तस्मात्त्वया महाभाग च्यावनेय सदा ह्यहम्

ती जी मोठी देवता आहे, ती अजून मोठी आहे; म्हणून, हे भाग्यवान, मी नेहमीच च्यवनकुळातून आलो असे समजावे.

नावमन्तव्य एवेह पूजनीयश् च सर्वथा श्रुत्वा तथा मतं तस्य क्षुपस्य मुनिसत्तमः

इथे त्याचा कधीही तिरस्कार करू नये; तो नेहमी पूजनीय आहे. हे ऐकून, त्या ऋषीने त्या वृक्षाचा तसाच मान केला.

दधीचश् च्यावनिश् चोग्रो गौरवादात्मनो द्विजः अताडयत्क्षुपं मूर्ध्नि दधीचो वाममुष्टिना चिछेद वज्रेण च तं दधीचं बलवान् क्षुपः

दधीच, च्यावनी आणि उग्र हे तिघेही मोठ्या प्रतिष्ठेचे ब्राह्मण होते; त्यांनी त्या वृक्षाच्या शिरावर प्रहार केला. दधीच्याने डाव्या मुठीने त्याला मारले, आणि बलवान क्षुपाने वज्राने दधीच्याचा छेद केला.

ब्रह्मलोके पुरासौ हि ब्रह्मणः क्षुतसंभवः लब्धं वज्रं च कार्यार्थं वज्रिणा चोदितः प्रभुः

पूर्वी ब्रह्मलोकात तो ब्रह्माच्या उपाशीपोटी जन्मला होता; त्याने वज्र मिळवले आणि वज्रधारी प्रभूच्या आज्ञेने ते कार्य केले.

स्वेच्छयैव नरो भूत्वा नरपालो बभूव सः तस्माद्राजा स विप्रेन्द्रम् अजयद्वै महाबलः

स्वेच्छेने तो मनुष्य झाला आणि राजेपद स्वीकारले; म्हणून तो बलवान राजा त्या श्रेष्ठ ब्राह्मणावर विजय मिळवू शकला.